Στροφή επί τόπου… ΟΙ ΕΠΙΤΗΔΕΙΟΙ

Όταν μια κυβέρνηση κατορθώσει να έλθει στην εξουσία, κινείται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις. Η πρώτη είναι να ικανοποιήσει και να διευκολύνει τα άμεσα σχέδια, επιχειρηματικά και άλλα, των πολιτών που συρρέουν στις υπηρεσίες και τα υπουργεία για να εξυπηρετηθούν. Η δεύτερη είναι να σχεδιάσει το μέλλον έτσι, ώστε να δημιουργήσει πεδίο δράσης τέτοιο, που να περιορίζεται η εξατομικευμένη εξυπηρέτηση δηλαδή το ρουσφέτι, δηλαδή η διαφθορά. Αν δεν υπάρχει σχεδιασμός, τότε η κυβέρνηση και τα στελέχη τρέχουν να προλάβουν, αγκομαχώντας και βουλώνοντας τρύπες. Οι τρύπες που προαναφέραμε δεν είναι κατ’ ανάγκη μικρές μπορεί να είναι και μεγάλες. Πολλές φορές και τα μεγάλα θέματα αντιμετωπίζονται από διάφορες κυβερνήσεις ως τρύπες. Αν το κυνήγι της «τρύπας» καταστεί κυρίαρχη ενασχόληση κυβέρνησης και πολιτών, τότε δεν μιλάμε πλέον για πολιτική αλλά για οπισθοδρόμηση δηλαδή υπανάπτυξη.
Κάθε διαχειριστής δημοσίου αξιώματος σε πλαίσιο υπανάπτυξης, αυτονομείται, οριοθετείται στην συνολική κυβερνητική εικόνα, οι «πονηρές ιδέες» πολλαπλασιάζονται, και τα πάντα γίνονται εξυπηρετήσεις, δηλαδή ρουσφέτια, δηλαδή … σκάνδαλα. Σκάνδαλο είναι μια διαστροφή της πραγματικότητας. Ένα επιτυχημένο σκάνδαλο αφήνει πίσω του ολίγους ευτυχείς, πολλούς «ανόητους» και ορισμένους «υπομονετικούς». Ανόητοι χαρακτηρίζονται αυτοί που δεν αντιλαμβάνονται ενώ υπομονετικοί αυτοί που περιμένουν τη σειρά τους.
Ένα δημόσιο έργο για παράδειγμα, ξεκινά να πραγματοποιηθεί για να ωφελήσει τους πολλούς. Όταν το έργο ξεκινά αλλά δεν ολοκληρώνεται τότε κατά κανόνα ωφελούνται ολίγοι. Αυτοί θα ονομάζονται στο εξής «επιτήδειοι». Είναι αυτοί που σχεδιάζουν μέσα από γραφειοκρατικές διαδικασίες την μεγιστοποίηση του ιδίου οφέλους εις βάρος του τελικού στόχου. Αν πχ. η προκαταβολή για την κατασκευή ενός έργου είναι μεγαλύτερη του τελικώς αναμενόμενου κέρδους τότε δεν υφίσταται άλλος λόγος εκτός του πατριωτισμού και του επαγγελματισμού ώστε το έργο να πραγματοποιηθεί.

Οι Έλληνες μηχανικοί κατά κανόνα αυτοθαυμαζόμεθα και αυτοχαρακτηριζόμεθα ως οι άριστοι. Διερωτάται συνεπώς εύλογα κανείς, γιατί οι μελέτες είναι πάντα λειψές, οι προϋπολογισμοί πάντα λανθασμένοι και τα συμπληρωματικά έργα πάντοτε απρόβλεπτα.

