ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ (Συνέντευξη τύπου 21 Ιούλιος 2009)

Με αφορμή την ανακοίνωση του σ.ν. για τη «Ρύθμιση θεμάτων του Πανεπιστημιακού και Τεχνολογικού Τομέα της Ανώτατης Εκπαίδευσης» επισημαίνονται τα ακόλουθα:

H θεσμική ασυναρτησία και ασάφεια μεταξύ των βασικών ειδικοτήτων των μηχανικών δημιουργεί συγκρούσεις, προσβάλλει την αξιοπρέπεια των αρχιτεκτόνων μηχανικών, γεννά προβλήματα στην επαγγελματική επιβίωση και σοβαρές συνέπειες τόσο στην ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος όσο και στην παροχή αξιόπιστων υπηρεσιών στους έλληνες πολίτες.

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να αλλάξει λαμβάνοντας υπόψη την εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας με τις Ευρωπαϊκές οδηγίες. Πρέπει να οριοθετηθούν τα επαγγελματικά δικαιώματα των βασικών ειδικοτήτων σύμφωνα με τις σπουδές, την εμπειρία και τη δεοντολογία κάθε κλάδου.

Είναι απαραίτητη η προώθηση στην Ελληνική Κοινωνία ενός συνόλου πολιτικών, αρχών και βέλτιστων πρακτικών που θα αναδείξουν την επιστημονική ταυτότητα του κλάδου και θα συμβάλλουν στην ενημέρωση και συνειδητοποίηση της Ελληνικής Κοινωνίας για τα οφέλη της άσκησης της αρχιτεκτονικής από τους αρχιτέκτονες.

Οι αρχιτέκτονες πιστεύουν ότι όλοι όσοι σπουδάζουν τα επαγγέλματα του σχεδιασμού και της κατασκευής είναι παιδιά του «Ίδιου Θεού». Την ίδια στιγμή όμως γνωρίζουν πως καθένας έχει διαφορετικές δεξιότητες και δυνατότητες. Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε αντί να προχωρεί προς την κατεύθυνση του ξεκαθαρίσματος των ρόλων, επιτείνει τη σύγχυση αντιγράφοντας ξεπερασμένα πρότυπα κοινωνιών διαφορετικής κλίμακας και οικονομικού μεγέθους.

Αντίστοιχες επιλογές στον ευρωπαϊκό χώρο, συνοδεύτηκαν με εξωτερική ανεξάρτητη αξιολόγηση των πανεπιστημίων και την εξασφάλιση της δυνατότητας των πανεπιστημίων, να αυτό-ιεραρχηθούν στα πλαίσια μιας κοινωνικής πραγματικότητας με σαφή και αποδεκτό πολιτικό προσανατολισμό. Η ελληνική κοινωνία αδυνατεί να απορροφήσει τους αποφοίτους τόσων σχολών και πανεπιστημίων έξω από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Η απλή αλήθεια ότι οι σπουδές πρέπει να οδηγούν στα ανάλογα επαγγελματικά δικαιώματα δεν είναι ξεκάθαρη και συσκοτίζεται πίσω από το άγχος μιας ασαφούς πολιτικής που καταργεί ένα απαραίτητο στρώμα της μεσαίας εκπαίδευσης την τεχνολογική, χωρίς να την αντικαθιστά. Απλά την εκχωρεί στους εμπειροτέχνες που με αμφισβητούμενες διαδικασίες και κάτω από ειδικές συνθήκες ανέλαβαν μια ευθύνη που είναι αμφίβολο αν μπορούν να ανταποκριθούν.

Είναι η ώρα η πολιτεία να αφουγκραστεί (διάλογος από μηδενική βάση) τους κλάδους των τεχνικών και να αποδεχθεί ανεξάρτητα από το πολιτικό κόστος την οριζόντια και κατακόρυφη αποσαφήνιση των ρόλων για τα επαγγέλματα του σχεδιασμού και της οικοδομής. Τα πανεπιστημιακά και τεχνολογικά ιδρύματα πρέπει να αποκτήσουν παραπληρωματικούς ρόλους προς ένα κοινό στόχο και όχι να καθίστανται ανταγωνιστές σε ένα αντικείμενο που πολιτικά συρρικνώνεται αντί να διευρύνεται με τολμηρές και σαφείς πολιτικές.

FW: PR5_09_Independence_final-EN

---

PRESS RELEASE

16 JULY 2009

In the public interest, the architectural sector must remain as independent as possible of vested interests

The architectural profession is, without doubt and since a long time, one of the most mobile professions in Europe and in the world. The Architects’ Council of Europe (ACE^[1]) is therefore fully supportive of the objective of the Commission to facilitate cross-border provision of services within the European Union.

Nevertheless, the ACE notes, with concern, the tendency in certain Member States, to liberally interpret the requirement that is set out in the European « Services » Directive^[2] to examine national legislation and regulation that could, a priori, act as barriers to the free provision of services and the freedom of establishment. Among the questions that have been, or are, the subject of enquiry in several Member States are obligatory registration in an Order or Chamber and reserved functions, to mention just two striking examples among many.

Another recent example that the ACE has learnt of relates to the question of the ownership of architectural companies. This is a crucial question insofar as the holding, by architects, of a majority of the ownership, shares and decision-making powers is indispensable to guarantee, in the public interest, the independence of the professionals concerned from the vested interests of industry or economic actors to protect the interest of their clients and users.

It is recalled that one of the principles set out in the ACE Deontological Code – a reference document adopted by the General Assembly of the ACE in November 2005:

Providers of architectural services within the European Union must be dedicated to the highest standards of independence, impartiality, professional secrecy, integrity, competence and professionalism, and to the highest possible quality of their design, technical and service output

A systematic and ill-considered deregulation is likely to have effects that are contrary to the public interest, particularly when it comes to the architectural profession. The necessary control of the qualifications, through appropriate procedures such as registration and the respect of a deontological code; the fact that the profession is constituted, in great part across all of Europe, of very small, even micro-enterprises; the legitimate call for equal access for all enterprises to the market are, among other factors, criteria that justify the need to recognise the specific nature of the profession. It should not be forgotten that European citizens generally spend more than 90% of their time in buildings, which represent a major part of the work done by architects.

At the time when the global economic and financial crisis bears witness to the negative effects that arise when excessive confidence is placed in the capacity of the market to protect the consumer and when policies for a more sustainable development are being put in place, systematic deregulation evidently appears to be an inappropriate choice.

Already at the start of May 2009, the ACE drew the attention of the European Institutions and of the governments of the Member Sates to the perverse and potentially dangerous effects of certain deregulatory actions. The ACE also called on the candidates for the European Elections to give their attention to this matter and it is preparing to engage, this autumn, in a serious dialogue with the newly elected Parliament and the new European Commission that will be based on the propositions already set out in order to promote a more balanced and positive approach to (de)regulation in this sector.

Annexed to this Press Release, several recent political developments that lend support to the ACE view are set out.
Annexe to the ACE Press Release of 16^th July 2009:

The provisions of the « Services » Directive are intrinsically linked to those of the Directive on the Recognition of Professional Qualifications in which Recital 27 reads:

« Architectural design, the quality of buildings, their harmonious incorporation into their surroundings, respect for natural and urban landscapes and for the public and private heritage are a matter of public interest. Mutual recognition of qualifications should therefore be based on qualitative and quantitative criteria which ensure that the holders of recognised qualifications are in a position to understand and translate the needs of individuals, social groups and authorities as regards spatial planning, the design, organisation and realisation of structures, conservation and the exploitation of the architectural heritage, and protection of natural balances. »

In the Council Conclusions on architecture and sustainable development of the 13th December 2008^[3]:

« Calls on the Member States and the Commission, within their respective limits and with due respect for the principle of subsidiarity (to) make allowance for architecture and its specific features, in particular its cultural aspects, in all relevant policies, especially in research, economic and social cohesion, sustainable development and education policies »

Additionally, it is recalled that in the final declaration of the Ministers in charge of urban development who met on the 25th November 2009 in Marseille, on the invitation of the French Presidency of the Council of the European Union on the theme of « Sustainable Cities », the Ministers proposed: « …to consider the key role of architecture and urban quality in the process of integrated and sustainable urban development, giving particular attention to heritage, creative and innovative architectural solutions and thus achieve better quality of living environment. »

---

---

^[1] The Architects' Council of Europe (ACE) is the European organisation representing the architectural profession at European level. Its headquarters and Secretariat are located in Brussels. Its growing membership consists of Member Organisations, which are the nationally representative regulatory and professional bodies of all European Union (EU) Member States, Accession States, Switzerland and Norway. Through them, it represents the interests of about 480,000 architects. The principal function of the ACE is to monitor developments at EU level, seeking to influence those areas of EU Policy and legislation that have an impact on architectural practice and on the overall quality and sustainability of the built environment.

^[2] Directive on Service in the Internal market (2006/123/EC), which must be fully transposed by the end of 2009

^[3] Council Conclusions relating to architecture: the contribution of culture to sustainable development – OJEU 2008/C319/05

ΒΑΣΙΛΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ

ΤΟ ...ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι έλεγχοι από μόνοι τους, ποτέ δεν παρήγαγαν ανώτερα πρότυπα.
Οι νόμοι και οι κανονισμοί μπορούν να διατηρήσουν και να προστατεύσουν ένα κοινωνικό ή ανθρώπινο επίτευγμα- δημιούργημα. Δεν μπορούν όμως να γεννήσουν πολιτισμό.
Κάτω από αυτό το πνεύμα πρέπει να κινηθούμε για να αντιμετωπίσουμε τόσο τα τρέχοντα προβλήματα όσο κι αυτά που θα προκύψουν στο μέλλον.
Η κύρια ευθύνη εναποτίθεται στην παιδεία.

 

Thought for the Week:

It is better to light one candle than to curse the darkness

(Chinese Proverb)

 

 

 

(International Baccalaureate)

Με αφορμή το θόρυβο που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα σχετικά με τη διαρροή θεμάτων του ΙΒ (International Baccalaureate) ακούστηκαν και δημοσιεύτηκαν πολλά σχετικά με το θεσμό (ΙΒ), που απέχουν αρκετά από την πραγματικότητα.

Το κυριότερο επιχείρημα που ακούστηκε είναι, ότι το ΙΒ είναι πρόγραμμα σπουδών για «πλούσιους» με ακριβά δίδακτρα. Αυτό είναι ακριβές για την Ελλάδα, όπου το (Κρατικό) Υπουργείο Παιδείας δεν έχει δημιουργήσει κανένα Ελληνικό δημόσιο σχολείο, διαπιστευμένο από το ΙΒ, που να διδάσκει το πρόγραμμα, όχι όμως και σε διεθνές επίπεδο.

Σε διεθνές επίπεδο το ΙΒ διδάσκεται σε 1549 δημόσια και σε 1167 ιδιωτικά διαπιστευμένα σχολεία, σε πάνω από 130 χώρες συνολικά. Σε πολλά κράτη, τα δημόσια σχολεία που παρέχουν ΙΒ είναι σαφώς περισσότερα από τα ιδιωτικά. Παραθέτω μερικά παραδείγματα, όχι μόνο από μεγάλα Αγγλόφωνα κράτη, όπου το πρόγραμμα είναι (ευνόητα λόγω γλώσσας) περισσότερο διαδεδομένο, αλλά και από Σκανδιναβικά κράτη, και από κράτη που δεν θα το περίμενε κανείς εύκολα, όπως το κράτος του Ισημερινού (Equador) στη Λατινική Αμερική. Τις πληροφορίες αυτές μπορεί να τις επιβεβαιώσει ο καθένας στο διαδίκτυο στη διεύθυνση http://www.ibo.org/, όπου υπάρχουν και τα πλήρη στοιχεία κάθε διαπιστευμένου σχολείου ΙΒ.

Κράτος
Δημόσια Σχολεία ΙΒ/Ιδιωτικά Σχολεία ΙΒ
Η.Π.Α. 991/88
Μ. Βρετανία 126/70
Καναδάς 229/54
Σουηδία 35/5
Φινλαδία 15/2
Νορβηγία 16/7
Equador (Latin America) 13/23
ΕΛΛΑΔΑ 0/13

Επιπρόσθετα, όρισμένα σχολεία που αναφέρονται στη λίστα ως «ιδιωτικά» είναι στη πραγματικότητα διεθνή σχολεία με οικοτροφείο, στα οποία οι μαθητές φοιτούν εσωτερικοί με κρατικές υποτροφίες (τα λεγόμενα «σχολεία του κόσμου» σε Ιταλία, Νορβηγία, Αγγλία και Αμερική). Σημείωση: Και η Ελλάδα στέλνει σε αυτά κάθε χρόνο ένα μικρό αριθμό Ελλήνων μαθητών (κάτω των 10) με κρατικές υποτροφίες-δεν γνωρίζω όμως τον τρόπο επιλογής των υποψηφίων.

Στην Μ. Βρετανία, αποφασίτηκε τα τελευταία χρόνια, από την Κυβέρνηση, η δημιουργία ενός (τουλάχιστον) δημοσίου σχολείου ΙΒ σε κάθε εκπαιδευτική περιφέρεια της χώρας (εφόσον δεν υπήρχε ήδη), με το σκεπτικό ότι οποιοσδήποτε μαθητής, ακόμα και αν κατοικεί σε μικρό χωριό, δεν πρέπει να βρίσκεται σε περισσότερο από 1 ώρα απόσταση από το πλησιέστερο δημόσιο ΙΒ σχολείο, ώστε να μπορεί να το παρακολουθήσει, αν επιθυμεί. Πολιτική σημείωση: Ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του ΙΒ ως εκπαιδευτικού προγράμματος στην Μ. Βρετανία είναι ο τέως πρωθυπουργός Tony Blair. Επί των ημερών του και επί Εργατικής (Labour) Κυβέρνησης (και όχι Συντηρητικής), το ΙΒ προωθήθηκε σε αυτά τα επίπεδα στη Μ. Βρετανία.

Η φοίτηση σε δημόσιο ΙΒ σχολείο στη Μ. Βρετανία είναι δωρεάν, τόσο για Βρετανούς υπηκόους, όσο και για υπηκόους των κρατών/μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας).

Η δυσκολία για το δημόσιο ΙΒ στην Μ. Βρετανία δεν είναι τα δίδακτρα, αλλά τα κριτήρια επιλογής των υποψήφιων μαθητών. Ζητάνε ψηλούς βαθμούς στις εξετάσεις GCSE (παν-βρεταννικές εξετάσεις που περνάνε υποχρεωτικά όλοι οι 16χρονοι, στο τέλος της αντίστοιχης Α’ λυκείου). Αλλωστε πολλά από τα δημόσια ΙΒ σχολεία είναι ούτως ή άλλως grammar schools, δηλαδή δημόσια σχολεία υψηλού ακαδημαϊκού επιπέδου, στα οποία κανείς μπαίνει κατόπιν ειδικών εισαγωγικών εξετάσεων επιλογής.

Δέχονται όμως και μαθητές από άλλα Ευρωπαϊκά κράτη-και μάλιστα τους θεωρούν πολύ ευπρόσδεκτους, εφόσον όμως και πάλι έχουν «καλούς» βαθμούς από τη χώρα τους και γνώση Αγγλικών τουλάχιστον σε επίπεδο Lower και πάνω. Μπορεί Ελληνες γονείς να μη γνωρίζουν το γεγονός αυτό, παιδιά όμως από άλλα κράτη (π.χ. Ισπανία, Ολλανδία, Νορβηγία) έρχονται συχνά σε δημόσια αγγλικά ΙΒ σχολεία, τόσο για το ΙΒ αυτό καθ’εαυτό, όσο και για την ευκαιρία να φοιτήσουν σε αυθεντικό «βρεταννικό» περιβάλλον.

Εαν οι ξένοι μαθητές έρθουν στην Μ. Βρετανία χωρίς τους γονείς τους και δεν διαμένουν με συγγενικό πρόσωπο (με έγκριση του κηδεμόνα), τότε το ίδιο το (δημόσιο) σχολείο τους κανονίζει διαμονή ως οικοτρόφους σε (ελεγχόμενες) αγγλικές οικογένειες (host families), επειδή ως ανήλικοι (16-17 ετών) δεν επιτρέπεται να μείνουν μόνοι τους σε εστίες ή να νοικιάσουν σπίτι. Οι γονείς του μαθητή επιβαρύνονται φυσικά με το κόστος αυτό, το οποίο συνήθως κυμαίνεται μεταξύ £100-120 ανά εβδομάδα, με πλήρη διατροφή. Αν θεωρήσουμε ότι το ακαδημαικό έτος έχει περί τις 40 εβδομάδες (εκτός θερινών διακοπών, Χριστουγέννων και Πάσχα), αυτό σημαίνει ένα κόστος της τάξεως των £4000-5000 ετησίως. Αν στο κόστος αυτό προσθέσουμε και αεροπορικά εισιτήρια της τάξεως των £150 με ακριβή εταιρεία, (πιθανά φθηνότερα με Easyjet) για μετάβαση στην Ελλάδα τρεις φορές το χρόνο (καλοκαίρι, Χριστούγεννα, Πάσχα), το συνολικό κόστος για τον Ελληνα γονιό φθάνει τις £4500-5500 τον χρόνο για τη φοίτηση του παιδιού του σε Αγγλικό ΙΒ σχολείο. Δεν επιμετρώ το κόστος διασκέδασης-ρούχων-χαρτζηλικιού, επειδή (είτε στην Ελλάδα, είτε στην Αγγλία), αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τον τρόπο ζωής του καθενός, και κυμαίνεται στα ίδια περίπου επίπεδα (πιθανά σχετικά φθηνότερα στην Αγγλία, λόγω υποτίμησης της λίρας). Κανονικά, μάλιστα, θα έπρεπε να αφαιρέσω και κάτι από τα έξοδα διαμονής (σε συγκριτικό επίπεδο), γιατί ακόμα και στην Ελλάδα αν φοιτά το παιδί, σε οποιοδήποτε σχολείο, είναι ευνόητο ότι δαπάνες για φαγητό θα υπάρχουν-δεν μπορεί κανείς να τραφεί με «αέρα» για 2 χρόνια!

διατροφή. Αν θεωρήσουμε ότι το ακαδημαικό έτος έχει περί τις 40 εβδομάδες (εκτός θερινών διακοπών, Χριστουγέννων και Πάσχα), αυτό σημαίνει ένα κόστος της τάξεως των £4000-5000 ετησίως. Αν στο κόστος αυτό προσθέσουμε και αεροπορικά εισιτήρια της τάξεως των £150 με ακριβή εταιρεία, (πιθανά φθηνότερα με Easyjet) για μετάβαση στην Ελλάδα τρεις φορές το χρόνο (καλοκαίρι, Χριστούγεννα, Πάσχα), το συνολικό κόστος για τον Ελληνα γονιό φθάνει τις £4500-5500 τον χρόνο για τη φοίτηση του παιδιού του σε Αγγλικό ΙΒ σχολείο. Δεν επιμετρώ το κόστος διασκέδασης-ρούχων-χαρτζηλικιού, επειδή (είτε στην Ελλάδα, είτε στην Αγγλία), αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τον τρόπο ζωής του καθενός, και κυμαίνεται στα ίδια περίπου επίπεδα (πιθανά σχετικά φθηνότερα στην Αγγλία, λόγω υποτίμησης της λίρας). Κανονικά, μάλιστα, θα έπρεπε να αφαιρέσω και κάτι από τα έξοδα διαμονής (σε συγκριτικό επίπεδο), γιατί ακόμα και στην Ελλάδα αν φοιτά το παιδί, σε οποιοδήποτε σχολείο, είναι ευνόητο ότι δαπάνες για φαγητό θα υπάρχουν-δεν μπορεί κανείς να τραφεί με «αέρα» για 2 χρόνια!

Οπως αποδεικνύεται, το ετήσιο κόστος φοίτησης σε αγγλικό δημόσιο ΙΒ σχολείο, για Ελληνα μαθητή, χωρίς οι γονείς να διαμένουν στην Αγγλία, είναι περίπου το μισό από τα δίδακτρα που χρεώνουν τα ακριβά ΙΒ σχολεία στην Ελλάδα (της τάξεως των €10000-15000)!

Επίσης, γενικά στα δημόσια σχολεία της Αγγλίας (ΙΒ και μή), τα «ιδιαίτερα» και τα «φροντιστήρια» είναι ανύπαρκτα. Κανείς δεν κάνει «φροντιστήριο» (τουλάχιστον προσωπικά δεν έχω ακούσει καμμία περίπτωση) και, πραγματικά, δεν χρειάζεται. «Φροντιστήριο», με μορφή επιπρόσθετης διδασκαλίας/επίλυσης αποριών/υποστήριξης παρέχεται (χωρίς επιβάρυνση) από του ίδιους τους καθηγητές των σχολείων, στο χώρο του σχολείου, οι οποίοι (στη συντριπτική τους πλειοψηφία) έχουν πολύ διαφορετική νοοτροπία από τη (συντριπτική) πλειοψηφία των ελλήνων καθηγητών (δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων)-τυχόν εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Οι καθηγητές των σχολείων στη Μ. Βρετανία συνήθως έχουν μεγαλύτερη αγωνία από τους μαθητές για καλά αποτελέσματα στις (εξωτερικές παν-βρεταννικές GCSE, A-levels ή ΙΒ) εξετάσεις, γιατί τυχόν αποτυχίες έχουν άμεσο αντίκτυπο στους «πίνακες» (league tables) του σχολείου (που δημοσιεύονται κάθε χρόνο στο διαδίκτυο ανοικτοί σε όλους). Εχουν επίσης επιπτώσεις στις εκθέσεις του ανεξάρτητου οργανισμού που επιθεωρεί περιοδικά όλα τα δημόσια σχολεία κάθε βαθμίδας (OFSTED) και δημοσιεύει όλες τις εκθέσεις στο διαδίκτυο- με ανοικτή πρόσβαση σε όλους-και, σε τελευταία ανάλυση, στην ίδια τη δουλειά τους, γιατί ο κάθε διευθυντής σχολείου και το σώμα των governors του σχολείου μπορούν να απολύσουν καθηγητές που δεν αποδίδουν.

Οι πληροφορίες αυτές αφορούν αποκλειστικά στα δημόσια σχολεία (ΙΒ και μη) της Αγγλίας, για τα οποία είμαι σε θέση να έχω προσωπική γνώση και άποψη. Δεν αναφέρoμαι καθόλου στα ιδιωτικά σχολεία (απανταχού του κόσμου), για τα οποία, ο κλασσικός (σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης) συνδυασμός «γονείς + χρήμα + σχολείο/επιχείρηση» δημιουργεί, εύλογα, τελείως διαφορετικές δυναμικές ισορροπίες (πιθανά και ... «παρενέργειες», όπως η πρόσφατη ιστορία των Ελληνικών ΙΒ σχολείων). Για να είμαστε δίκαιοι, όμως, δεν έχω ακούσει, μέχρι στιγμής, καμμία παρόμοια ιστορία για ιδιωτικά Αγγλικά ΙΒ σχολεία. Απ’ ό,τι φαίνεται, στον τομέα των ...«παρενεργειών» διεκδικούμε, ως Ελλάδα, με αξιώσεις το παγκόσμιο πρωτάθλημα!

Εν κατακλείδι: Το ΙΒ στην Αγγλία είναι ένα σύστημα που παρέχεται από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, απευθυνόμενο κυρίως σε μαθητές με ακαδημαϊκές ικανότητες (θεωρείται δυσκολότερο από τα αγγλικά Α-levels). Μαθητές από την ΕΕ γίνονται επίσης δεκτοί χωρίς δίδακτρα.

Οπως ορθώς αναφέρθηκε στον Ελληνικό Τύπο, καλές επιδόσεις στο ΙΒ, πράγματι είναι δυνατό να ανοίξουν τις πόρτες μεγάλων Πανεπιστημίων (αυτών που κατά κοινή ομολογία και σύμφωνα με όλους τους διεθνείς πίνακες κατάταξης, περιλαμβάνονται στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως) και «δύσκολων» (από άποψη ζήτησης/κριτηρίων εισαγωγής) επιστημών, όπως ιατρική και νομική. Γενικά δεν είναι ένα πρόγραμμα φτιαγμένο ή απευθυνόμενο στους «πλούσιους γονείς»- οι Ελληνικές «ιδιαιτερότητες» το κάνουν να φαίνεται έτσι στον Ελληνικό Τύπο, επειδή το Ελληνικό κράτος δεν παρέχει το ΙΒ (ως ώφειλε και όπως συμβαίνει σε άλλα κράτη) μέσω της δημόσιας εκπαίδευσης. Το ΙΒ φτιάχτηκε αρχικά στο τέλος της δεκαετίας του 60, για παιδιά διπλωματών/ δημοσιογράφων/ ανταποκριτών/ στρατιωτικών και σχετικών επαγγελμάτων, όπου συχνές μεταθέσεις και αλλαγές τόπου διαμονής, δημιούργησαν την ανάγκη ενός ενιαίου, κοινά αποδεκτού προγράμματος εκπαίδευσης. Η ακαδημαϊκή του αξία αναγνωρίστηκε από (πρακτικά) όλα τα μεγάλα Πανεπιστήμια και το πρόγραμμα «ξαπλώθηκε» σε πολύ ευρύτερες ομάδες (πληθυσμιακά, κοινωνικά και γεωγραφικά).