Αυτή η απλή αντίφαση καλύπτεται από τη συνωμοσία της σιωπής των «επιτηδείων».
Οι επιτήδειοι είναι παρόντες σε κάθε διακυβέρνηση. Όταν περισσεύσουν οι επιτήδειοι, τότε μια κυβέρνηση οδεύει προς την αντιπολίτευση. Ο αλληλοσπαραγμός των επιτηδείων είναι ο σύγχρονος πόλεμος των συμμοριών. Οι επιτήδειοι είναι εμφανείς, αλλά όχι κραυγαλέα περίβλεπτοι. Είναι οργανωμένοι σε ομάδες με ιεραρχία και αξιοκρατία.

Η απελθούσα προ-προηγούμενη κυβέρνηση προκειμένου να πραγματοποιήσει έργα, χρησιμοποίησε την έννοια του «No upper limit budget». Στα ελληνικά το ονόμασε «μαθηματικό τύπο». Ο μαθηματικός τύπος των υψηλών «περιθωρίων» δημιούργησε μια ευδαιμονία για όλους τους εμπλεκομένους. Άφησε πίσω του πραγματοποιημένο έργο, και όσοι «ευτύχησαν» να εμπλακούν νοσταλγούν την χρυσή αυτή εποχή.

Μέσα στο «πλούσιο έργο» της η προηγούμενη κυβέρνηση άφησε κληρονομιά και πολλούς επιτήδειους εγκατεσπαρμένους στο σύνολο της κοινωνίας. Νέοι επιτήδειοι προστέθηκαν στους παλιούς με αποτέλεσμα ήδη να σημειώνεται συνωστισμός επιτηδείων. Οι επιτήδειοι την πρώτη τετραετία είναι πολύ επικίνδυνοι διότι εμποδίζουν τον προγραμματικό και οραματικό λόγο. Δυστυχώς μεθοδεύουν εφαρμογές υπερώριμες έως σάπιες. Η φιλοσοφία για την επανίδρυση του κράτους καθίσταται πλέον αναγκαία. Χρειάζεται η κοινωνία να αποκτήσει όραμα δηλαδή σχέδιο πορείας κυρίως για να αντιμετωπίσει και να περιορίσει τους επιτήδειους.

ΠΕΧΩΔΕ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Τη δεκαετία του 70 το περιβάλλον δεν ήταν στη μόδα. Η “οικολογία”-παράρτημα της Βιολογίας- ήταν σπουδή της «πλάκας». Το ανερχόμενο σοσιαλιστικό κόμμα έπαιζε με την προστασία του περιβάλλοντος όπως απεδείχθη για εντυπωσιασμό. Άλλοτε ψέλλιζε και άλλοτε κραύγαζε για το πρόγραμμα 100 ημερών που θα απομάκρυνε το «νέφος των Αθηνών». Κάτι θα είχαν ακούσει για το SMOG του Λονδίνου και υποτίθεται έφερναν τη γνώση και τη φροντίδα για το περιβάλλον σαν αντίπαλο δέος στην “δεξιά” δυσκαμψία και αγραμματοσύνη.

Τότε το Υπουργείο Δημοσίων έργων ήταν ένα κεντρικό σεβαστό υπουργείο που έχτιζε δρόμους γεφύρια αεροδρόμια και ότι άλλο χρειάζεται ένα κράτος για να πορεύεται αξιοπρεπώς στη σύγχρονη κοινωνία. Κάπου στα τέλη της Δικτατορίας συνέπεσε η ρομαντική διεθνής στροφή στη προστασία των μνημείων και των διατηρητέων συνόλων που μέχρι τότε ήταν μάλλον εγκυκλοπαιδικές γνώσεις για κουλτουριάρηδες. Η πολιτική της προστασίας των μνημείων συνοδεύτηκε διεθνώς με τεράστιες επενδύσεις στη διατήρηση και ανάδειξη των ιστορικών διατηρητέων μνημείων και με ότι οικονομικό όφελος – απόσβεση συνεπάγεται από τον μαζικό τουρισμό και το εμπόριο. Το επόμενο βήμα ήταν η γενίκευση της «προστασίας» με αποκορύφωμα την αειφόρο αντίληψη σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα.