Οσο για διάφορες απόψεις που ακούστηκαν αυτές τις μέρες, όπως π.χ. να «κλείσει η Κυβέρνηση όλα τα ΙΒ σχολεία στην Ελλάδα» (συνδικαλιστικός εκπρόσωπος της ΟΛΜΕ), είναι καλύτερα να μην τις σχολιάσει κανείς σοβαρά. Λέτε ένας υποψήφιος που έγινε δεκτός π.χ. στο Cambridge, την Οξφόρδη, το LSE, το Imperial ή το Harvard μέσω ΙΒ, να χάσει τον ύπνο του, επειδή το Πανεπιστήμιο Αθηνών ή το Ε.Μ.Πολυτεχνείο δεν τον θέλουν; Παρεπιπτόντως, δε, τα δύο συγκεκριμένα, που θεωρούνται «τα καλύτερα» στην Ελλάδα, με τις υψηλότερες βάσεις εισαγωγής, πόρω απέχουν της πρώτης 100άδας των Πανεπιστημίων διεθνώς, με οποιαδήποτε κριτήρια. Ή μήπως το κλείσιμο των ΙΒ σχολείων στην Ελλάδα θα βοηθήσει στην καλύτερη συγκριτική κατάταξη των Ελληνικών Πανεπιστημίων σε διεθνές επίπεδο;

Οσο για τη συγκριτική «δυσκολία» των Ελληνικών Πανελλαδικών εξετάσεων σε σχέση με τα ΙΒ, φυσικά και δεν υπάρχει αμφιβολία. Είναι αναμφισβήτητα πολύ πιο δύσκολο να πιάσεις 19000 μόρια εξεταζόμενος στην αποστήθιση του τηλεφωνικού καταλόγου στην Ελληνική γλώσσα, απ’ο, τι να συντάξεις ένα καλό κριτικό δοκίμιο στην Αγγλική γλώσσα (απαραίτητο για το ΙΒ). Το θέμα δεν είναι πόσο «δύσκολο», αλλά πόσο «χρήσιμο» μπορεί κάτι να είναι για τη συνολική μελλοντική ακαδημαϊκή πορεία του υποψήφιου φοιτητή.

Μήπως είναι καιρός να ξυπνήσουμε από το βαθύ σωβινιστικό μας ύπνο και να κατανοήσουμε ότι, τόσο η αγορά εργασίας, όσο και η εκπάιδευση που οδηγεί σε αυτή, διεθνοποιούνται με ταχύτατους ρυθμούς και εμείς (ως Ελλάδα) κάνουμε ό,τι μπορούμε για να κρατήσουμε τα παιδιά μας (την επόμενη γενιά) απ’έξω;

Υστερα από έξι χρόνια "εμπειρικής παρακολούθησης" των τεκταινομένων στην Αγγλία, με δύο παιδιά που πέρασαν (Α-levels, GCSE) ή περνούν (δημόσιο ΙΒ από το Σεπτέμβριο) από τη δευτεροβάθμια δημόσια αγγλική εκπαίδευση, με ένα άλλο μεγαλύτερο παιδί που πέρασε (επιτυχώς) όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων των «ιδιωτικών», φροντιστηρίων, εισαγωγικών, και ΑΕΙ) ως μέτρο σύγκρισης των δύο συστημάτων, θεώρησα σκόπιμο να γράψω αυτό το σημείωμα, που ενδέχεται να φανεί χρήσιμο.

Ποιός πήγε κι΄άπλωσε τα... δένδρα στην ταράτσα;

Ο αρχιτέκτονας πρέπει να εγγυάται την ασφάλεια και την υγιεινή των χρηστών- πελατών του καθώς και την ελάχιστη επίπτωση στο φυσικό περιβάλλον.

Η μέγιστη οικολογική ανταποδοτικότητα όλων των κατασκευών που σχεδιάζει ο αρχιτέκτονας συναρτάται με τη μείωση των επικίνδυνων εκπομπών και αποβλήτων, τόσο κατά τη διάρκεια της οικονομικής ζωής του κτιρίου όσο και κατά τη φάση της κατασκευής του.

Ο σχεδιασμός της άνεσης, της χρηστικότητας και της κατοικισιμότητας για κάθε χρήστη, από τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέχρι τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, σε όλες τις κλίμακες του σχεδιασμού, από το shop mobility μέχρι την ελεύθερη πρόσβαση και τη χρηστικότητα των αντικειμένων που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται είναι βιο- οικονομική παράμετρος που ανεξάρτητα του πόσο στοιχίζει, η ανεπτυγμένη κοινωνία οφείλει να την προσφέρει.


Όσοι είχαμε τη χαρά να γεννηθούμε και να μεγαλώσουμε έξω από την μεγαλούπολη, ζήσαμε μια ιεραρχημένη σχέση με τη γη, ανεξάρτητα αν τη δουλέψαμε ή όχι με τα ίδια μας τα χέρια. Το λιβάδι, το αλώνι, το περιβόλι στον ποταμό, το λιόφυτο, το αμπέλι, ήταν αυτά που διέθετε κάθε σπιτικό σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό για να επιβιώσει.

Στο σπίτι του χωριού, πάντα ένα εσώχωρο- περιβολάκι πρόσφερε τα απαραίτητα ενός ολιγαρκούς οικογενειακού διαιτολογίου. Ένα πηγάδι στην κάθε αυλή εξασφάλιζε τη δυνατότητα για πότισμα. Η ύπαρξη του υπόγειου νερού αποτελούσε βασικό κριτήριο επιλογής του χώρου ανέγερσης κατοικίας.

Η μουριά για τη διατροφή της κατσίκας, η ροδιά για τα κόλλυβα αλλά και τις απαραίτητες βιταμίνες για το χειμώνα, ακόμη και η μπουρνελιά για τη ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος μαζί με τα κολοκύθια, πατάτες και ντομάτες, ήταν εκεί. Ακόμα και μια κληματαριά- κρεβατίνα εξασφάλιζε τόσο τα σταφύλια όσο και το σκιασμό της αυλής το καλοκαίρι.

Πέρα από την ομορφιά αυτή καθεαυτή της οπωροφόρου φύσης, ποτέ δεν έλειψαν τα καλλωπιστικά φυτά. Τριανταφυλλιές που γίνονταν και γλυκό, βασιλικός για τα εικονίσματα αλλά και την απομάκρυνση των εντόμων, μαντζουράνα για τη μουσταλευριά, φούλι- μπουγαρίνι και γιασεμί για το άρωμα και τον περίτεχνο στολισμό στα κεφάλια των κοριτσιών αλλά και γαρίφαλα μυρωδάτα για το πέτο ή το αυτί. Ασβεστωμένοι γκαζοτενεκέδες, πιθάρια- πιθαρόγλαστρες και κάθε είδους δοχεία επιστρατεύονταν για να ενισχύσουν την σχέση του ανθρώπου με την ωραία φύση αλλά και την επιβίωση.

Φύγαμε από το χωριό και ήρθαμε στις πολυκατοικίες της πόλης. Χάσαμε το περιβολάκι, κουβαλήσαμε όμως τις γλάστρες στην βεράντα. Εκεί, οι γλάστρες ασφυκτιούσαν, άλλες στο πάτωμα και άλλες να κρέμονται από τα κάγκελα σε περίεργους συρμάτινους υποδοχείς- ανθοδόχες. Τα λουλούδια στα μπαλκόνια των πολυκατοικιών δεν γενικεύθηκαν. Μάλλον αποτελούσαν την εξαίρεση παρά τον κανόνα στο αστικό τοπίο. Κάτι παραπάνω πέτυχαν τα «ρετιρέ», όπου εκεί πράγματι διαμορφώνονταν ωραιότατοι κήποι, πρόδρομοι των φυτεμένων δωμάτων που συζητάμε σήμερα.

Η πέμπτη όψη των κτιρίων- το δώμα- ποτέ δεν ήταν στο κέντρο του ενδιαφέροντος των κατασκευαστών. Ακόμα και όταν γενικεύθηκε η χρήση των κεραμιδιών, για λόγους προστασίας του τοπίου, κεραίες και ηλιακοί θερμοσίφωνες ήρθαν με τυχαίο και άτεχνο τρόπο να επιβεβαιώσουν τη συνεχιζόμενη αδιαφορία. Δεν γνωρίζουμε αν τα πουλιά ενοχλούνταν από την συσσώρευση των εγκαταλελειμμένων καπνοσυλλεκτών, είναι βέβαιο όμως ότι ένα φυτεμένο δώμα θα έδινε μεγάλη χαρά σε πολλά είδη πουλιών, που παλιά ζούσαν κοντά στον άνθρωπο και τώρα περιορίζονται στις ζώνες περιαστικού πρασίνου και τα προάστια.

Με εξαίρεση τις ζαρντινιέρες, που κάποια στιγμή θεωρήθηκαν απαραίτητο συμπλήρωμα του σύγχρονου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, οι οροφόκηποι και οι πράσινες στέγες είναι ένα απολύτως νέο τεχνολογικό αντικείμενο. Και λέω τεχνολογικό αντικείμενο, διότι πολλές στέγες φυτεύτηκαν και δεν άνθισαν. Ο συνδυασμός των φυτών, η διαδικασία της περιποίησης, ο αερισμός, ο εμπλουτισμός του χώματος, είναι γνώση που δεν είναι πια εμπειρική.

Συνεπώς, πριν στεγανώσουμε, αποστραγγίσουμε, ανεβάσουμε τόνους χώματος και πλήθος φυτών και εγκαταστήσουμε σύστημα ποτίσματος, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι:
1. Ο κήπος θα επιβιώσει αξιοπρεπώς.
2. Το κόστος συντήρησης θα είναι στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας.
3. Όλες οι άλλες απαραίτητες χρήσεις στο δώμα εντάσσονται και διατηρούνται.
4. Ο οροφόκηπος απευθύνεται στους χρήστες του κτιρίου και όχι στα αεροπλάνα που περνάνε.
5. Θα συνεργασθούν όλες οι απαραίτητες ειδικότητες προκειμένου να προκύψει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Εφόσον λοιπόν δημιουργηθεί ο οροφόκηπος, τα πλεονεκτήματα είναι σαφή: ο δροσισμός, η κατακράτηση των ανάπιπτων (σκόνη), το φιλτράρισμα του αέρα συν την θετική επίδραση στον ψυχισμό των ενοίκων και χρηστών.

Επιπλέον, η υδροσυλλογή, οι οικιακές ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταϊκά, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες αποτελούν τα συνθετικά στοιχεία μιας πολύπλοκης κατασκευής και λειτουργίας που οφείλουν να περιλαμβάνονται στα ενδιαφέροντα των αρχιτεκτόνων αλλά και των άλλων ειδικοτήτων που εμπλέκονται κατ’ αναλογία.

Συμπερασματικά η τεχνολογία των οροφόκηπων εντάσσεται στα πλαίσια της αναζήτησης των νέων μορφών βιο-οικονομικής αντίληψης που σχετίζονται με την επινόηση, την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη χρήση βιολογικών διαδικασιών και προϊόντων.

Παρόλο που σήμερα οι δραστηριότητες αυτές είναι σχετικά περιορισμένες, αναπτύσσονται ραγδαία και αναμένεται στο μέλλον να επηρεάσουν σημαντικά την οικονομία και την κοινωνία, βελτιώνοντας την υγεία, τη διατροφή, την ενεργειακή απόδοση, το περιβάλλον, τη βιομηχανική παραγωγή, την αειφορία και εν’ τέλει να συμβάλουν στη γενικευμένη ευζωία.

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

Τά εγκαίνια της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης έγιναν το 1995.

Συνειρμός....

ΑΝΕΚΔΟΤΟ σκίτσο του SHADI ABDEL SALAM

Στη Βιβλιοθήκη υπάρχει ειδική αίθουσα αφιερωμένη στο εργο του SAS

From Wikipedia, the free encyclopedia

Shadi Abdel Salam (Arabic: شادي عبدالسلام) was an Egyptian film director, screenwriter and Costume and set designer.
Born in Alexandria on 15 March 1930, Shadi graduated from Victoria College, Alexandria, 1948, and then moved to England to study theater arts from 1949 to 1950. Passed away on 8 October 1986.

Τα ΕΓΚΑΙΝΙΑ του Αντωνίου.

... γύρευε γιατί, θυμήθηκα τον "Αντώνιο" του ΚΑΒΑΦΗ. Μάλλον σύμπτωση

Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον
Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ', ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές -
την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανοφέλετα θρηνήσεις.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που φεύγει.
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πείς πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά πρός το παράθυρο,
κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ' όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις.

ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Thought for the Week:
The first ingredient in conversation is truth: the next good sense;
the third, good humour; and the forth wit

(Sir William Temple)

Παραδείγματα ... Ζωντανα στην δημοσια ζωή.

Περί Ρυθμιστικού Αττικής

Κάθε κοινωνία οφείλει να σχεδιάζει το μέλλον της. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός έχει περάσει πλέον στο στάδιο που δεν αποτελεί ένα «εφάπαξ» σχέδιο, αλλά μια συνεχή διαδικασία προσαρμογών, οραμάτων αλλά και καλοσχεδιασμένων κτιρίων, συνόλων και υποδομών.

Όταν λέμε Ρυθμιστικό Σχέδιο, εννοούμε το σύνολο του τι θα κτιστεί, ποιοι νόμοι απαιτούνται, ποιες χρήσεις γης επιτρέπονται, σε ποιο βαθμό θα αναπτυχθούν αυτές καθώς και ποιες υποδομές, δηλ. ποια δημόσια έργα, πρέπει να συνοδεύσουν την περιγραφόμενη μελλοντική εικόνα της περιοχής, στην οποία αναφέρεται το Ρυθμιστικό Σχέδιο.

Όλα γίνονται για τον άνθρωπο. Τα δημογραφικά στοιχεία καθώς και τα κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού, καθορίζουν αλλά και ανατρέπουν τα δεδομένα του ρυθμιστικού σχεδιασμού. Ο πολεοδόμος πρέπει ανά πάσα στιγμή να είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει ακόμα και έκτακτα περιστατικά όπως σεισμούς, πολέμους, εισροή οικονομικών μεταναστών κ.λ.π.

Η φιλοσοφία ενός Ρ.Σ. δέχεται τον κύκλο της οικονομικής ζωής ενός κτιρίου ή μιας χρήσης και σαν καλός μαέστρος διευκολύνει αλλά και διευθύνει μια ομαλή οικονομική και κοινωνική εξέλιξη. Το παράδειγμα του αεροδρομίου του Ελληνικού, είναι αφορμή για προβληματισμό μια και θα απασχολήσει την ελληνική πολεοδομική πραγματικότητα επί μακρόν.

Στο μεταξύ όμως, χρήσεις εκ’ των ενόντων αναπτύσσονται εκεί, με εμβαλωματικούς, προσωρινούς και αντιαισθητικούς τρόπους. Αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι η έκθεση «ΟΙΚΟΔΟΜΗ 2009» φιλοξενήθηκε σε προσωρινές εγκαταστάσεις, ενώ η πρώτη αντίστοιχη έκθεση, που είχα την χαρά να επισκεφθώ, φιλοξενήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο. Αυτό δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί πρόοδος. Από το Ζάππειο στις πρόχειρες κατασκευές του Ελληνικού!

Η κοινωνική, λειτουργική και εν’ τέλει πολεοδομική ανατροπή που έχει συμβεί στο κέντρο της Αθήνας με την εισβολή των οικονομικών προσφύγων καθώς και η διείσδυση στο εμπόριο νέων παγκοσμιοποιημένων μορφών διακίνησης των αγαθών, αποδεικνύουν τη μη αποτελεσματική αντίδραση του κρατικού ρυθμιστικού μηχανισμού που δεν μπορεί έγκαιρα να σχεδιάσει και να αντιδράσει.

Για παράδειγμα, φανταστείτε στο κέντρο της Βιέννης, στην πλατεία του δημαρχείου, εισβολή οικονομικών μεταναστών και μετατροπή του κέντρου της πόλης σε κάτι αντίστοιχο με αυτό που επικρατεί στην πλατεία Κοτζιά, στη Σοφοκλέους και στους πέριξ δρόμους. Τι επίπτωση στην κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης θα προκαλούσε;

Συνεπώς, ένα Ρ.Σ. θα έπρεπε να προβλέπει, σε συνδυασμό με μια μεταναστευτική πολιτική, χώρους προσωρινής διαμονής, περίθαλψης και απορρόφησης προσφύγων, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι βίαιες ανατροπές σε ιστορικά τμήματα της πόλης, που τελικά είναι αδιευκρίνιστο το εάν εξελίσσονται τυχαία ή ορίζονται από σκληρά επιχειρηματικά παιχνίδια ελέγχου των χρήσεων γης, μέσω της υποβάθμισης που προκαλεί η παρουσία των μεταναστών κατ’ αυτόν τον αρρύθμιστο τρόπο.

Η έννοια συνεπώς της πολεοδομικής προστασίας και του ρυθμιστικού σχεδιασμού εμπεριέχει εξ’ ορισμού τη φροντίδα για το κοινωνικό περιεχόμενο των κτιρίων της πόλης.

Πόλη, προστασία, πολίτες, παράδειγμα και τέλος πρότυπο είναι τα απαραίτητα συνθετικά κεφάλαια ενός Ρ.Σ.

Για να υπάρξει και να επιτύχει ένα Ρυθμιστικό Σχέδιο απαιτείται σαφής πολιτική. Το υπό συζήτηση Ρυθμιστικό Σχέδιο για την Αττική, αναπτύσσεται και παρουσιάζεται υπό τη σκιά της οικονομικής κρίσης αφ’ ενός και των χωροταξικών σχεδίων που έχουν ήδη ανακοινωθεί αφ’ ετέρου. Επειδή το ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης σχετίζεται μονοσήμαντα με την ανοικοδόμηση, ο ρόλος του Ρ.Σ. είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

Η ικανοποίηση των αρχιτεκτόνων, που κατά κύριο λόγο ασκούν την πολεοδομία και τη χωροταξία σήμερα, είναι μεγάλη κάθε φορά που παρουσιάζεται ένα οποιοδήποτε σχέδιο. Η δημοκρατική συμμετοχή δημιουργεί την υποχρέωση έκφρασης γνώμης, θέσης και αντίθεσης. Ακόμη και η μικρόψυχη αντιμετώπιση είναι αναπόσπαστο στοιχείο και δεδομένο του σχεδιασμού. Τα συμφέροντα που κρύβονται, εμφανίζονται και δημιουργούνται είναι αυτά που η επιτυχημένη πολιτική πρέπει να εξισορροπήσει.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός, μέρος του οποίου αποτελεί το Ρ.Σ. και που αφορά όλους μας, αποτελεί μια διακήρυξη της διοίκησης που λέει: «κύριοι έχουμε πολιτική γης». Εάν αυτή η πολιτική γης είναι σαφής και συνεγείρει τον κόσμο, τότε έχουμε το σημαντικότερο κομμάτι του Ρ.Σ. επιτυχές. Οι έννοιες «πληροφορούμαι», «συμμετέχω», «ενδιαφέρομαι» αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Ρυθμιστικού Σχεδιασμού.

Επιτυχημένος ρυθμιστικός σχεδιασμός πρέπει να πληρεί τις ώριμες ανάγκες μιας κοινωνίας όσον αφορά την ρύθμιση των πολεοδομικών λειτουργιών. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα συναντήσει την αποδοχή του κόσμου. Αντιρρήσεις και αντιδράσεις πάντα θα υπάρχουν. Με τον τρόπο όμως που λειτουργεί η κοινωνία σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι να πείσουμε για να μας εμπιστευθούν. Όχι όλους, ούτε είναι δυνατόν να εκπαιδευτούν οι πάντες για να αποκτήσουν πολεοδομικό κριτήριο. Οι ειδικοί πρέπει με ειλικρίνεια και υπευθυνότητα να παρουσιάσουν την εικόνα που οραματίζονται και που η πολιτική ηγεσία φιλοδοξεί να προσφέρει στον πολίτη. Όσο πιο καθαροί είναι οι στόχοι, τόσο μεγαλύτερη αποδοχή θα έχουν.

Το Ρ.Σ. δεν πρέπει να είναι φοβικό, δεν πρέπει να είναι ανισοβαρές και δεν πρέπει να είναι αποσπασματικό. Στη διαδικασία της σύγκρουσης για τον έλεγχο των χρήσεων γης πρέπει να προβλέπονται με ρεαλισμό περιοχές εκτόνωσης και μακροπρόθεσμης προστασίας του περιβάλλοντος, φυσικού και ιστορικού, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να εξασφαλίζονται οι τρέχουσες πολεοδομικές λειτουργίες στα πλαίσια της νομιμότητας.

Στο υπό συζήτηση Ρ.Σ. υπάρχουν πολλά σημεία που θα μπορούσε κανείς να εξειδικεύσει, να αντιταχθεί ή να συμπαραταχθεί. Απαιτείται το πολιτικό θάρρος να ξεκαθαρισθούν στο προοίμιο οι κύριοι πολιτικοί στόχοι που τίθενται για την ιστορικότερη πρωτεύουσα του κόσμου, την Αθήνα.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επαναλάβω την ικανοποίηση των αρχιτεκτόνων για κάθε βήμα της διοίκησης προς την κατεύθυνση του επιστημονικού σχεδιασμού, να επισημάνουμε την καθυστέρηση και να διαβεβαιώσουμε ότι επιθυμούμε να συμβάλουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην εξειδίκευση και στην αποσαφήνιση όλων των σημείων εκείνων που «χρονίζουν» αδιευκρίνιστα.

Η Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων στην προσπάθειά της να βηματίζει χρήσιμα μαζί με την εκάστοτε διοίκηση, έχει ήδη δώσει δείγματα συνεργασίας και εξισορρόπησης μεταξύ των επιστημονικών και πολίτικών επιλογών. Θα συνεχίσει και στο μέλλον.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ

Στη μεταπολεμική Ελλάδα, αναπτύχθηκαν οι κανονισμοί για την ανοικοδόμηση των πόλεων. Η εικόνα, αψευδής μάρτυρας ενός «ορθολογισμού» που αγγίζει τα όρια της ασχήμιας και του αντιαισθητικού. Σαν αντίδραση στην αστικοποίηση και την μετανάστευση, η διανόηση της εποχής επιστρέφει στις αξίες του λαϊκού πολιτισμού, που όμως δεν καταφέρνει ούτε να προστατεύσει ούτε να εξασφαλίσει την ομαλή συνέχεια με κανονιστικές διατάξεις .

Την ίδια εποχή, στην Ευρώπη, το διεθνές ενδιαφέρον συναντά τα επενδυτικά συμφέροντα στο κέντρο της πόλης. Η ανανέωση και η ανάπλαση των ιστορικών κέντρων εκφράζεται από το Χάρτη του Άμστερνταμ (1973), που σηματοδοτεί την αναζήτηση του ωραίου στο ιστορικό περιβάλλον των πόλεων.

Στην Ελλάδα, τα πράγματα καθυστερούν λόγω εμφυλίου και δικτατορίας. Οι συντηρητικές κυβερνήσεις- όχι με την κακή έννοια του όρου- προσπαθούν, με ιεράρχηση και νευρικότητα, να κερδίσουν το χαμένο χρόνο στην ανάπτυξη. Χτίζονται τα πάντα. Τα σχέδια επεκτείνονται προς κάθε κατεύθυνση και οι συνεταιρισμοί ουσιαστικά πολεοδομούν χωρίς περίσκεψη την περιαστική γη. Η επιστημονική πολεοδομία χαρακτηρίζεται «ουτοπία» από τους επενδυτές της εποχής. Η νοοτροπία του πελατειακού σχεδιασμού κυριαρχεί.

Παράλληλα, κάθε κυβέρνηση θεωρεί υποχρέωσή της να αναθεωρεί και να εξειδικεύει το Γ.Ο.Κ.. Φτάνοντας στο 1981, μια κυβέρνηση υψηλών προσδοκιών υποχρεούται να συνδυάσει το πονηρό παρελθόν με το οραματικό μέλλον. Προϊόν αυτού του συνδυασμού είναι οι ημιυπαίθριοι χώροι και όχι μόνο. Οι ημιυπαίθριοι χώροι θεσμοθετούνται με αδιαμφισβήτητα γλαφυρό και ρομαντικό υπόβαθρο και καταλήγουν ένα χυδαίο γνώρισμα της «έμφυτης τάσης» του Έλληνα προς την παρανομία και τη γενίκευση της αυθαιρεσίας στη δόμηση.

Σήμερα, καλούμαστε να προβάλουμε τη φιλοσοφία της διατήρησης, της προστασίας αλλά και της αναστήλωσης των χαμένων αξιών και ιδεών που γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν σ’ αυτόν τον τόπο. Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι έλεγχοι από μόνοι τους, ποτέ δεν παρήγαγαν ανώτερα πρότυπα. Η κύρια ευθύνη εναποτίθεται στην παιδεία. Οι νόμοι και οι κανονισμοί μπορούν να διατηρήσουν και να προστατεύσουν ένα κοινωνικό ή ανθρώπινο επίτευγμα- δημιούργημα. Δεν μπορούν όμως να γεννήσουν πολιτισμό. Κάτω από αυτό το πνεύμα πρέπει να κινηθούμε για να αντιμετωπίσουμε τόσο τα τρέχοντα προβλήματα όσο κι αυτά που θα προκύψουν στο μέλλον.

Η πρώτη συνάντηση για την ΑΤΤΙΚΗ

Οι προεδρεύοντες: Ν. Σιαπκίδης , Π. Δεσποτόπουλος, Δ. Μαραβέας, και Α. Μπούμης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ- ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

ΘΕΜΑ: ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (25/05/2009)

Κυρίες και κύριοι,

Εκ’ μέρους του Δ.Σ. του ΣΑΔΑΣ- Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων, θα ήθελα να ευχαριστήσω για την πρόσκληση, να συγχαρώ για την πρωτοβουλία της διοργάνωσης και να ευχηθώ καλή επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας.

Ζήσαμε όλοι μαζί την ραγδαία ανάπτυξη της παραγωγής αλλά και της εφαρμογής του αλουμινίου τα τελευταία 25 χρόνια. Για τον αρχιτέκτονα, το αλουμίνιο αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο στη διαδικασία του οικοδομείν. Σε μια μέση περίπτωση ανέγερσης ενός κτιρίου, το ποσό που διατίθεται για τα κουφώματα αλουμινίου είναι ίσως από τα σημαντικότερα κονδύλια που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ιδιοκτήτης (15-20% του συνολικού κόστους). Και μόνο από αυτό το γεγονός, ο κλάδος του αλουμινίου, από την εξόρυξη του βωξίτη μέχρι την τοποθέτηση και το «ρεγουλάρισμα» του τελευταίου παραθύρου, συμμετέχει στην παραγωγική διαδικασία αποφασιστικά.

Το αλουμίνιο- σαν παράθυρο, σαν επένδυση, σαν πέτασμα, σαν λαμαρίνα- μετέχει, ως κύριος εταίρος, στην αναζήτηση και σχεδιασμό της βέλτιστης λύσης, που οφείλουμε εμείς οι αρχιτέκτονες να προτείνουμε στον πελάτη μας. Είναι ένα θαυμάσιο υλικό που το βρίσκουμε από extreme design σε ρούχα μέχρι κάθε μορφής διατομές διέλασης και πάσης φύσεως λαμαρίνες και ειδικά τεμάχια.

Η βιομηχανία αλουμινίου προσφέρει σοβαρές λύσεις στη σύγχρονη βιο- οικονομική οπτική του δημιουργικού επαγγελματία, στο κοινωνικό όραμα για μια πράσινη αρχιτεκτονική, σεβόμενη τα δεδομένα για την κλιματική αλλαγή και την περιβαλλοντική υποβάθμιση. Το αλουμίνιο προσφέρει ταχύτητα, ακρίβεια, αντοχή, ελεγχόμενη ανοχή, επαρκή προτυποποίηση στην παραγωγή, επεξεργασία, τοποθέτηση και ενεργειακή απόδοση και χρήση.

Η παρούσα συγκυρία της βαθιάς οικονομικής κρίσης οδηγεί τους αρχιτέκτονες να απαιτούν από τους πολιτικούς τη διασφάλιση καθόσον αφορά την ποιότητα και την αειφορία του χτισμένου περιβάλλοντος, στο οποίο οι ευρωπαίοι πολίτες ζουν, εργάζονται και διασκεδάζουν.

Οι αρχιτέκτονες θεωρούν ότι είναι μοναδική ευκαιρία σε όλα τα επίπεδα να συμμετάσχουν ενεργά στο σχεδιασμό της ενεργειακής επάρκειας των υφιστάμενων κτιρίων, στην ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας εναλλακτικών σχεδίων ενέργειας και στην ανανέωση και ανακαίνιση των υφιστάμενων κτιριακών συγκροτημάτων αλλά και των υποδομών. Είναι προφανές ότι αυτό θα δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες απασχόλησης, ταυτόχρονα με την αναζήτηση μιας καλύτερης ποιότητας για το ανθρωπογενές περιβάλλον.

Υπό αυτή την έννοια, το αλουμίνιο είναι ένας από τους σημαντικότερους «παίκτες» στην απόπειρα για έξοδο από την οικονομική κρίση, με σύμμαχο τους ενεργειακούς υαλοπίνακες, που υποχρεούνται σε αναπόφευκτη αρμονική συνύπαρξη.

Η επιτυχία του «ζεύγους» αυτού δεν είναι- όπως συμβαίνει στη ζωή- ανεξερεύνητο γεγονός. Είναι παράλληλοι βίοι σε αντίστοιχη ποιότητα. Μια καλής ποιότητας μικτή διατομή αλουμινίου με θερμοδιακοπή, σε συνδυασμό με έναν αντίστοιχης ποιότητας υαλοπίνακα, με σωστή συναρμολόγηση, βαφή και τοποθέτηση, εξασφαλίζουν ένα μεγάλο μέρος της ενεργειακής αποδοτικότητας του κτιρίου, όπως θα παρουσιασθεί στις ανακοινώσεις στη συνέχεια της ημερίδας.

Τίθεται, συνεπώς, το θέμα της διασφάλισης της ποιότητας αλλά και της συνεργασίας των ειδικοτήτων, από τον πιστοποιημένο σχεδιασμό και τη σύνθεση των νέων διατομών μέχρι τον τελευταίο τεχνίτη τοποθέτησης και συναρμολόγησης. Τα παραπάνω αποτελούν μια αλυσίδα που οφείλουμε να φροντίσουμε να εξασφαλίζει τη μέγιστη εξειδίκευση, ώστε να μην παραδίδονται τα υψηλού επιπέδου προφίλ στα χέρια εμπειρικών κατασκευαστών και να κακοποιούνται από ανεκπαίδευτους τεχνίτες. Όσο και αν μπορεί να ισχυρισθεί κανείς ότι η διαμορφωμένη «ελληνική» πραγματικότητα εκφράζεται από τη μετριότητα στην τεχνολογία της κατασκευής, ποτέ δεν είναι αργά να απαιτήσουμε από κοινού την εκπαίδευση και την πιστοποίηση σε όσο το δυνατόν ευρύτερο πεδίο της οικοδομικής δραστηριότητας.

Η αειφόρος ανάπτυξη και ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός δεν είναι μια επέκταση της αρμοδιότητας του αρχιτέκτονα. Ήταν πάντα το πεδίο της επαγγελματικής και κοινωνικής ευθύνης του.

Στην προσπάθεια διαμόρφωσης μιας εθνικής πολιτικής για τον ενεργειακό σχεδιασμό, την αειφόρο ανάπτυξη και την εξοικονόμηση ενέργειας μέσω του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, ο ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ προτίθεται να συντονίσει και να συμμετάσχει στη σύνταξη, από κοινού με την Ελληνική Ένωση Αλουμινίου και άλλους εταίρους, εγχειρίδιο- οδηγό με γενικό τίτλο: «Εξοικονόμηση ενέργειας και αρχιτεκτονικός σχεδιασμός στη Μεσόγειο και τη Νότια Ευρώπη», δηλαδή έναν οδηγό πράσινης αρχιτεκτονικής, που στη συνέχεια να διαδώσει τη χρήση και εφαρμογή του σε αυτούς που ασκούν την αρχιτεκτονική και σχεδιάζουν στην Ελλάδα.

Σας ευχαριστώ και πάλι για την πρόσκληση, λυπάμαι που δεν είμαι κοντά σας και εύχομαι καλή επιτυχία στην ημερίδα.

Δρ. Ευάγγελος Λυρούδιας

Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π.

Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ

Αμηχανία...

The thing always happens that you really believe in; and the belief in a thing makes it happen

(Frank Lloyd Wright)

Thought for the Week: 

Success is the sum of small efforts, repeated day in and day out

(Robert Collier)

 

ΠΥΛΗ ΕΙΣΟΔΟΥ στην ΧΑΛΚΙΔΑ

Emailing: areth2

Tαράσσει τοὺς ἀνθρώπους οὐ τὰ πράγματα, ἀλλὰ τὰ περὶ τῶν πραγμάτων δόγματα.

ΚΕΡΚΥΡΑ Νομαρχία ΣΟΠΕ Πανελληνιας Ενωση Αρχιτεκτόνων

Το ....Καροτσάκι

ΕΝΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Ταξιδεύοντας σε «πολιτισμένες» χώρες και ζώντας καμιά φορά εκεί, συνειδητοποιεί κανείς τη διαφορετική αντίληψη που καλλιεργούν οι αναπτυγμένες κοινωνίες σχετικά με την ένταξη και την εξυπηρέτηση των συνανθρώπων μας που ξεφεύγουν από το μέσο όρο και που χαριτωμένα εμείς σήμερα τους ονομάζουμε παιδιά, Α.Μ.Ε.Α., ηλικιωμένους ή «ανάπηρους πολέμου» μια που τους πολέμους όλο τους ξορκίζουμε κι όλο στη γειτονιά μας είναι.
Από τον πρώτο μήνα που γεννηθήκαμε μπήκαμε στο καροτσάκι. Καροτσάκια υπάρχουν πολλών ειδών: για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για το σούπερ μάρκετ με πολλές παραλλαγές, για τον γέροντα, για τον ανάπηρο και ανήμπορο στο γέρμα της ζωής. Απ’ όταν εφευρέθηκε ο τροχός, ο άνθρωπος φτιάχνει καροτσάκια και διαδρομές για να κινούνται. Εδώ θα μας απασχολήσει η μεγαλύτερη ίσως παρανομία, η μεγαλύτερη κοινωνική αυθάδεια που συντελείται και αναπτύσσεται καθημερινά στην μεγάλη μας πόλη εις βάρος του κύριου συνταγματικού δικαιώματος του πολίτη που είναι η ελευθερία και η δυνατότητα μετακίνησης και πρόσβασης στους τόπους όπου διατίθενται τα αγαθά, είτε υλικά είτε πνευματικά.
Το αφιλόξενο- ασχεδίαστο της πόλης το συνειδητοποιεί κάθε ένας που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει ή να χειριστεί καροτσάκι. Όταν οι «ανάπηροι» ήταν στο περιθώριο, ουδείς διενοείτο ότι είχαν δικαίωμα να κατοικήσουν σε άλλο όροφο εκτός του ισογείου. Αντίστοιχα, τα ψώνια από τη λαϊκή αγορά τα κουβαλούσαν οι νοικοκυρές σε συρμάτινα διθάλαμα τροχήλατα καροτσάκια που, για να καταφέρουν να τα ανεβάσουν στις σκάλες, έφεραν τριπλές ρόδες, πατέντα για να σκαρφαλώνουν τα σκαλοπάτια ευκολότερα. Σιγά σιγά άρχισε να αναπτύσσεται το αίτημα για πρόσβαση των Α.Μ.Ε.Α. στις δημόσιες υπηρεσίες και συγκοινωνίες. Πράγματι λοιπόν, τα ασανσέρ απαιτείται πλέον να χωρούν το αναπηρικό καροτσάκι, κάποιες ράμπες έχουν κατασκευασθεί σε δημόσια κτίρια και πεζοδρόμια, αλλά πέραν αυτού λες και όλη η κοινωνία έχει συνωμοτήσει για τον αποκλεισμό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη το σχεδιασμό μιας λογικής καθημερινότητας.
Το καροτσάκι κατέληξε να είναι για οποιαδήποτε χρήση, το μέτρο του πολιτισμού και της ικανότητας του Δημάρχου. Προτείνεται ο Δήμαρχος να κρίνεται και να επανεκλέγεται με βάση το ακόλουθο άθλημα- πρωτάθλημα: η μέγιστη διαδρομή που μπορεί να πραγματοποιήσει ένας πολίτης ως επιβάτης αμαξιδίου. Το αγώνισμα θα είναι να ξεκινήσει το αμαξίδιο από την αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου ή το γραφείο του Δημάρχου και να περιλαμβάνει την μετακίνηση προς τα καταστήματα για την προμήθεια ειδών πρώτης ανάγκης, την εν’ συνεχεία μετάβαση σε υπαίθριο ζαχαροπλαστείο- καφενείο, την εξυπηρέτηση σε χώρους υγιεινής, ακολούθως μετάβαση σε παρακείμενη τράπεζα και τέλος επιστροφή στο δημαρχείο. Την διαδρομή πρέπει να σχεδιάσει- προτείνει ο Δήμαρχος και πρέπει τουλάχιστον να καλύπτει 2 χλμ ακώλυτης προσπέλασης στους παραπάνω χώρους, με νόμιμες και ορθά σχεδιασμένες μεθόδους.
Αποφασίσαμε να απευθυνθούμε στα φίλαθλα αισθήματα του κόσμου, μήπως και συγκινηθούν κατ’ αρχήν οι δήμαρχοι και στη συνέχεια οι πολίτες. Το αγώνισμα για το «καροτσάκι» πρέπει να θεσπισθεί και να κερδηθεί, για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για τα Α.Μ.Ε.Α. και τέλος για το shopping mobility των ηλικιωμένων.