Το «περιβάλλον» ως σύνθημα έκτοτε, έγινε το απαραίτητο συμπλήρωμα για κάθε αξιοπρεπή δημόσια παρουσία και εμφάνιση. Από κοινοτάρχη και βιομήχανο, μέχρι υπουργό και αρχηγό κράτους. Έγινε το αλατοπίπερο της πολιτικής και της κοινωνικής ζωής. Ποτέ όμως δεν έγινε τροφή. Έγινε στολίδι, αλλά ποτέ υποδομή και ουσία της πολιτικής. Αποκορύφωμα της ανώριμης αυτής αντιμετώπισης είναι ότι το σχετικό υπουργείο παρά την πρόταξη της ονομασίας ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ουδέποτε κατάφερε να εμπνεύσει νοοτροπία περιβαλλοντικού σχεδιασμού στη λειτουργία του κράτους.

Το ΠΕΧΩΔΕ κατασκευάζει μεγάλα έργα και δεν πολυενδιαφέρεται για οικολογίες και διάφορα άλλα περίεργα που συνήθως σταματούν ή καθυστερούν τις εργολαβίες. Έτσι τα περιβαλλοντικά πάρκα, οι περιοχές ΝΑΤURΑ και τα συμπαρομαρτούντα, αντιμετωπίζονται σαν μια ακόμα έγκριση στη διαδικασία παραγωγής των έργων και των λεγόμενων απορροφήσεων. Μοιραία, η περιβαλλοντική αντίληψη διαρρέει προς άλλους φορείς και υπουργεία που οικειοποιούνται το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον χωρίς όμως το απαραίτητο υπόβαθρο για σχεδιασμό και παραγωγή αειφόρου ανάπτυξης και καλλιέργεια αντίστοιχης νοοτροπίας.

Η αειφορία έχει απλά ταυτιστεί με το όχι. ‘Όποιος αναφερθεί στο περιβάλλον και στη συνέχεια αντιταχθεί στην οποιαδήποτε δημιουργική ή όχι επένδυση θεωρεί ότι είναι περιβαλλοντικά ευαίσθητος και επιστημονικά επαρκής. Αυτή η κοινωνικοπολιτική ανταπόκριση ενισχύεται από το γεγονός ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ διοικείται αποκλειστικά από πολιτικούς μηχανικούς. (κκ.Σουφλιάς, Ξανθόπουλος,Καλογιάννης, Κατσιγιάννης, Τρυφωνίδης, Μπαλτάς, Κουλουμπής, ).

Ανεξάρτητα από την παιδεία και την αυτογνωσία που μπορεί να εξαιρεί ατομικά κάποιον από τους υπουργούς περιβάλλοντος,- ή και όλους-, από την βαρβαρότητα της αναπτυξιακής διαδικασίας( βλ ομιλία Σουφλιά στις προγραμματκές δηλώσεις 2007) η μαζική παρουσία των Πολιτικών Μηχανικών στην ηγεσία του ΠΕΧΩΔΕ δημιουργεί την εντύπωση ενός κοινωνικού αποκλεισμού των αρχιτεκτόνων που ιστορικά είναι οι δημιουργοί του έντεχνου, του ευαίσθητου, και του περιβαλλοντικά ορθού.

Αρχιτέκτονες και Πολιτικοί Μηχανικοί

Οι σπουδές και το επάγγελμα του αρχιτέκτονα, διακρίνονται από πάθος και αγάπη για την τέχνη και την επιστήμη. Σε κάθε ανεπτυγμένη κοινωνία αρχιτέκτονες καλούνται να σχεδιάσουν, για να βελτιώσουν τη ζωή στο σπίτι και τη πόλη και, να αποτυπώσουν στο ανθρωπογενές περιβάλλον την αξία και την ποιότητα της κοινωνίας μέσα στην οποία ζουν. Σε ενδιάμεσα στάδια εξέλιξης, που οι κοινωνίες δεν έχουν την πολυτέλεια να αναζητούν το έντεχνο, άλλες ομάδες ειδικών αναλαμβάνουν την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών, ούτως ώστε οι άνθρωποι να επιβιώσουν κατ αρχήν και στη συνέχεια να αναζητήσουν το περιττό – ωραίο.

Οι μηχανικοί του στρατού στην αρχή και οι μηχανικοί –πολίτες αργότερα, ανέλαβαν να χτίσουν, να ανοίξουν δρόμους, να στήσουν γεφύρια και αναχώματα. Οι πολίτες μηχανικοί ή “πολιτικοί μηχανικοί” όπως επεκράτησε να λέγονται, κυριάρχησαν και κυριαρχούν στην διαμόρφωση του ελληνικού τοπίου στις προηγούμενες δεκαετίες. Πρώτη προτεραιότητα ήταν το σπίτι να είναι στερεό και δευτερευόντως να είναι ωραίο.

Οι πολιτικοί μηχανικοί πωλούσαν στους πελάτες κατά κύριο λόγο ασφάλεια, παράλληλα όμως πωλούσαν και πωλούν σιωπηρώς εκ των ενόντων Αρχιτεκτονική. Στο μάρκετινγκ της επιβίωσης οι αρχιτέκτονες χαρακτηριζόντουσαν από τους πολιτικούς μηχανικούς περίεργοι και δυσνόητοι τύποι.

Οι καθ’ όλα άξιοι για την στερεότητα και την ασφάλεια των πάσης φύσεως κατασκευών πολιτικοί Μηχανικοί, επεκτάθηκαν και σε άλλα αντικείμενα. Οργάνωσης, υδραυλικής, συγκοινωνιολογίας και οδοποιίας. Πάντα όμως μονοδιάστατα και με ακαδημαϊκό υπόβαθρο την εμβάθυνση και την ακρίβεια στους υπολογισμούς και το σχεδιασμό.

Έτσι μονοδιάστατα και συντεχνιακά οργανώθηκαν και σε ομαδικούς σχηματισμούς απαραίτητους στην σύγχρονη κοινωνική οργάνωση. Ακόμη και σήμερα δεν γνωρίζει ο απλός κόσμος ότι η οικοδομική η κτιριολογία η μορφολογία και τέλος η αρχιτεκτονική σύνθεση δεν αποτελούν αντικείμενο σπουδών για πολιτικούς μηχανικούς. Όσα δε υποτυπωδώς διδάσκονται, αντιμετωπίζονται απ’ αυτούς ως δευτερεύοντα αντικείμενα για να μην πω και με κάποια ….ευθυμία.

Με φόντο αυτή την πραγματικότητα, ενός δηλαδή ενδιάμεσου μεταπολεμικού σταδίου ανάπτυξης οργανώθηκε το ΤΕΕ. Ήταν και είναι ο τεχνικός σύμβουλος του κράτους με κυρίαρχη την νοοτροπία των πάλαι Πολιτικών Μηχανικών.

Σκληρή και δύσκαμπτη είναι η μακροχρόνια ανεξέλικτη πορεία του ΤΕΕ όσον αφορά την εκπροσώπηση των Αρχιτεκτόνων. Αισθάνομαι σαν πως αρχιτεκτονική και αρχιτέκτονες αντιμετωπίζονται σαν κουρτίνες και χαλιά που πολλοί τα θεωρούν ακόμη δευτερεύοντα και περιττά.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι σχολές των «σκέτων» πολιτικών μηχανικών ολοένα και λιγοστεύουν. Οι σπουδές μετακινούνται προς τους μηχανολόγους. Πιο πολλά μαθηματικά, “έξυπνα” σπίτια, νέα υλικά, διαχείριση ενέργειας και αξιοποίηση των υπολογιστών. Μηχανικοί άλλης νοοτροπίας, υπολογιστές και Μαθηματικά business και Sustainability. Είναι η εμφανής νέα κατεύθυνση για τα νέα φωτισμένα μυαλά. Προκύπτει το ερώτημα τι θέση καταλαμβάνουν στη νέα πραγματικότητα οι Αρχιτέκτονες. Μα η αρχιτεκτονική ως κορυφαία ανεικονική τέχνη θα συνεχίσει την οραματική διαδρομή όπως άλλωστε και η φιλοσοφία. Θα αποτυπώνει μέσω της ανώνυμης ή της επώνυμης δημιουργίας το μέτρο της κοινωνικής πραγματικότητας δηλαδή την ανθρώπινη διαδρομή σε διάφορες κλίμακες.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ

Σαν Αρχιτέκτονας πρώτης γενιάς, με είκοσι πέντε χρόνια «ελεύθερο επάγγελμα» πίσω μου, διατηρώ μια αφελή αλλά ταυτόχρονα έμμονη αντίληψη για το ρόλο του κλάδου των αρχιτεκτόνων. Θεωρώ ότι από το 1937 που ιδρύθηκε το ΤΕΕ σαν τεχνικός σύμβουλος του κράτους, οι αρχιτέκτονες συμμετέχουν μεν σε διάφορα συλλογικά όργανα, πλην όμως με ασαφή όρια και πολύ περιορισμένο ρόλο. Θεωρώ επίσης ότι ο σύλλογος των Αρχιτεκτόνων είναι μεν ευέλικτος χώρος που όμως τελεί σε καταναγκαστική υποτονική δημόσια παρουσία. Αυτό δεν είναι αποκλειστική ευθύνη άλλων αλλά και ημών των αρχιτεκτόνων. Το σύστημα των εκπροσωπήσεων και των μηχανισμών ανάδειξης είναι τέτοιο, που περιορίζει τις ευκαιρίες προβολής και δράσης στο δημόσιο βίο, ενώ το επάγγελμα του αρχιτέκτονα είναι κατ’ εξοχήν επικοινωνιακό. Συνεπώς και εκ της φύσης του πολιτικό.

Οι Αρχιτέκτονες πρέπει να αφεθούν και να κληθούν να δράσουν δημιουργικά, επικοινωνιακά και εν τέλει διδακτικά, με σημαντικό ρόλο στην εικόνα του τόπου, στη δημόσια εικόνα του κράτους, στο τουριστικό γίγνεσθαι, στην προστασία και προβολή των μνημείων, στην προστασία του τοπίου και του περιβάλλοντος και τέλος στην σχεδίαση οργάνωση και πραγματοποίηση μιας βελτιωμένης καθημερινότητας. Οφείλουν να αντιδικούν με τις αναποτελεσματικές ισορροπίες και να προωθούν τους αποδοτικούς διαύλους μιας νέας «ευρωπαϊκής» πραγματικότητας που έχουν κατά πλειοψηφία έστω και κριτικά αποδεχθεί. Αν μη τι άλλο τα παραπάνω είναι το αντικείμενο των σπουδών αλλά και της καθημερινής πρακτικής άσκησης του επαγγέλματος.

Στη Βαρκελώνη το 1998 εκπροσώπησα για πρώτη φορά το ΤΕΕ στη γενική συνέλευση των Ευρωπαίων αρχιτεκτόνων. Ήταν η έναρξη μιας διδακτικής για μένα περιόδου που με βοήθησε να αντιληφθώ στη πράξη την σημασία των εκπροσωπήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εκτός από την ουσία των λεγομένων στις συναντήσεις είχα την ευκαιρία να εμπεδώσω και να αποδεχτώ την απαραίτητη γραφειοκρατία ώστε να λειτουργεί η ενωμένη Ευρώπη, αλλά και να παρακολουθήσω το πώς εκπαιδεύονται οι πολυάριθμοι εκπρόσωποι των κρατών στην διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Παρ’ όλο που το ελληνικό ταμπεραμέντο δεν συνάδει με την λεπτομερή και μονότονη ανάλυση και επανάληψη, διατύπωση και αναδιατύπωση κειμένων και οδηγιών, είμαστε αναγκασμένοι να προσαρμοστούμε στον νέο σχολαστικισμό που συμπορεύεται με την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Οι Καταλανοί αρχιτέκτονες, στεγάζονται σε ένα προβεβλημένο κτίριο στη καρδιά της πόλης διπλα στον Καθεδρικό ναό, με ρόλο συμβολικό και ουσιαστικό στην πόλη θέαμα, που συμπληρώνει σημαντικό μέρος του εισοδήματός της από τον τουρισμό που αναζητεί την αρχιτεκτονική σαν αξιοθέατο.

Παρακολουθώ με συγκίνηση τις δημιουργικές αναζητήσεις των νεώτερων αρχιτεκτόνων. Έχουν πάθος, έμπνευση, και καλλιτεχνική αυτοτέλεια. Εκφράζουν την εποχή μας. Παράγουν λύσεις, παράγουν θέαμα, αλλά και βιώματα. Αποτυπώνουν την εποχή που δημόσια θρηνεί και προβάλλει ευαισθησίες, ιδιωτικά όμως απολαμβάνει την καταναλωτική υπέρβαση του μέτρου.

Πρέπει να συμφιλιωθούμε με τη δημιουργικότητά μας σαν λαός σαν κλάδος αλλά πρωτίστως σαν διοίκηση. Πρέπει να ξεκινήσουμε με ένα κτίριο. Ας μην είναι μόνο των Αρχιτεκτόνων. Το ΤΕΕ τόσα χρόνια δεν το κατάφερε. Είναι ντροπή να χτίζουμε και να σχεδιάζουμε ότι υπάρχει γύρω μας και οι Έλληνες Αρχιτέκτονες και μηχανικοί να είναι ουσιαστικά ‘άστεγοι και να περιφέρονται από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο, προκειμένου να βρεθούν και να συνεδριάσουν. Ζηλεύω το μέγαρο της Μουσικής τέχνης. Ονειρεύομαι ένα αντίστοιχο κτίριο ζωντανό λειτουργικό ίσως πιο συμβολικό για τους Έλληνες αρχιτέκτονες και μηχανικούς. Πρέπει κάποτε να το κτίσουμε.

Η ΕΠΑΝΙΔΡΥΣΗ

Στροφή επί τόπου… επανίδρυση



Ο Αρχιτέκτονας σχεδιάζει και χτίζει για να στεγάσει κατ’ αρχήν ανθρώπινες ανάγκες. Η κοινωνία πολλές φορές του επιφυλάσσει την ευκαιρία να σχεδιάσει και να προβάλει τα πάθη, τις φιλοδοξίες και πολλές φορές και την ματαιοδοξία της ανθρώπινης διαδρομής. Η κατεδάφιση είναι κομμάτι της ιστορίας της αρχιτεκτονικής. Πολλές φορές ο αρχιτέκτονας κατεδαφίζει πριν χτίσει, διεκδικώντας το δικαίωμα του «Αμες δε γ' εσομεθα πολλω καρονες». Το παρόν διεκδικεί το δικαίωμα να εκφράζεται.

Ομολογώ την συναισθηματική σχέση μου με την ανοικοδόμηση. Η ανάγκη της δημιουργίας για έναν αρχιτέκτονα είναι αντικείμενο έρευνας για ψυχολόγους και ίσως ψυχιάτρους. Η ανάγκη για χτισμένο έργο με διακατέχει σαν έξη, σαν πάθος, σαν χόμπι και σαν κύριο επάγγελμα. Στον αντίποδα του αρχιτέκτονα είναι ο Αρχαιολόγος. Λατρεύει ότι έκαναν οι πρόγονοι. Θεωρεί κατ’ επάγγελμα και πίστη ότι ο ζωντανός αρχιτέκτονας είναι κατάρα για τον πολιτισμό και την ανθρωπότητα.

Την τελευταία φορά που συνέβαλλα στην ανοικοδόμηση με προηγηθείσα κατεδάφιση, εξαφάνισα -το 2004- ένα μονώροφο σπίτι στην Εκάλη, για να το αντικαταστήσω με υπερπολυτελείς, ογκώδεις μεζονέτες προκειμένου να στεγαστούν τα όνειρα ευκατάστατων οικογενειών. Είναι φιλολογικά συζητήσιμο το θέμα. Η ομορφιά του μονόχωρου εξοχικού της Εκάλης του ‘30 σε σχέση με το ακραίο δημιούργημα του σήμερα. Στο χρηματιστήριο της Αττικής κτηματαγοράς κέρδισαν οι μεζονέτες. Η σχετική άδεια που πήρα από την αρμόδια πολεοδομία, προαπαιτούσε διάφορα δικαιολογητικά. Σχέδια, φωτογραφίες και μια τεχνική έκθεση.

Σήμερα, δύο χρόνια μετά, για να συνεχίσω το δημιουργικό ή κατ΄άλλους το καταστροφικό έργο του Αρχιτέκτονα, προκειμένου να κατεδαφίσω ένα σπίτι στο Καλαμάκι (Δωμάτιο – κουζίνα και λουτροκαμπινέ!!) και να ανεγείρω ένα πενταόροφο κτίριο γραφείων καταστημάτων, οφείλω να υποβάλλω πέραν των συνήθων δικαιολογητικών της πολεοδομίας, μια πλήρη τεκμηρίωση του εγκλήματος στην εφορεία Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ.

Ήτοι: αίτηση του ιδιοκτήτη, συμβόλαιο ιδιοκτησίας, υπεύθυνες δηλώσεις μηχανικού και ιδιοκτήτη περί του έτους ανέγερσης και ότι στο άμεσο περιβάλλον δεν υπάρχουν άλλα αξιόλογα κτίσματα, λεπτομερείς φωτογραφίες εσωτερικά και εξωτερικά του κτίσματος, οι θέσεις και ο χρόνος λήψης των οποίων θα πρέπει να σημειώνονται στο τοπογραφικό διάγραμμα του οικοπέδου. Τέλος απαιτείται και τοπογραφικό της ευρύτερης περιοχής με σημειωμένους τους αριθμούς ορόφων των γύρω κτισμάτων.

Η επανίδρυση, σκέφτηκα, και η απλοποίηση των διαδικασιών. Μεγαλείο. Το επόμενο βήμα είναι να ζητούνται τα παραπάνω και μηχανογραφημένα. Τότε θα έχει συντελεστεί και η μηχανοργάνωση.

Μελαγχολία και πίκρα. Ελπίζω να ζήσω και να δώ κάποτε το μητρώο των τεκμηριωμένων μνημείων. Θα ήθελα το υπουργείο πολιτισμού να σχεδιάζει πολιτική προστασίας και ανάδειξης μνημείων και διατηρητέων συνόλων. Ξενύχτισα και μόχθησα γι΄αυτά. Κατάθλιψη. Επικοινώνησα με την υπηρεσία και μίλησα με μια νέα συμβασιούχο συνάδελφο Αρχιτέκτονα. Δεν γνώριζε την εγκύκλιο της σωτηρίας που υπαγορεύει τα παραπάνω ευφυή. Οι υπόλοιποι συνάδελφοι έλλειπαν 10:30 το πρωί. Καλά έκαναν. Σ’ αυτό τον τόπο είμαστε καταδικασμένοι; Θεωρούσα τον Χρήστο Γιανναρά υπερβολικό και πεσιμιστή. Άστο… ας μην το επανιδρύσουμε άλλο, μπορεί στο τέλος να ψοφήσει.