Fw:

Με  διάλογο και συναίνεση σαν τη μοναδική αντίσταση στην  υποκουλτούρα των κραυγών  και την ύποπτη διαδικασία των ψιθύρων ο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ προσπαθεί να αναγάγει την επικοινωνία και την συνεννόηση σε θεσμό. Με αυτό το δεδομένο παρακαλώ μη διστάσετε και στο μέλλον να διατυπώνετε τις απόψεις σας για κάθε θέμα που θεωρείτε απαραίτητο να παρεμβαίνετε.  

 

 

Αγαπητοί φιλοι  

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

 

 

Fw: e-tipos.com

 

 

 

Εκατομμύρια τ.μ. παράνομης δόμησης

* Η διεύθυνση του αποστολέα δεν έχει επιβεβαιωθεί

Πατείστε εδώ για να δείτε το περιεχόμενο του σύνδεσμου: http://www.e-tipos.com/newsitem?id=83444

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα :

«Αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων.
Το παρελθόν ορίζει το μέλλον;»

Αίθουσα Εκδηλώσεων Ιονίου Ακαδημίας.
Συνδιοργάνωση : Νομαρχία Κέρκυρας, ΤΕΕ τμήμα Κέρκυρας, Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κέρκυρας.

28 & 29 Μαρτίου 2009

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ

Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα κατ’ αρχάς να συγχαρώ και να ευχαριστήσω το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Κέρκυρας για την ανάληψη της διοργάνωσης αυτής της ημερίδας που αφορά την αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων.

Είναι για μένα ιδιαίτερη χαρά να ξαναβρίσκομαι στην Κέρκυρα, όπου στο παρελθόν είχα την ευκαιρία να διδάξω στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης την διαδικασία της αποτύπωσης και αποτίμησης του ιστορικού μνημειακού πλούτου των παραδοσιακών και διατηρητέων οικισμών.

Η αποκατάσταση και επανάχρηση των ιστορικών κτιρίων είναι η απόδοση των 4 γαλλικών όρων restoration, renovation, reutilization, rehabilitation. Η έννοια λοιπόν της απόδοσης σε νέα χρήση ή η διαιώνιση της παλαιάς εμπεριέχει την ανακαίνιση. Η ανακαίνιση είναι η προσαρμογή στις νέες ανάγκες χωρίς να χαθεί η ιστορική, αισθητική και αναμνηστική ή συναισθηματική αξία που κουβαλάει το μνημείο ή συνοδεύει κάποιο γειτονικό του μνημείο, που συγκριτικά είναι δυνατόν να είναι μεγαλύτερου ενδιαφέροντος.

Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη καταγραφής, κατ’ αρχήν, του μνημειακού πλούτου της χώρας, η ιεραρχική αξιολόγησή του, η επιλογή και ο σχεδιασμός πολιτικής προστασίας και ανάδειξης και παράλληλα η προστασία του κοινωνικού περιεχομένου του διατηρητέου μνημείου ή συνόλου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, σε περιόδους οικονομικής κρίσης, λανθασμένες πολιτικές είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε συμπίεση του βιοτικού επιπέδου και επακόλουθες κοινωνικές εντάσεις. Σε όλα τα στάδια της αναστήλωσης και προστασίας υπεισέρχεται η αξιολογική κρίση. Η αξιολογική κρίση δεν είναι απλή τεχνολογική γνώση για εφαρμογή. Αγγίζει τα όρια του ταλέντου και απαιτεί υψηλότατου επιπέδου παιδεία και εκπαίδευση. Σε όλη τη διαδικασία της προστασίας και ανάδειξης του μνημειακού πλούτου υπάρχουν διλλήματα, τόσο στο σχεδιασμό όσο και στις αποφάσεις της ακολουθητέας πολιτικής προστασίας.

Οι εκλεκτοί προσκεκλημένοι θα μας παρουσιάσουν ένα ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων που αφορούν στην προστασία των μνημείων με έμφαση στην τεχνολογία αλλά και στους γενικότερους προβληματισμούς που συνοδεύουν την αναστήλωση και την προστασία. Ζούμε στην περίοδο που η προστασία των μνημείων έχει κατακτηθεί ως γνώση και έχει καταστεί κοινωνική συνείδηση. Περαιτέρω, η περιβαλλοντική ευθύνη πρέπει να χαρακτηρίζει την άσκηση του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα. Η ενεργειακή κρίση και η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι οι νέοι περιορισμοί που θα επηρεάσουν στο μέλλον το σχεδιασμό. Ήδη ένα μεγάλο κεφάλαιο της έρευνας για την προστασία των μνημείων, και ιδιαίτερα των «ζωντανών» μνημείων, ανοίγει, το οποίο έχει σχέση με την εφαρμογή των συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας στον παραδοσιακό ιστό της πόλης αλλά και στο ιστορικό διατηρητέο τοπίο, π.χ. οι ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταϊκά, οι σοφίτες στη Βιέννη και η προσθήκη ορόφου στη Ρώμη. Η διαφαινόμενη συγκεντροποίηση του πλούτου, που οδηγεί σε μεγάλες επενδύσεις και μεγάλα έργα (π.χ. ολυμπιακά έργα, Mall κ.λ.π.), καθώς και η παράλληλη γήρανση των υφιστάμενων μεταπολεμικών οικοδομών στις μεγάλες πόλεις, φαίνεται να οδηγούν τον κλάδο των αρχιτεκτόνων στο άμεσο μέλλον σε μια νέα απασχόληση που λέγεται «ο επανασχεδιασμός και η λειτουργική αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων». Είναι ένα νέο αντικείμενο που θα απασχολήσει πολλούς συναδέλφους στο μέλλον.

Τι γίνεται τώρα με τους παραδοσιακούς μας οικισμούς, τα νησιά και την άμορφη οικοδόμηση των 10ετιών του ’60 και ’70, με τις άκριτες προσθήκες, με τα μπαλκόνια που στενεύουν τους δρόμους, με την καταπάτηση του δημοσίου χώρου για τοποθέτηση σκαλών, ραμπών και εισόδων και γενικώς την κακοποίηση της αυθεντικής εικόνας των οικισμών πριν την γενίκευση της χρήσης του αυτοκινήτου και της μοτοσικλέτας; Είναι άραγε πολύ αργά; Εμείς πιστεύουμε πως όχι. Κάθε στιγμή είναι κατάλληλη για να βάλουμε αρχιτεκτονική, δηλαδή ποιότητα, στη ζωή μας και στις κατασκευές μας. Ας γίνει σύνθημα και αυτής της ημερίδας ότι το διατηρητέο πλούτο της Ελλάδας θα πρέπει να τον εμπιστευθούμε στα χέρια της γνώσης και στο ταλέντο των ειδικών. Δεν αρκούν μόνο καλοί αρχιτέκτονες, που αναμφισβήτητα είναι η κυρίαρχη ειδικότητα για την αποτύπωση, διάσωση, αναστήλωση και αξιοποίηση, αλλά χρειάζονται και ειδικευμένοι στατικοί που να αντιλαμβάνονται την ασφάλεια και την στατική επάρκεια των κτιρίων μέσα από το πρίσμα της αξίας του μνημείου καθώς και μηχανολόγοι που να εντάσσουν τις εγκαταστάσεις για τις νέες χρήσεις με τρόπο πολιτισμικά ορθό. Με άλλα λόγια, χρειάζονται οι ομάδες όλων των ειδικοτήτων, όπου ο καθένας γνωρίζει τις ευθύνες του και τις υποχρεώσεις του, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο τεχνίτη.

Ο ΣΑΔΑΣ- Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, παραδοσιακά υποστηρίζει κάθε προσπάθεια ανάδειξης, συντήρησης και λογικής- ήπιας εκμετάλλευσης των ιστορικών κτιρίων και του ιστορικού περιβάλλοντος, ανταποκρινόμενος έτσι σε μια ευρύτερη κοινωνική απαίτηση και επιταγή. Στο μέλλον, προγραμματίζει και επιδιώκει, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς (ΥΠ.ΠΟ), να διατυπώσει θέσεις πολιτικής για την προστασία και ανάδειξη μνημείων και συνόλων καθώς και όρους άσκησης του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα- αναστηλωτή- συντηρητή.

Τελικά το παρελθόν της ασέβειας προς τα μνημεία μας θα αποκατασταθεί από τους άξιους επιστήμονες που ασχολούνται σήμερα με αυτό το αντικείμενο. Και όπως έλεγε και η γιαγιά μου: «τα στερνά τιμούν τα πρώτα».

Θα ακούσουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τους εκλεκτούς προσκεκλημένους, ευχόμαστε καλή επιτυχία στην ημερίδα και ευχαριστούμε για μια ακόμη φορά τους διοργανωτές της.


Ευάγγελος Λυρούδιας
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός
Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 24-3-2009

«Τέχνασμα» για τους ημιυπαίθριους

Με το «τέχνασμα» του συντελεστή κατ' όγκον εκμετάλλευσης, προτείνει ο πρόεδρος του συλλόγου αρχιτεκτόνων να τακτοποιηθεί το μεγάλο θέμα των κλεισμένων ημιυπαίθριων χώρων. Ο κ. Λυρούδιας, με δήλωσή του στην «Ε», θεωρεί ότι με τον συντελεστή αυτό καθορίζεται το ιδεατό στερεό, δηλαδή το περίγραμμα μέσα στο οποίο ο μηχανικός επιτρέπεται να κινηθεί και να σχεδιάσει όλους τους χώρους του νέου κτιρίου.«Δεν είναι δυνατόν να συζητάμε για μια παρανομία που παύει να υπάρχει όταν αφαιρεθεί μια τζαμαρία», υποστήριξε. Επισήμανε ότι οι ημιυπαίθριοι βρίσκονται μέσα σε αυτά τα ιδεατά όρια και, επομένως, μπορεί να ρυθμιστούν με νομοθετική ρύθμιση, που θα επεκτείνεται και σε άλλες υπερβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, όπως τα υπόγεια που έχουν αλλάξει χρήση, τα γκαράζ που στην ουσία είναι τμήμα της κατοικίας, τις σοφίτες, τις κλεισμένες πιλοτές και την κατάληψη δημόσιων χώρων με πέργολες και άλλες ακαλαίσθητες κατασκευές για τις τους οποίους οι δήμοι εισπράττουν και τέλη.Κατηγορηματικά αντίθετος είναι ο πολιτικός μηχανικός Παναγιώτης Γκοιμήσης, στον οποίο έθεσε το θέμα η «Ε». Γνώστης της πολεοδομικής νομοθεσίας, μας εξήγησε: «Οι ημιυπαίθριοι προσμετρώνται ήδη στον συντελεστή κατ' όγκο εκμετάλλευσης. Οταν όμως χτίζονται, επιβαρύνουν και τον συντελεστή δόμησης, που έχει ήδη εξαντληθεί. Εχουμε λοιπόν υπέρβαση στον πιο βασικό πολεοδομικό δείκτη μιας οικοδομής και επομένως αυθαιρεσία, που δεν είναι δυνατόν να ρυθμιστεί νομοθετικά, λόγω της αντισυνταγματικότητάς της, όπως προκύπτει από την πάγια νομολογία του ΣτΕ».Αφορμή στάθηκε η απόφαση της αντιπροσωπείας των αρχιτεκτόνων, στην οποία οι ημιυπαίθριοι χαρακτηρίζονται «πολύτιμο έργαλείο» και στοιχείο συνδεδεμένο με τις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας. Τονίζεται ότι είναι λάθος η κατάργησή τους, ότι χρειάζεται τροποποίηση των σχετικών διατάξεων του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ΓΟΚ), αλλά ομολογείται ότι «δεν μπορεί να νομιμοποιηθούν, γιατί κάτι τέτοιο είναι αντισυνταγματικό στον βαθμό που αυξάνει τον συντελεστή δόμησης». Επισημαίνεται, τέλος, ότι οι ιδιοκτήτες δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν με νέα υπέρογκα χαράτσια, αφού έχουν ήδη πληρώσει για την αγορά του ακινήτου, στην εφορία, στο ΙΚΑ αλλά και στον δήμο.

Χ.ΤΖ.ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

To Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξιας στον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ

Thought for the Week: 

Hold fast to dreams, for if dreams die, life is a broken winged bird that cannot fly

(Lanston Hughes)

Kathimerini - Articles

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_04/03/2009_305552

ΒΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Διαχείριση Περιβαλλοντικών επιπτώσεων- ο ρόλος του Αρχιτέκτονα


Πάνε 30 ακριβώς χρόνια από το 1979, όταν η «αστική μόλυνση» είχε αποκτήσει μια επίκαιρη αίγλη. Ήταν η εποχή που το νέφος της Αθήνας αποτελούσε το κεντρικό σύνθημα στην πολιτική αντιπαράθεση της εποχής. Κάθε τόσο, ένα κιτρινοπράσινο πηχτό νέφος παγιδευόταν πάνω από το λεκανοπέδιο της Αθήνας και προκαλούσε δύσπνοια, ανησυχία και ως συνήθως πολιτικές έριδες, όχι για το πώς θα αντιμετωπισθεί αλλά κυρίως για το ποιος θα το αντιμετωπίσει.

Η πολύ παλαιότερη εμπειρία του smog του Λονδίνου, που σε διάρκεια 1 εβδομάδας το 1952 είχε δολοφονήσει 4.000 ανθρώπους, προσανατόλισε τους επιστήμονες στην προστασία της ατμόσφαιρας από την εκπομπή και διάχυση βλαβερών σωματιδίων, ρυπαντών και μολυντών καθώς και από τις επακόλουθες επιβλαβείς χημικές αντιδράσεις. Οι καθηγητές της μετεωρολογίας (Ζαμπάκας, Μαριολόπουλος) στο πανεπιστήμιο Αθηνών, με κύρια βιβλιογραφική αναφορά στον διεθνή οργανισμό μετεωρολογίας WMO, ξεκίνησαν τότε να ερευνούν την επίδραση των κλιματολογικών συνθηκών και παραγόντων στη διάχυση και διάδοση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Επειδή όλα αυτά συνέβαιναν πάνω από την πόλη, η ανάγκη για ανάμειξη των πολεοδόμων και των αρχιτεκτόνων προέκυψε ευθέως και προφανώς.

Σαν συνέπεια όλων αυτών, η πρώτη «Εισαγωγή στην Αστική Μόλυνση» (Γιώργος Σαρηγιάννης) εκδίδεται στην έδρα της πολεοδομίας του ΕΜΠ το 1979. Ακολούθησαν διάφορες σπουδαστικές εργασίες μεταξύ των οποίων και η «Αστική μόλυνση και μικροκλίμα» (Ιωαννίδου, Καβάλα, Λυρούδιας), με εφαρμογή στην Αθήνα και αναζήτηση στοιχείων κλιματολογικού σχεδιασμού. Ήταν μια επιτυχημένη σπουδαστική εργασία που ταυτόχρονα αποτέλεσε αφορμή για την πρώτη συνεργασία μου με το περιοδικό Τεχνικά, όταν δημοσίευσε περίληψή της.

Ο κλιματολογικός σχεδιασμός είναι δυνατόν να επηρεάσει την κατεύθυνση των αγωγών εξαερισμού της πόλης, τον προσανατολισμό των κτιρίων τις περιοχές υγιεινής διαβίωσης, την έλλειψη ή την παρουσία ανθυγιεινής υγρασίας κλπ. Για παράδειγμα, είναι απλή λογική το να θεωρήσουμε ότι η πόλη αερίζεται καλύτερα, όταν οι δρόμοι προσανατολίζονται στην κατεύθυνση των κυρίως πνεόντων ανέμων. Αν δε οι δρόμοι αυτοί έχουν και φυτά, τότε εμπλουτίζουν σε οξυγόνο τον αέρα και φιλτράρουν τα αιωρούμενα σωματίδια από την ατμόσφαιρα της πόλης.

Και όμως, η κοινή λογική καταστρατηγήθηκε υποτασσόμενη σε διαφορετικά κίνητρα: Ήταν τότε που εμείς, ως Αρχιτέκτονες και διοίκηση, αποφασίσαμε στο Παλιό Φάληρο να ορθώσουμε ένα τείχος οκταόροφων κατασκευών ώστε να δημιουργήσουμε ένα φράγμα τέτοιο, ώστε η πόλη να δυσκολεύεται να αεριστεί. Ήταν πάλι, όπως σήμερα, μια περίοδος δύσκολη οικονομικά που έπρεπε να κινηθεί η αγορά και η οικοδομή είχε, όπως πάντα συμβαίνει σε παρόμοιες συνθήκες, την τιμητική της.

Περιβαλλοντικά δεδομένα

Την ίδια εποχή, άνθησε η επεξεργασία μετρήσεων. Οι υπολογιστές εμφανίσθηκαν στην αρχή σαν main frames και αργότερα σαν desktops, στη δεκαετία του 80, δίδοντας τη δυνατότητα νέων μαθηματικών προσεγγίσεων και ερευνών κυρίως για την κατεργασία χρονοσειρών μετρήσεων. Πιστεύαμε ότι μετρώντας την μόλυνση θα μπορέσουμε να καθορίσουμε και τον τρόπο διάχυσής της και πέρα από τη διαπίστωση του τι συμβαίνει, να μπορέσουμε να επηρεάσουμε το σχεδιασμό της πόλης και του κτιρίου έτσι, ώστε να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής και γενικότερη οικονομία.

Μετρήσαμε λοιπόν τη θερμή νήσο στο κέντρο της Αθήνας, κατανοήσαμε τι θα πει θερμοκρασιακή αναστροφή και θερμή νήσος και τελικά κλείνοντας τα εργοστάσια και τοποθετώντας καταλύτες στα αυτοκίνητα περιορίστηκε το φωτοχημικό νέφος. Το ξεχάσαμε, αλλά αρχίσαμε σιγά σιγά να ακούμε το βουητό από τα κλιματιστικά και πρακτικά σε κάθε υπνοδωμάτιο να τοποθετούμε έναν ψύκτη μέσα και μια σόμπα το κατακαλόκαιρο απ’ έξω, γιατί, όπως όλοι γνωρίζουμε, τα κλιματιστικά αποβάλλουν θερμό αέρα στον εξωτερικό χώρο. Οι, έτσι κι αλλιώς, θλιβεροί ακάλυπτοι έγιναν αβίωτοι και το όνειρο του κάθε μικροαστού της Κυψέλης ήταν να δραπετεύσει σε υγιεινότερο περιβάλλον στα βόρεια και στα νότια προάστια.

Πρωτοποριακές σκέψεις είχαν καταγραφεί εκείνη την εποχή, πλην όμως η οικολογία και η αειφορία, με την έννοια ότι αξίζει να πληρώσεις κάτι παραπάνω, δηλαδή να προκαταβάλεις το τίμημα του optimum και όχι το minimum για το μέλλον, δεν είχε ακόμη ωριμάσει. Το φθηνότερο ήταν και το προτιμητέο.

Οι θεωρητικοί επιστήμονες (scientists) επιμένουν στην αναζήτηση τάσεων, εμμονών, περιοδικοτήτων και τυχαίου μέρους στις χρονοσειρές των διαφόρων μεγεθών, κατά κάποιο τρόπο στις επιστήμες «πολυτελείας», όπου δεν αναζητούνται επιτακτικές λύσεις αλλά γενικώς βελτιώσεις, ενδείξεις και προγνώσεις πάσης φύσεως, από σεισμούς μέχρι πλημμύρες. Οι μηχανικοί όμως, που επιμένουν να θεωρούν εαυτούς επιλυτές προβλημάτων, ερωτοτροπούν, εκόντες άκοντες, με γενικότερες έννοιες όπως marketing, οικονομία, φιλοσοφία και αειφορία, αναζητώντας εφαρμογές πρακτικά σε όλους τους τομείς του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Ενας από τους πρώτους στόχους της «αειφορικής» συνείδησης και σκέψης απετέλεσε η ενεργειακή διαχείριση.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η αειφορία έχει αποτελέσει τη λέξη κλειδί για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ο τρόπος με τον οποίο η ανθρωπότητα σήμερα παράγει και χρησιμοποιεί την ενέργεια, οδηγεί σε υποβάθμιση και εξάντληση των παγκόσμιων πηγών ενέργειας μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Η ενέργεια είναι απαραίτητη για τη ζωή και παρόλο που η τεχνολογική πρόοδος έχει καταστήσει εφικτή την αξιοσημείωτη μείωση στο ενεργειακό ισοζύγιο ανά μονάδα παραγωγής και χρήσης τελικού προϊόντος, η εξάντληση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων είναι αναμενόμενο γεγονός. Το ερώτημα είναι πότε θα συμβεί. Όποια κι αν είναι η απάντηση, χρειάζεται να ληφθούν υπ’ όψη οι συνθήκες για μια μακροπρόθεσμη εκδοχή υπό την παρούσα ενεργειακή κατάσταση που οδηγεί σε επείγουσα ανάγκη για πρωτοποριακές λύσεις για το μέλλον της παγκόσμιας ενέργειας.

Ο αρχιτέκτονας και η κατανάλωση της ενέργειας.

Ερώτημα: Μπορούν οι μικρές οικονομίες στην κατανάλωση της ενέργειας να αποτρέψουν τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται για να παρακολουθήσουν την ολοένα και αυξανόμενη απαίτηση σε ενέργεια της σύγχρονης κοινωνίας;

Επισήμως, όλοι λέμε ναι. Ενστικτωδώς, βέβαια, το αμφισβητούμε. Ποιοι είναι αυτοί που θα περιορίσουν τις ενεργειακές τους απαιτήσεις προκειμένου να περιοριστούν οι εκπομπές και να σωθεί ο πλανήτης; Εμείς θα περιορίσουμε το περιττό του περιττού; Η Ινδία και η Κίνα είναι δυνατόν να έχουν ώριμη αντίδραση, μη έχοντας γευτεί ακόμα ούτε τα απαραίτητα καταναλωτικά αγαθά, που πλουσιότερες κοινωνίες θεωρούν δεδομένα (π.χ. ιδιωτικά αυτοκίνητα);

Ο πολιτισμένος κόσμος και την επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές θα ενθαρρύνει και την ενεργειακή κατανάλωση θα προσπαθήσει να περιορίσει με μακράς απόδοσης επενδύσεις. Ακόμα και μείωση γεννήσεων έχει πραγματοποιήσει.

Το ερώτημα παραμένει: είναι δυνατόν και για πόσο χρόνο μόνο ο ανεπτυγμένος κόσμος να καθορίσει το ενεργειακό μέλλον του πλανήτη; Και, για να εντοπιστούμε στο ειδικό θέμα αυτής της εισήγησης: Κάτω από αυτό το γενικό κλίμα της μείωσης των εκπομπών, του ελέγχου των γεννήσεων, του φόβου για αυτοκαταστροφή, ποιός είναι ο σύγχρονος και μελλοντικός ρόλος του αρχιτέκτονα;

Ιστορικά, ο αρχιτέκτονας παραμένει ένας σχεδιαστής, designer, οραματιστής που με μολύβι ή με Η/Υ σχεδιάζει, επιλύει- θεραπεύει ανάγκες, αλλά ταυτόχρονα αποτυπώνει την ανθρώπινη φιλοδοξία, το κοινωνικό όραμα, την υπερβολή και τη ματαιοδοξία. Σήμερα καλείται να προσαρμόσει τον παραδοσιακό του ρόλο στις νέες ανάγκες. ‘Οσο και να φαίνεται παράδοξο, ο καλύτερος τρόπος «προσαρμογής» στο μέλλον είναι εν μέρει η στροφή σε παραδοσιακότερες πρακτικές, λύσεις και εφαρμογές.

Για παράδειγμα, οι αρχέγονες γνώσεις, έχοντας καταστεί ένστικτο, οδηγούσαν τη φυλή στην επιλογή του τόπου κατοικίας, η οποία πολλές φορές διαφοροποιείτο σε χειμερινή ή θερινή. Όχι για λόγους αναψυχής, αλλά για λόγους επιβίωσης. Αλλού ήταν το «μιτάτο» και αλλού το «χειμαδιό», ακόμα και για τα ζώα. Με αντίστοιχα κίνητρα τα παραδοσιακά σπίτια έχουν μικρά ανοίγματα και ασβεστωμένους τοίχους για να περιορίζουν τις συνέπειες της αυξημένης ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ μαζεύουν νερό σε στέρνες για να διαχειριστούν την εποχιακή διακύμανση της βροχόπτωσης.

Και όμως, στην πρώτη έκθεση της Αμερικάνικης EPA το 1970, δεν περιλαμβάνονται πολλά πράγματα πέραν των παραδοσιακών μεσογειακών γνώσεων περί ηλιασμού, σκιασμού και εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ σήμερα κάθε γραμμή που σχεδιάζεται, πρέπει να αντιστοιχεί σε υλικό και μορφή, στη σύνθεση των οποίων η ενεργειακή ταυτότητα πρέπει να είναι πλεόν προσεκτικά επιλεγμένη.

Πρόκειται για μια πολυδιάστατη προσέγγιση στο σχεδιασμό, όπου ο εμβάτης- module της κατασκευής και του σχεδιασμού, θα πρέπει να έχει παραχθεί με την ελάχιστη ενεργειακή κατανάλωση και να αναπτύσσεται έτσι, ώστε να προκαλεί την ελάχιστη ενεργειακή επιβάρυνση: Δεν ωφελεί να έχουμε ένα σπίτι άριστα ενεργειακά και κλιματολογικά σχεδιασμένο και τα υλικά που χρησιμοποιούμε στην κατασκευή του να είναι ενεργοβόρα στην παραγωγή τους. Πόσο οικολογική μπορεί να είναι μια ανεμογεννήτρια, εάν η επιβάρυνση στο περιβάλλον για την κατασκευή της είναι μεγαλύτερη από αυτό που πραγματικά προσφέρει κατά τη διάρκεια της οικονομικής ζωής της;

Η σύνθετη, πολυκριτηριακή αυτή ανάλυση οδηγεί σε νέα αντιμετώπιση των «φιλικών προς το περιβάλλον», «οικολογικών» και «αειφορικών» πρακτικών. Σήμερα καθίσταται αναγκαίο η υιοθέτηση οποιασδήποτε «λύσης» να εξετάζεται τόσο από «αειφορική» όσο και από οικονομική σκοπιά. Ετσι γεννιέται μια νέα έννοια-ομπρέλλα, που θα την ακούσουμε όλο και περισσότερο στο μέλλον: Η έννοια της βιο-οικονομίας.

Η βιο- οικονομία είναι ένα σύνολο από οικονομικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την επινόηση, την ανάπτυξη, την παραγωγή και την χρήση βιολογικών προϊόντων και διαδικασιών. Παρόλο που οι δραστηριότητες αυτές παραμένουν σχετικά περιορισμένες, αναπτύσσονται ραγδαία και αναμένεται στο μέλλον να επηρεάσουν σημαντικά την οικονομία και την κοινωνία, βελτιώνοντας την υγεία, τη διατροφή, την ενεργειακή απόδοση, το περιβάλλον, τη βιομηχανική παραγωγή, την αειφορία και εν’ τέλει να συμβάλουν στη γενικευμένη ευζωία.

Ανοιχτά ερωτήματα

Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι το (α) εάν και πως εμφανίζεται η βιο- οικονομία στις κυβερνητικές προτεραιότητες, (β) τι έχει πραγματοποιηθεί μέχρι τώρα, ποια είναι τα κίνητρα για την ανάπτυξη της βιο- οικονομίας, (γ) ποιοι είναι οι αρμόδιοι προς τούτο, (δ) ποιες είναι οι βασικές αρχές μιας τέτοιας πολιτικής, (ε) τι νομοθετικό πλαίσιο απαιτείται και τέλος (στ) ποιο είναι το διεθνές περιβάλλον;

Το σύνολο των ερωτημάτων ανάγονται και παραπέμπονται στο μελλοντικό Υπουργείο Περιβάλλοντος, ασχέτως εάν βασίμως μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ακόμα και αν υπήρχε αυτό το Υπουργείο, η αποτελεσματικότητά του δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετική από των υπολοίπων.

Οι αειφόρος ανάπτυξη και ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός δεν είναι μια επέκταση της αρμοδιότητας του αρχιτέκτονα. Ήταν πάντα το πεδίο της επαγγελματικής και κοινωνικής ευθύνης του αρχιτέκτονα, επομένως η συμμετοχή του σε δραστηριότητες που διέπονται από βιο-οικονομικές αρχές θεωρείται αναγκαία, ιδιαίτερα αν η στροφή σε παραδοσιακότερες προαιώνιες πρακτικές προβάλλει ως σημαντικός παράγοντας της σύγχρονης βιο-οικονομίας.

Οι παράγοντες που καθορίζουν το ρόλο- συμμετοχή του αρχιτέκτονα στη βιο- οικονομία είναι οι ακόλουθοι:
- Το «ηθικόν γήρας» του κτιρίου- Η μοίρα του κάθε κτιρίου. Ο αρχιτέκτων ως κοινωνικός επιστήμονας ή ακόμη και ως κοινωνικός εγκληματίας πολλές φορές καταδικάζει ευρύτερα σύνολα να ζήσουν σε ένα κακό οικιστικό περιβάλλον.
- Η βιο- οικονομική διάσταση του αρχιτεκτονικού– πολεοδομικού σχεδιασμού για μια βέλτιστη εκμετάλλευση-χρήση των πόρων με συνείδηση αειφορίας. Από την εκσκαφή μέχρι την αποπεράτωση υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που η βελτίωση της διαδικασίας μπορεί να καταστεί βιο- οικονομικά ορθή. Στις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης, εάν τα ανάπιπτα, δηλ. η παραγόμενη σκόνη από την οικοδομική δραστηριότητα, υπερβούν κάποια όρια, τότε η ανοικοδόμηση περιστέλλεται.
- Ο αρχιτέκτονας πρέπει να εγγυάται την ασφάλεια και την υγιεινή των χρηστών- πελατών του καθώς και την ελάχιστη επίπτωση στο φυσικό περιβάλλον.
- Η μέγιστη οικολογική ανταποδοτικότητα όλων των κατασκευών που σχεδιάζει ο αρχιτέκτονας συναρτάται με τη μείωση των επικίνδυνων εκπομπών και αποβλήτων, τόσο κατά τη διάρκεια της οικονομικής ζωής του κτιρίου όσο και κατά τη φάση της κατασκευής του.
- Ο σχεδιασμός της άνεσης, της χρηστικότητας και της κατοικισιμότητας για κάθε χρήστη, από τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέχρι τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, σε όλες τις κλίμακες του σχεδιασμού, από το shop mobility μέχρι την ελεύθερη πρόσβαση και τη χρηστικότητα των αντικειμένων που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται είναι βιο- οικονομική παράμετρος που ανεξάρτητα του πόσο στοιχίζει, η ανεπτυγμένη κοινωνία οφείλει να την προσφέρει.
- Η πολιτιστική εναρμόνιση των κτιριακών μορφών στις τοπικές συνθήκες είναι επίσης δουλειά του αρχιτέκτονα. Ο σχεδιασμός της «ένταξης», για να εξασφαλίζεται η συνέχεια, πρέπει να είναι σύμφωνος με τα οράματα της κοινωνίας. Διατήρηση, προστασία και ανάδειξη μνημείων είναι η κοινωνική πλευρά της βιο- οικονομίας.
- Τέλος, ο αρχιτέκτονας πρέπει να συμμετάσχει θεσμικά σύμφωνα με τις γνώσεις του, τη σπουδή του και την εμπειρία του στο μέρος των μελετών που του αναλογούν ώστε να εξασφαλίζεται το αναμενόμενο από την κοινωνία αποτέλεσμα.


Το κύκλωμα παραγωγής της οικοδομής

Στο κύκλωμα της παραγωγής των έργων, ο αρχιτέκτονας αναμιγνύεται από κοινού με άλλες ειδικότητες στην έρευνα για την ανάπτυξη των παρακάτω κατευθύνσεων:

- Βιομηχανία παραγωγής οικοδομικών υλικών, προκατασκευών, μηχανοποίηση κατασκευής κ.λ.π.
- Αναλογιστές και οικονομολόγους για τον προσδιορισμό του βέλτιστου κόστους κατασκευής.
- Περιβαλλοντολόγους, πολεοδόμους και πολιτικούς επιστήμονες για τον προσδιορισμό των κοινωνικών αναγκών.
- Το Real Estate, για να καθορισθεί το βέλτιστο οικονομικό πρόγραμμα εξόδου από την κρίση.
- Άλλες μονοδιάστατες κοινωνιολογικά ειδικότητες, όπως διακοσμητές, διαμορφωτές κοινής γνώμης, διασκεδαστές, οι οποίοι αναμιγνύονται μέσω των Μ.Μ.Ε. και μοιραίως διεκδικούν ρόλο στην παραγωγική διαδικασία.

Όλα τα παραπάνω σαν διαδικασία συνεργασίας και συνύπαρξης πρέπει να εισαχθούν στην εκπαίδευση και μάλιστα από τα πρώτα στάδια. Παράλληλα, πρέπει να χρηματοδοτηθούν και να αναπτυχθούν παραδείγματα πειραματικών-πιλοτικών κτιρίων ώστε να αναπτυχθεί εμπειρία και γνώση. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες από κοινού με άλλες ειδικότητες για τη διάχυση της γνώσης σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες.

Προχωρώντας τώρα σε πιο πρακτικά θέματα, ο αρχιτέκτονας καλείται να συμβάλλει στην αλλαγή συνηθειών όσον αφορά την ενεργειακή κατανάλωση, τόσο του μεμονωμένου καταναλωτή όσο και των βιομηχανικών διαδικασιών, με στόχο την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων και τη μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης.

Κτίρια- δέντρα- ανακύκλωση

Στις μέρες μας σηματοδοτείται σχεδιαστικά ένας ποιητικός νατουραλισμός. Μια επιστροφή στη φύση. Παράλληλα με τα «έξυπνα κτίρια», όπου όλα γίνονται αυτόματα, παράγεται μια φύτευση στους τοίχους και στα δώματα τόσο στα χαρτιά όσο και σε αρκετά κατασκευασμένα παραδείγματα που εμπνέονται από τους νόμους της φύσης. Οι προσεγγίσεις αυτές δημιουργούν έναν ενθουσιασμό στο χρήστη όταν τις βλέπει στο χαρτί ή ακούει περιγραφές από γοητευτικούς ομιλητές. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία.

Είναι άγνωστο προς το παρόν πόσο εύκολα και αν η συγκυρία θα αναγκάσει τον άνθρωπο να επιστρέψει στη φύση και να συνυπάρξει με ζώα και πουλιά, έντομα και τρωκτικά, όπως τη 10ετία του ’50 και να ανακυκλώνει τα υλικά που καταναλώνει με παραδοσιακούς τρόπους, τότε που η αλυσίδα της επιβίωσης περιελάμβανε την κότα, το χοίρο, την κατσίκα και την αυλή με το περιβόλι και τα οπωροφόρα δένδρα.

Επανερχόμενοι στη διαχείριση της περιβαλλοντικής μεταβολής και στο ρόλο που καλείται να παίξει ο αρχιτέκτονας, πρέπει να αναφερθούμε στα φυτεμένα δώματα, που τελικά δεν είναι τόσο απλή υπόθεση. Υπάρχουν ήδη κατασκευασμένα παραδείγματα που απέτυχαν πλήρως. Η μεν φύτευση δεν ευδοκίμησε, οι δε εξωτερικές επιφάνειες από ξύλο απορρόφησαν άλατα και δημιούργησαν αντιαισθητική εμφάνιση. Όταν αυτό συμβεί, η κοινή γνώμη απογοητεύεται και η αειφορία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό δοκιμάζεται.

Η αειφορία στην αρχιτεκτονική δεν προσδιορίζεται αποκλειστικά με standards. Είναι ένα κοινωνικό όραμα που πρέπει να μεταφραστεί με βιο- οικονομικούς όρους. Η τεχνολογία, η πράσινη αρχιτεκτονική, το οικολογικό σπίτι, το «έξυπνο σπίτι», το «φιλικό προς το περιβάλλον» και το πολιτικά ορθό είναι θέματα, όχι για ανταγωνισμό, αλλά για συνέργεια με τις άλλες ειδικότητες μηχανικών, που πρέπει να οδηγήσουν την κοινωνία στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στην καλύτερη ζωή.

Ο αρχιτέκτονας καλείται να είναι ο εφευρετικός και ο δημιουργικός επαγγελματίας μεταφράζοντας τις τρέχουσες κοινωνικές ανάγκες σε πράξη αλλά και οραματιζόμενος το μέλλον για τις επόμενες δεκαετίες. Εξ’ άλλου, η αρχιτεκτονική σκέψη είναι κατ’ εξοχήν συνθετική, σε έναν κόσμο γεμάτο περιορισμούς και αντιφάσεις.

Γνωρίζουμε ότι πρέπει να ξεκαθαριστούν ακόμη πολλά πράγματα και πρέπει να δουλέψουμε ώστε η αειφορία να αποτελέσει εθνικό προσανατολισμό. Η διατύπωση μιας εθνικής πολιτικής για την πράσινη αρχιτεκτονική στα πλαίσια της βιο- οικονομίας είναι στους άμεσους στόχους της Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων.