Σάββατο 25 Απριλίου 2009
Τετάρτη 22 Απριλίου 2009
Το ....Καροτσάκι
ΕΝΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Ταξιδεύοντας σε «πολιτισμένες» χώρες και ζώντας καμιά φορά εκεί, συνειδητοποιεί κανείς τη διαφορετική αντίληψη που καλλιεργούν οι αναπτυγμένες κοινωνίες σχετικά με την ένταξη και την εξυπηρέτηση των συνανθρώπων μας που ξεφεύγουν από το μέσο όρο και που χαριτωμένα εμείς σήμερα τους ονομάζουμε παιδιά, Α.Μ.Ε.Α., ηλικιωμένους ή «ανάπηρους πολέμου» μια που τους πολέμους όλο τους ξορκίζουμε κι όλο στη γειτονιά μας είναι.
Από τον πρώτο μήνα που γεννηθήκαμε μπήκαμε στο καροτσάκι. Καροτσάκια υπάρχουν πολλών ειδών: για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για το σούπερ μάρκετ με πολλές παραλλαγές, για τον γέροντα, για τον ανάπηρο και ανήμπορο στο γέρμα της ζωής. Απ’ όταν εφευρέθηκε ο τροχός, ο άνθρωπος φτιάχνει καροτσάκια και διαδρομές για να κινούνται. Εδώ θα μας απασχολήσει η μεγαλύτερη ίσως παρανομία, η μεγαλύτερη κοινωνική αυθάδεια που συντελείται και αναπτύσσεται καθημερινά στην μεγάλη μας πόλη εις βάρος του κύριου συνταγματικού δικαιώματος του πολίτη που είναι η ελευθερία και η δυνατότητα μετακίνησης και πρόσβασης στους τόπους όπου διατίθενται τα αγαθά, είτε υλικά είτε πνευματικά.
Το αφιλόξενο- ασχεδίαστο της πόλης το συνειδητοποιεί κάθε ένας που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει ή να χειριστεί καροτσάκι. Όταν οι «ανάπηροι» ήταν στο περιθώριο, ουδείς διενοείτο ότι είχαν δικαίωμα να κατοικήσουν σε άλλο όροφο εκτός του ισογείου. Αντίστοιχα, τα ψώνια από τη λαϊκή αγορά τα κουβαλούσαν οι νοικοκυρές σε συρμάτινα διθάλαμα τροχήλατα καροτσάκια που, για να καταφέρουν να τα ανεβάσουν στις σκάλες, έφεραν τριπλές ρόδες, πατέντα για να σκαρφαλώνουν τα σκαλοπάτια ευκολότερα. Σιγά σιγά άρχισε να αναπτύσσεται το αίτημα για πρόσβαση των Α.Μ.Ε.Α. στις δημόσιες υπηρεσίες και συγκοινωνίες. Πράγματι λοιπόν, τα ασανσέρ απαιτείται πλέον να χωρούν το αναπηρικό καροτσάκι, κάποιες ράμπες έχουν κατασκευασθεί σε δημόσια κτίρια και πεζοδρόμια, αλλά πέραν αυτού λες και όλη η κοινωνία έχει συνωμοτήσει για τον αποκλεισμό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη το σχεδιασμό μιας λογικής καθημερινότητας.
Το καροτσάκι κατέληξε να είναι για οποιαδήποτε χρήση, το μέτρο του πολιτισμού και της ικανότητας του Δημάρχου. Προτείνεται ο Δήμαρχος να κρίνεται και να επανεκλέγεται με βάση το ακόλουθο άθλημα- πρωτάθλημα: η μέγιστη διαδρομή που μπορεί να πραγματοποιήσει ένας πολίτης ως επιβάτης αμαξιδίου. Το αγώνισμα θα είναι να ξεκινήσει το αμαξίδιο από την αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου ή το γραφείο του Δημάρχου και να περιλαμβάνει την μετακίνηση προς τα καταστήματα για την προμήθεια ειδών πρώτης ανάγκης, την εν’ συνεχεία μετάβαση σε υπαίθριο ζαχαροπλαστείο- καφενείο, την εξυπηρέτηση σε χώρους υγιεινής, ακολούθως μετάβαση σε παρακείμενη τράπεζα και τέλος επιστροφή στο δημαρχείο. Την διαδρομή πρέπει να σχεδιάσει- προτείνει ο Δήμαρχος και πρέπει τουλάχιστον να καλύπτει 2 χλμ ακώλυτης προσπέλασης στους παραπάνω χώρους, με νόμιμες και ορθά σχεδιασμένες μεθόδους.
Αποφασίσαμε να απευθυνθούμε στα φίλαθλα αισθήματα του κόσμου, μήπως και συγκινηθούν κατ’ αρχήν οι δήμαρχοι και στη συνέχεια οι πολίτες. Το αγώνισμα για το «καροτσάκι» πρέπει να θεσπισθεί και να κερδηθεί, για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για τα Α.Μ.Ε.Α. και τέλος για το shopping mobility των ηλικιωμένων.
Ταξιδεύοντας σε «πολιτισμένες» χώρες και ζώντας καμιά φορά εκεί, συνειδητοποιεί κανείς τη διαφορετική αντίληψη που καλλιεργούν οι αναπτυγμένες κοινωνίες σχετικά με την ένταξη και την εξυπηρέτηση των συνανθρώπων μας που ξεφεύγουν από το μέσο όρο και που χαριτωμένα εμείς σήμερα τους ονομάζουμε παιδιά, Α.Μ.Ε.Α., ηλικιωμένους ή «ανάπηρους πολέμου» μια που τους πολέμους όλο τους ξορκίζουμε κι όλο στη γειτονιά μας είναι.
Από τον πρώτο μήνα που γεννηθήκαμε μπήκαμε στο καροτσάκι. Καροτσάκια υπάρχουν πολλών ειδών: για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για το σούπερ μάρκετ με πολλές παραλλαγές, για τον γέροντα, για τον ανάπηρο και ανήμπορο στο γέρμα της ζωής. Απ’ όταν εφευρέθηκε ο τροχός, ο άνθρωπος φτιάχνει καροτσάκια και διαδρομές για να κινούνται. Εδώ θα μας απασχολήσει η μεγαλύτερη ίσως παρανομία, η μεγαλύτερη κοινωνική αυθάδεια που συντελείται και αναπτύσσεται καθημερινά στην μεγάλη μας πόλη εις βάρος του κύριου συνταγματικού δικαιώματος του πολίτη που είναι η ελευθερία και η δυνατότητα μετακίνησης και πρόσβασης στους τόπους όπου διατίθενται τα αγαθά, είτε υλικά είτε πνευματικά.
Το αφιλόξενο- ασχεδίαστο της πόλης το συνειδητοποιεί κάθε ένας που θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει ή να χειριστεί καροτσάκι. Όταν οι «ανάπηροι» ήταν στο περιθώριο, ουδείς διενοείτο ότι είχαν δικαίωμα να κατοικήσουν σε άλλο όροφο εκτός του ισογείου. Αντίστοιχα, τα ψώνια από τη λαϊκή αγορά τα κουβαλούσαν οι νοικοκυρές σε συρμάτινα διθάλαμα τροχήλατα καροτσάκια που, για να καταφέρουν να τα ανεβάσουν στις σκάλες, έφεραν τριπλές ρόδες, πατέντα για να σκαρφαλώνουν τα σκαλοπάτια ευκολότερα. Σιγά σιγά άρχισε να αναπτύσσεται το αίτημα για πρόσβαση των Α.Μ.Ε.Α. στις δημόσιες υπηρεσίες και συγκοινωνίες. Πράγματι λοιπόν, τα ασανσέρ απαιτείται πλέον να χωρούν το αναπηρικό καροτσάκι, κάποιες ράμπες έχουν κατασκευασθεί σε δημόσια κτίρια και πεζοδρόμια, αλλά πέραν αυτού λες και όλη η κοινωνία έχει συνωμοτήσει για τον αποκλεισμό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη το σχεδιασμό μιας λογικής καθημερινότητας.
Το καροτσάκι κατέληξε να είναι για οποιαδήποτε χρήση, το μέτρο του πολιτισμού και της ικανότητας του Δημάρχου. Προτείνεται ο Δήμαρχος να κρίνεται και να επανεκλέγεται με βάση το ακόλουθο άθλημα- πρωτάθλημα: η μέγιστη διαδρομή που μπορεί να πραγματοποιήσει ένας πολίτης ως επιβάτης αμαξιδίου. Το αγώνισμα θα είναι να ξεκινήσει το αμαξίδιο από την αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου ή το γραφείο του Δημάρχου και να περιλαμβάνει την μετακίνηση προς τα καταστήματα για την προμήθεια ειδών πρώτης ανάγκης, την εν’ συνεχεία μετάβαση σε υπαίθριο ζαχαροπλαστείο- καφενείο, την εξυπηρέτηση σε χώρους υγιεινής, ακολούθως μετάβαση σε παρακείμενη τράπεζα και τέλος επιστροφή στο δημαρχείο. Την διαδρομή πρέπει να σχεδιάσει- προτείνει ο Δήμαρχος και πρέπει τουλάχιστον να καλύπτει 2 χλμ ακώλυτης προσπέλασης στους παραπάνω χώρους, με νόμιμες και ορθά σχεδιασμένες μεθόδους.
Αποφασίσαμε να απευθυνθούμε στα φίλαθλα αισθήματα του κόσμου, μήπως και συγκινηθούν κατ’ αρχήν οι δήμαρχοι και στη συνέχεια οι πολίτες. Το αγώνισμα για το «καροτσάκι» πρέπει να θεσπισθεί και να κερδηθεί, για το μωρό, για τη λαϊκή αγορά, για τα Α.Μ.Ε.Α. και τέλος για το shopping mobility των ηλικιωμένων.
Πέμπτη 16 Απριλίου 2009
Fw:
Με διάλογο και συναίνεση σαν τη μοναδική αντίσταση στην υποκουλτούρα των κραυγών και την ύποπτη διαδικασία των ψιθύρων ο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ προσπαθεί να αναγάγει την επικοινωνία και την συνεννόηση σε θεσμό. Με αυτό το δεδομένο παρακαλώ μη διστάσετε και στο μέλλον να διατυπώνετε τις απόψεις σας για κάθε θέμα που θεωρείτε απαραίτητο να παρεμβαίνετε.
Αγαπητοί φιλοι
ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Πέμπτη 2 Απριλίου 2009
Fw: e-tipos.com
| Εκατομμύρια τ.μ. παράνομης δόμησης |
| * Η διεύθυνση του αποστολέα δεν έχει επιβεβαιωθεί |
| Πατείστε εδώ για να δείτε το περιεχόμενο του σύνδεσμου: http://www.e-tipos.com/newsitem?id=83444 |
Τρίτη 31 Μαρτίου 2009
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
28 & 29 Μαρτίου 2009
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα κατ’ αρχάς να συγχαρώ και να ευχαριστήσω το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Κέρκυρας για την ανάληψη της διοργάνωσης αυτής της ημερίδας που αφορά την αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων.
Είναι για μένα ιδιαίτερη χαρά να ξαναβρίσκομαι στην Κέρκυρα, όπου στο παρελθόν είχα την ευκαιρία να διδάξω στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης την διαδικασία της αποτύπωσης και αποτίμησης του ιστορικού μνημειακού πλούτου των παραδοσιακών και διατηρητέων οικισμών.
Η αποκατάσταση και επανάχρηση των ιστορικών κτιρίων είναι η απόδοση των 4 γαλλικών όρων restoration, renovation, reutilization, rehabilitation. Η έννοια λοιπόν της απόδοσης σε νέα χρήση ή η διαιώνιση της παλαιάς εμπεριέχει την ανακαίνιση. Η ανακαίνιση είναι η προσαρμογή στις νέες ανάγκες χωρίς να χαθεί η ιστορική, αισθητική και αναμνηστική ή συναισθηματική αξία που κουβαλάει το μνημείο ή συνοδεύει κάποιο γειτονικό του μνημείο, που συγκριτικά είναι δυνατόν να είναι μεγαλύτερου ενδιαφέροντος.
Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη καταγραφής, κατ’ αρχήν, του μνημειακού πλούτου της χώρας, η ιεραρχική αξιολόγησή του, η επιλογή και ο σχεδιασμός πολιτικής προστασίας και ανάδειξης και παράλληλα η προστασία του κοινωνικού περιεχομένου του διατηρητέου μνημείου ή συνόλου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, σε περιόδους οικονομικής κρίσης, λανθασμένες πολιτικές είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε συμπίεση του βιοτικού επιπέδου και επακόλουθες κοινωνικές εντάσεις. Σε όλα τα στάδια της αναστήλωσης και προστασίας υπεισέρχεται η αξιολογική κρίση. Η αξιολογική κρίση δεν είναι απλή τεχνολογική γνώση για εφαρμογή. Αγγίζει τα όρια του ταλέντου και απαιτεί υψηλότατου επιπέδου παιδεία και εκπαίδευση. Σε όλη τη διαδικασία της προστασίας και ανάδειξης του μνημειακού πλούτου υπάρχουν διλλήματα, τόσο στο σχεδιασμό όσο και στις αποφάσεις της ακολουθητέας πολιτικής προστασίας.
Οι εκλεκτοί προσκεκλημένοι θα μας παρουσιάσουν ένα ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων που αφορούν στην προστασία των μνημείων με έμφαση στην τεχνολογία αλλά και στους γενικότερους προβληματισμούς που συνοδεύουν την αναστήλωση και την προστασία. Ζούμε στην περίοδο που η προστασία των μνημείων έχει κατακτηθεί ως γνώση και έχει καταστεί κοινωνική συνείδηση. Περαιτέρω, η περιβαλλοντική ευθύνη πρέπει να χαρακτηρίζει την άσκηση του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα. Η ενεργειακή κρίση και η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι οι νέοι περιορισμοί που θα επηρεάσουν στο μέλλον το σχεδιασμό. Ήδη ένα μεγάλο κεφάλαιο της έρευνας για την προστασία των μνημείων, και ιδιαίτερα των «ζωντανών» μνημείων, ανοίγει, το οποίο έχει σχέση με την εφαρμογή των συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας στον παραδοσιακό ιστό της πόλης αλλά και στο ιστορικό διατηρητέο τοπίο, π.χ. οι ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταϊκά, οι σοφίτες στη Βιέννη και η προσθήκη ορόφου στη Ρώμη. Η διαφαινόμενη συγκεντροποίηση του πλούτου, που οδηγεί σε μεγάλες επενδύσεις και μεγάλα έργα (π.χ. ολυμπιακά έργα, Mall κ.λ.π.), καθώς και η παράλληλη γήρανση των υφιστάμενων μεταπολεμικών οικοδομών στις μεγάλες πόλεις, φαίνεται να οδηγούν τον κλάδο των αρχιτεκτόνων στο άμεσο μέλλον σε μια νέα απασχόληση που λέγεται «ο επανασχεδιασμός και η λειτουργική αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων». Είναι ένα νέο αντικείμενο που θα απασχολήσει πολλούς συναδέλφους στο μέλλον.
Τι γίνεται τώρα με τους παραδοσιακούς μας οικισμούς, τα νησιά και την άμορφη οικοδόμηση των 10ετιών του ’60 και ’70, με τις άκριτες προσθήκες, με τα μπαλκόνια που στενεύουν τους δρόμους, με την καταπάτηση του δημοσίου χώρου για τοποθέτηση σκαλών, ραμπών και εισόδων και γενικώς την κακοποίηση της αυθεντικής εικόνας των οικισμών πριν την γενίκευση της χρήσης του αυτοκινήτου και της μοτοσικλέτας; Είναι άραγε πολύ αργά; Εμείς πιστεύουμε πως όχι. Κάθε στιγμή είναι κατάλληλη για να βάλουμε αρχιτεκτονική, δηλαδή ποιότητα, στη ζωή μας και στις κατασκευές μας. Ας γίνει σύνθημα και αυτής της ημερίδας ότι το διατηρητέο πλούτο της Ελλάδας θα πρέπει να τον εμπιστευθούμε στα χέρια της γνώσης και στο ταλέντο των ειδικών. Δεν αρκούν μόνο καλοί αρχιτέκτονες, που αναμφισβήτητα είναι η κυρίαρχη ειδικότητα για την αποτύπωση, διάσωση, αναστήλωση και αξιοποίηση, αλλά χρειάζονται και ειδικευμένοι στατικοί που να αντιλαμβάνονται την ασφάλεια και την στατική επάρκεια των κτιρίων μέσα από το πρίσμα της αξίας του μνημείου καθώς και μηχανολόγοι που να εντάσσουν τις εγκαταστάσεις για τις νέες χρήσεις με τρόπο πολιτισμικά ορθό. Με άλλα λόγια, χρειάζονται οι ομάδες όλων των ειδικοτήτων, όπου ο καθένας γνωρίζει τις ευθύνες του και τις υποχρεώσεις του, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο τεχνίτη.
Ο ΣΑΔΑΣ- Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, παραδοσιακά υποστηρίζει κάθε προσπάθεια ανάδειξης, συντήρησης και λογικής- ήπιας εκμετάλλευσης των ιστορικών κτιρίων και του ιστορικού περιβάλλοντος, ανταποκρινόμενος έτσι σε μια ευρύτερη κοινωνική απαίτηση και επιταγή. Στο μέλλον, προγραμματίζει και επιδιώκει, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς (ΥΠ.ΠΟ), να διατυπώσει θέσεις πολιτικής για την προστασία και ανάδειξη μνημείων και συνόλων καθώς και όρους άσκησης του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα- αναστηλωτή- συντηρητή.
Τελικά το παρελθόν της ασέβειας προς τα μνημεία μας θα αποκατασταθεί από τους άξιους επιστήμονες που ασχολούνται σήμερα με αυτό το αντικείμενο. Και όπως έλεγε και η γιαγιά μου: «τα στερνά τιμούν τα πρώτα».
Θα ακούσουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τους εκλεκτούς προσκεκλημένους, ευχόμαστε καλή επιτυχία στην ημερίδα και ευχαριστούμε για μια ακόμη φορά τους διοργανωτές της.
Ευάγγελος Λυρούδιας
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός
Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ
Θα ήθελα κατ’ αρχάς να συγχαρώ και να ευχαριστήσω το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Κέρκυρας για την ανάληψη της διοργάνωσης αυτής της ημερίδας που αφορά την αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων.
Είναι για μένα ιδιαίτερη χαρά να ξαναβρίσκομαι στην Κέρκυρα, όπου στο παρελθόν είχα την ευκαιρία να διδάξω στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης την διαδικασία της αποτύπωσης και αποτίμησης του ιστορικού μνημειακού πλούτου των παραδοσιακών και διατηρητέων οικισμών.
Η αποκατάσταση και επανάχρηση των ιστορικών κτιρίων είναι η απόδοση των 4 γαλλικών όρων restoration, renovation, reutilization, rehabilitation. Η έννοια λοιπόν της απόδοσης σε νέα χρήση ή η διαιώνιση της παλαιάς εμπεριέχει την ανακαίνιση. Η ανακαίνιση είναι η προσαρμογή στις νέες ανάγκες χωρίς να χαθεί η ιστορική, αισθητική και αναμνηστική ή συναισθηματική αξία που κουβαλάει το μνημείο ή συνοδεύει κάποιο γειτονικό του μνημείο, που συγκριτικά είναι δυνατόν να είναι μεγαλύτερου ενδιαφέροντος.
Προκύπτει λοιπόν η ανάγκη καταγραφής, κατ’ αρχήν, του μνημειακού πλούτου της χώρας, η ιεραρχική αξιολόγησή του, η επιλογή και ο σχεδιασμός πολιτικής προστασίας και ανάδειξης και παράλληλα η προστασία του κοινωνικού περιεχομένου του διατηρητέου μνημείου ή συνόλου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, σε περιόδους οικονομικής κρίσης, λανθασμένες πολιτικές είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε συμπίεση του βιοτικού επιπέδου και επακόλουθες κοινωνικές εντάσεις. Σε όλα τα στάδια της αναστήλωσης και προστασίας υπεισέρχεται η αξιολογική κρίση. Η αξιολογική κρίση δεν είναι απλή τεχνολογική γνώση για εφαρμογή. Αγγίζει τα όρια του ταλέντου και απαιτεί υψηλότατου επιπέδου παιδεία και εκπαίδευση. Σε όλη τη διαδικασία της προστασίας και ανάδειξης του μνημειακού πλούτου υπάρχουν διλλήματα, τόσο στο σχεδιασμό όσο και στις αποφάσεις της ακολουθητέας πολιτικής προστασίας.
Οι εκλεκτοί προσκεκλημένοι θα μας παρουσιάσουν ένα ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων που αφορούν στην προστασία των μνημείων με έμφαση στην τεχνολογία αλλά και στους γενικότερους προβληματισμούς που συνοδεύουν την αναστήλωση και την προστασία. Ζούμε στην περίοδο που η προστασία των μνημείων έχει κατακτηθεί ως γνώση και έχει καταστεί κοινωνική συνείδηση. Περαιτέρω, η περιβαλλοντική ευθύνη πρέπει να χαρακτηρίζει την άσκηση του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα. Η ενεργειακή κρίση και η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι οι νέοι περιορισμοί που θα επηρεάσουν στο μέλλον το σχεδιασμό. Ήδη ένα μεγάλο κεφάλαιο της έρευνας για την προστασία των μνημείων, και ιδιαίτερα των «ζωντανών» μνημείων, ανοίγει, το οποίο έχει σχέση με την εφαρμογή των συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας στον παραδοσιακό ιστό της πόλης αλλά και στο ιστορικό διατηρητέο τοπίο, π.χ. οι ανεμογεννήτριες, τα φωτοβολταϊκά, οι σοφίτες στη Βιέννη και η προσθήκη ορόφου στη Ρώμη. Η διαφαινόμενη συγκεντροποίηση του πλούτου, που οδηγεί σε μεγάλες επενδύσεις και μεγάλα έργα (π.χ. ολυμπιακά έργα, Mall κ.λ.π.), καθώς και η παράλληλη γήρανση των υφιστάμενων μεταπολεμικών οικοδομών στις μεγάλες πόλεις, φαίνεται να οδηγούν τον κλάδο των αρχιτεκτόνων στο άμεσο μέλλον σε μια νέα απασχόληση που λέγεται «ο επανασχεδιασμός και η λειτουργική αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων». Είναι ένα νέο αντικείμενο που θα απασχολήσει πολλούς συναδέλφους στο μέλλον.
Τι γίνεται τώρα με τους παραδοσιακούς μας οικισμούς, τα νησιά και την άμορφη οικοδόμηση των 10ετιών του ’60 και ’70, με τις άκριτες προσθήκες, με τα μπαλκόνια που στενεύουν τους δρόμους, με την καταπάτηση του δημοσίου χώρου για τοποθέτηση σκαλών, ραμπών και εισόδων και γενικώς την κακοποίηση της αυθεντικής εικόνας των οικισμών πριν την γενίκευση της χρήσης του αυτοκινήτου και της μοτοσικλέτας; Είναι άραγε πολύ αργά; Εμείς πιστεύουμε πως όχι. Κάθε στιγμή είναι κατάλληλη για να βάλουμε αρχιτεκτονική, δηλαδή ποιότητα, στη ζωή μας και στις κατασκευές μας. Ας γίνει σύνθημα και αυτής της ημερίδας ότι το διατηρητέο πλούτο της Ελλάδας θα πρέπει να τον εμπιστευθούμε στα χέρια της γνώσης και στο ταλέντο των ειδικών. Δεν αρκούν μόνο καλοί αρχιτέκτονες, που αναμφισβήτητα είναι η κυρίαρχη ειδικότητα για την αποτύπωση, διάσωση, αναστήλωση και αξιοποίηση, αλλά χρειάζονται και ειδικευμένοι στατικοί που να αντιλαμβάνονται την ασφάλεια και την στατική επάρκεια των κτιρίων μέσα από το πρίσμα της αξίας του μνημείου καθώς και μηχανολόγοι που να εντάσσουν τις εγκαταστάσεις για τις νέες χρήσεις με τρόπο πολιτισμικά ορθό. Με άλλα λόγια, χρειάζονται οι ομάδες όλων των ειδικοτήτων, όπου ο καθένας γνωρίζει τις ευθύνες του και τις υποχρεώσεις του, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο τεχνίτη.
Ο ΣΑΔΑΣ- Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, παραδοσιακά υποστηρίζει κάθε προσπάθεια ανάδειξης, συντήρησης και λογικής- ήπιας εκμετάλλευσης των ιστορικών κτιρίων και του ιστορικού περιβάλλοντος, ανταποκρινόμενος έτσι σε μια ευρύτερη κοινωνική απαίτηση και επιταγή. Στο μέλλον, προγραμματίζει και επιδιώκει, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς (ΥΠ.ΠΟ), να διατυπώσει θέσεις πολιτικής για την προστασία και ανάδειξη μνημείων και συνόλων καθώς και όρους άσκησης του επαγγέλματος του αρχιτέκτονα- αναστηλωτή- συντηρητή.
Τελικά το παρελθόν της ασέβειας προς τα μνημεία μας θα αποκατασταθεί από τους άξιους επιστήμονες που ασχολούνται σήμερα με αυτό το αντικείμενο. Και όπως έλεγε και η γιαγιά μου: «τα στερνά τιμούν τα πρώτα».
Θα ακούσουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τους εκλεκτούς προσκεκλημένους, ευχόμαστε καλή επιτυχία στην ημερίδα και ευχαριστούμε για μια ακόμη φορά τους διοργανωτές της.
Ευάγγελος Λυρούδιας
Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός
Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ
Τρίτη 24 Μαρτίου 2009
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 24-3-2009
«Τέχνασμα» για τους ημιυπαίθριους
Με το «τέχνασμα» του συντελεστή κατ' όγκον εκμετάλλευσης, προτείνει ο πρόεδρος του συλλόγου αρχιτεκτόνων να τακτοποιηθεί το μεγάλο θέμα των κλεισμένων ημιυπαίθριων χώρων. Ο κ. Λυρούδιας, με δήλωσή του στην «Ε», θεωρεί ότι με τον συντελεστή αυτό καθορίζεται το ιδεατό στερεό, δηλαδή το περίγραμμα μέσα στο οποίο ο μηχανικός επιτρέπεται να κινηθεί και να σχεδιάσει όλους τους χώρους του νέου κτιρίου.«Δεν είναι δυνατόν να συζητάμε για μια παρανομία που παύει να υπάρχει όταν αφαιρεθεί μια τζαμαρία», υποστήριξε. Επισήμανε ότι οι ημιυπαίθριοι βρίσκονται μέσα σε αυτά τα ιδεατά όρια και, επομένως, μπορεί να ρυθμιστούν με νομοθετική ρύθμιση, που θα επεκτείνεται και σε άλλες υπερβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, όπως τα υπόγεια που έχουν αλλάξει χρήση, τα γκαράζ που στην ουσία είναι τμήμα της κατοικίας, τις σοφίτες, τις κλεισμένες πιλοτές και την κατάληψη δημόσιων χώρων με πέργολες και άλλες ακαλαίσθητες κατασκευές για τις τους οποίους οι δήμοι εισπράττουν και τέλη.Κατηγορηματικά αντίθετος είναι ο πολιτικός μηχανικός Παναγιώτης Γκοιμήσης, στον οποίο έθεσε το θέμα η «Ε». Γνώστης της πολεοδομικής νομοθεσίας, μας εξήγησε: «Οι ημιυπαίθριοι προσμετρώνται ήδη στον συντελεστή κατ' όγκο εκμετάλλευσης. Οταν όμως χτίζονται, επιβαρύνουν και τον συντελεστή δόμησης, που έχει ήδη εξαντληθεί. Εχουμε λοιπόν υπέρβαση στον πιο βασικό πολεοδομικό δείκτη μιας οικοδομής και επομένως αυθαιρεσία, που δεν είναι δυνατόν να ρυθμιστεί νομοθετικά, λόγω της αντισυνταγματικότητάς της, όπως προκύπτει από την πάγια νομολογία του ΣτΕ».Αφορμή στάθηκε η απόφαση της αντιπροσωπείας των αρχιτεκτόνων, στην οποία οι ημιυπαίθριοι χαρακτηρίζονται «πολύτιμο έργαλείο» και στοιχείο συνδεδεμένο με τις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας. Τονίζεται ότι είναι λάθος η κατάργησή τους, ότι χρειάζεται τροποποίηση των σχετικών διατάξεων του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ΓΟΚ), αλλά ομολογείται ότι «δεν μπορεί να νομιμοποιηθούν, γιατί κάτι τέτοιο είναι αντισυνταγματικό στον βαθμό που αυξάνει τον συντελεστή δόμησης». Επισημαίνεται, τέλος, ότι οι ιδιοκτήτες δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν με νέα υπέρογκα χαράτσια, αφού έχουν ήδη πληρώσει για την αγορά του ακινήτου, στην εφορία, στο ΙΚΑ αλλά και στον δήμο.
Χ.ΤΖ.ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Παρασκευή 6 Μαρτίου 2009
Πέμπτη 5 Μαρτίου 2009
Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2009
ΒΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
Διαχείριση Περιβαλλοντικών επιπτώσεων- ο ρόλος του Αρχιτέκτονα
Πάνε 30 ακριβώς χρόνια από το 1979, όταν η «αστική μόλυνση» είχε αποκτήσει μια επίκαιρη αίγλη. Ήταν η εποχή που το νέφος της Αθήνας αποτελούσε το κεντρικό σύνθημα στην πολιτική αντιπαράθεση της εποχής. Κάθε τόσο, ένα κιτρινοπράσινο πηχτό νέφος παγιδευόταν πάνω από το λεκανοπέδιο της Αθήνας και προκαλούσε δύσπνοια, ανησυχία και ως συνήθως πολιτικές έριδες, όχι για το πώς θα αντιμετωπισθεί αλλά κυρίως για το ποιος θα το αντιμετωπίσει.
Η πολύ παλαιότερη εμπειρία του smog του Λονδίνου, που σε διάρκεια 1 εβδομάδας το 1952 είχε δολοφονήσει 4.000 ανθρώπους, προσανατόλισε τους επιστήμονες στην προστασία της ατμόσφαιρας από την εκπομπή και διάχυση βλαβερών σωματιδίων, ρυπαντών και μολυντών καθώς και από τις επακόλουθες επιβλαβείς χημικές αντιδράσεις. Οι καθηγητές της μετεωρολογίας (Ζαμπάκας, Μαριολόπουλος) στο πανεπιστήμιο Αθηνών, με κύρια βιβλιογραφική αναφορά στον διεθνή οργανισμό μετεωρολογίας WMO, ξεκίνησαν τότε να ερευνούν την επίδραση των κλιματολογικών συνθηκών και παραγόντων στη διάχυση και διάδοση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Επειδή όλα αυτά συνέβαιναν πάνω από την πόλη, η ανάγκη για ανάμειξη των πολεοδόμων και των αρχιτεκτόνων προέκυψε ευθέως και προφανώς.
Σαν συνέπεια όλων αυτών, η πρώτη «Εισαγωγή στην Αστική Μόλυνση» (Γιώργος Σαρηγιάννης) εκδίδεται στην έδρα της πολεοδομίας του ΕΜΠ το 1979. Ακολούθησαν διάφορες σπουδαστικές εργασίες μεταξύ των οποίων και η «Αστική μόλυνση και μικροκλίμα» (Ιωαννίδου, Καβάλα, Λυρούδιας), με εφαρμογή στην Αθήνα και αναζήτηση στοιχείων κλιματολογικού σχεδιασμού. Ήταν μια επιτυχημένη σπουδαστική εργασία που ταυτόχρονα αποτέλεσε αφορμή για την πρώτη συνεργασία μου με το περιοδικό Τεχνικά, όταν δημοσίευσε περίληψή της.
Ο κλιματολογικός σχεδιασμός είναι δυνατόν να επηρεάσει την κατεύθυνση των αγωγών εξαερισμού της πόλης, τον προσανατολισμό των κτιρίων τις περιοχές υγιεινής διαβίωσης, την έλλειψη ή την παρουσία ανθυγιεινής υγρασίας κλπ. Για παράδειγμα, είναι απλή λογική το να θεωρήσουμε ότι η πόλη αερίζεται καλύτερα, όταν οι δρόμοι προσανατολίζονται στην κατεύθυνση των κυρίως πνεόντων ανέμων. Αν δε οι δρόμοι αυτοί έχουν και φυτά, τότε εμπλουτίζουν σε οξυγόνο τον αέρα και φιλτράρουν τα αιωρούμενα σωματίδια από την ατμόσφαιρα της πόλης.
Και όμως, η κοινή λογική καταστρατηγήθηκε υποτασσόμενη σε διαφορετικά κίνητρα: Ήταν τότε που εμείς, ως Αρχιτέκτονες και διοίκηση, αποφασίσαμε στο Παλιό Φάληρο να ορθώσουμε ένα τείχος οκταόροφων κατασκευών ώστε να δημιουργήσουμε ένα φράγμα τέτοιο, ώστε η πόλη να δυσκολεύεται να αεριστεί. Ήταν πάλι, όπως σήμερα, μια περίοδος δύσκολη οικονομικά που έπρεπε να κινηθεί η αγορά και η οικοδομή είχε, όπως πάντα συμβαίνει σε παρόμοιες συνθήκες, την τιμητική της.
Περιβαλλοντικά δεδομένα
Την ίδια εποχή, άνθησε η επεξεργασία μετρήσεων. Οι υπολογιστές εμφανίσθηκαν στην αρχή σαν main frames και αργότερα σαν desktops, στη δεκαετία του 80, δίδοντας τη δυνατότητα νέων μαθηματικών προσεγγίσεων και ερευνών κυρίως για την κατεργασία χρονοσειρών μετρήσεων. Πιστεύαμε ότι μετρώντας την μόλυνση θα μπορέσουμε να καθορίσουμε και τον τρόπο διάχυσής της και πέρα από τη διαπίστωση του τι συμβαίνει, να μπορέσουμε να επηρεάσουμε το σχεδιασμό της πόλης και του κτιρίου έτσι, ώστε να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής και γενικότερη οικονομία.
Μετρήσαμε λοιπόν τη θερμή νήσο στο κέντρο της Αθήνας, κατανοήσαμε τι θα πει θερμοκρασιακή αναστροφή και θερμή νήσος και τελικά κλείνοντας τα εργοστάσια και τοποθετώντας καταλύτες στα αυτοκίνητα περιορίστηκε το φωτοχημικό νέφος. Το ξεχάσαμε, αλλά αρχίσαμε σιγά σιγά να ακούμε το βουητό από τα κλιματιστικά και πρακτικά σε κάθε υπνοδωμάτιο να τοποθετούμε έναν ψύκτη μέσα και μια σόμπα το κατακαλόκαιρο απ’ έξω, γιατί, όπως όλοι γνωρίζουμε, τα κλιματιστικά αποβάλλουν θερμό αέρα στον εξωτερικό χώρο. Οι, έτσι κι αλλιώς, θλιβεροί ακάλυπτοι έγιναν αβίωτοι και το όνειρο του κάθε μικροαστού της Κυψέλης ήταν να δραπετεύσει σε υγιεινότερο περιβάλλον στα βόρεια και στα νότια προάστια.
Πρωτοποριακές σκέψεις είχαν καταγραφεί εκείνη την εποχή, πλην όμως η οικολογία και η αειφορία, με την έννοια ότι αξίζει να πληρώσεις κάτι παραπάνω, δηλαδή να προκαταβάλεις το τίμημα του optimum και όχι το minimum για το μέλλον, δεν είχε ακόμη ωριμάσει. Το φθηνότερο ήταν και το προτιμητέο.
Οι θεωρητικοί επιστήμονες (scientists) επιμένουν στην αναζήτηση τάσεων, εμμονών, περιοδικοτήτων και τυχαίου μέρους στις χρονοσειρές των διαφόρων μεγεθών, κατά κάποιο τρόπο στις επιστήμες «πολυτελείας», όπου δεν αναζητούνται επιτακτικές λύσεις αλλά γενικώς βελτιώσεις, ενδείξεις και προγνώσεις πάσης φύσεως, από σεισμούς μέχρι πλημμύρες. Οι μηχανικοί όμως, που επιμένουν να θεωρούν εαυτούς επιλυτές προβλημάτων, ερωτοτροπούν, εκόντες άκοντες, με γενικότερες έννοιες όπως marketing, οικονομία, φιλοσοφία και αειφορία, αναζητώντας εφαρμογές πρακτικά σε όλους τους τομείς του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Ενας από τους πρώτους στόχους της «αειφορικής» συνείδησης και σκέψης απετέλεσε η ενεργειακή διαχείριση.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η αειφορία έχει αποτελέσει τη λέξη κλειδί για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ο τρόπος με τον οποίο η ανθρωπότητα σήμερα παράγει και χρησιμοποιεί την ενέργεια, οδηγεί σε υποβάθμιση και εξάντληση των παγκόσμιων πηγών ενέργειας μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Η ενέργεια είναι απαραίτητη για τη ζωή και παρόλο που η τεχνολογική πρόοδος έχει καταστήσει εφικτή την αξιοσημείωτη μείωση στο ενεργειακό ισοζύγιο ανά μονάδα παραγωγής και χρήσης τελικού προϊόντος, η εξάντληση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων είναι αναμενόμενο γεγονός. Το ερώτημα είναι πότε θα συμβεί. Όποια κι αν είναι η απάντηση, χρειάζεται να ληφθούν υπ’ όψη οι συνθήκες για μια μακροπρόθεσμη εκδοχή υπό την παρούσα ενεργειακή κατάσταση που οδηγεί σε επείγουσα ανάγκη για πρωτοποριακές λύσεις για το μέλλον της παγκόσμιας ενέργειας.
Ο αρχιτέκτονας και η κατανάλωση της ενέργειας.
Ερώτημα: Μπορούν οι μικρές οικονομίες στην κατανάλωση της ενέργειας να αποτρέψουν τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται για να παρακολουθήσουν την ολοένα και αυξανόμενη απαίτηση σε ενέργεια της σύγχρονης κοινωνίας;
Επισήμως, όλοι λέμε ναι. Ενστικτωδώς, βέβαια, το αμφισβητούμε. Ποιοι είναι αυτοί που θα περιορίσουν τις ενεργειακές τους απαιτήσεις προκειμένου να περιοριστούν οι εκπομπές και να σωθεί ο πλανήτης; Εμείς θα περιορίσουμε το περιττό του περιττού; Η Ινδία και η Κίνα είναι δυνατόν να έχουν ώριμη αντίδραση, μη έχοντας γευτεί ακόμα ούτε τα απαραίτητα καταναλωτικά αγαθά, που πλουσιότερες κοινωνίες θεωρούν δεδομένα (π.χ. ιδιωτικά αυτοκίνητα);
Ο πολιτισμένος κόσμος και την επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές θα ενθαρρύνει και την ενεργειακή κατανάλωση θα προσπαθήσει να περιορίσει με μακράς απόδοσης επενδύσεις. Ακόμα και μείωση γεννήσεων έχει πραγματοποιήσει.
Το ερώτημα παραμένει: είναι δυνατόν και για πόσο χρόνο μόνο ο ανεπτυγμένος κόσμος να καθορίσει το ενεργειακό μέλλον του πλανήτη; Και, για να εντοπιστούμε στο ειδικό θέμα αυτής της εισήγησης: Κάτω από αυτό το γενικό κλίμα της μείωσης των εκπομπών, του ελέγχου των γεννήσεων, του φόβου για αυτοκαταστροφή, ποιός είναι ο σύγχρονος και μελλοντικός ρόλος του αρχιτέκτονα;
Ιστορικά, ο αρχιτέκτονας παραμένει ένας σχεδιαστής, designer, οραματιστής που με μολύβι ή με Η/Υ σχεδιάζει, επιλύει- θεραπεύει ανάγκες, αλλά ταυτόχρονα αποτυπώνει την ανθρώπινη φιλοδοξία, το κοινωνικό όραμα, την υπερβολή και τη ματαιοδοξία. Σήμερα καλείται να προσαρμόσει τον παραδοσιακό του ρόλο στις νέες ανάγκες. ‘Οσο και να φαίνεται παράδοξο, ο καλύτερος τρόπος «προσαρμογής» στο μέλλον είναι εν μέρει η στροφή σε παραδοσιακότερες πρακτικές, λύσεις και εφαρμογές.
Για παράδειγμα, οι αρχέγονες γνώσεις, έχοντας καταστεί ένστικτο, οδηγούσαν τη φυλή στην επιλογή του τόπου κατοικίας, η οποία πολλές φορές διαφοροποιείτο σε χειμερινή ή θερινή. Όχι για λόγους αναψυχής, αλλά για λόγους επιβίωσης. Αλλού ήταν το «μιτάτο» και αλλού το «χειμαδιό», ακόμα και για τα ζώα. Με αντίστοιχα κίνητρα τα παραδοσιακά σπίτια έχουν μικρά ανοίγματα και ασβεστωμένους τοίχους για να περιορίζουν τις συνέπειες της αυξημένης ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ μαζεύουν νερό σε στέρνες για να διαχειριστούν την εποχιακή διακύμανση της βροχόπτωσης.
Και όμως, στην πρώτη έκθεση της Αμερικάνικης EPA το 1970, δεν περιλαμβάνονται πολλά πράγματα πέραν των παραδοσιακών μεσογειακών γνώσεων περί ηλιασμού, σκιασμού και εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ σήμερα κάθε γραμμή που σχεδιάζεται, πρέπει να αντιστοιχεί σε υλικό και μορφή, στη σύνθεση των οποίων η ενεργειακή ταυτότητα πρέπει να είναι πλεόν προσεκτικά επιλεγμένη.
Πρόκειται για μια πολυδιάστατη προσέγγιση στο σχεδιασμό, όπου ο εμβάτης- module της κατασκευής και του σχεδιασμού, θα πρέπει να έχει παραχθεί με την ελάχιστη ενεργειακή κατανάλωση και να αναπτύσσεται έτσι, ώστε να προκαλεί την ελάχιστη ενεργειακή επιβάρυνση: Δεν ωφελεί να έχουμε ένα σπίτι άριστα ενεργειακά και κλιματολογικά σχεδιασμένο και τα υλικά που χρησιμοποιούμε στην κατασκευή του να είναι ενεργοβόρα στην παραγωγή τους. Πόσο οικολογική μπορεί να είναι μια ανεμογεννήτρια, εάν η επιβάρυνση στο περιβάλλον για την κατασκευή της είναι μεγαλύτερη από αυτό που πραγματικά προσφέρει κατά τη διάρκεια της οικονομικής ζωής της;
Η σύνθετη, πολυκριτηριακή αυτή ανάλυση οδηγεί σε νέα αντιμετώπιση των «φιλικών προς το περιβάλλον», «οικολογικών» και «αειφορικών» πρακτικών. Σήμερα καθίσταται αναγκαίο η υιοθέτηση οποιασδήποτε «λύσης» να εξετάζεται τόσο από «αειφορική» όσο και από οικονομική σκοπιά. Ετσι γεννιέται μια νέα έννοια-ομπρέλλα, που θα την ακούσουμε όλο και περισσότερο στο μέλλον: Η έννοια της βιο-οικονομίας.
Η βιο- οικονομία είναι ένα σύνολο από οικονομικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την επινόηση, την ανάπτυξη, την παραγωγή και την χρήση βιολογικών προϊόντων και διαδικασιών. Παρόλο που οι δραστηριότητες αυτές παραμένουν σχετικά περιορισμένες, αναπτύσσονται ραγδαία και αναμένεται στο μέλλον να επηρεάσουν σημαντικά την οικονομία και την κοινωνία, βελτιώνοντας την υγεία, τη διατροφή, την ενεργειακή απόδοση, το περιβάλλον, τη βιομηχανική παραγωγή, την αειφορία και εν’ τέλει να συμβάλουν στη γενικευμένη ευζωία.
Ανοιχτά ερωτήματα
Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι το (α) εάν και πως εμφανίζεται η βιο- οικονομία στις κυβερνητικές προτεραιότητες, (β) τι έχει πραγματοποιηθεί μέχρι τώρα, ποια είναι τα κίνητρα για την ανάπτυξη της βιο- οικονομίας, (γ) ποιοι είναι οι αρμόδιοι προς τούτο, (δ) ποιες είναι οι βασικές αρχές μιας τέτοιας πολιτικής, (ε) τι νομοθετικό πλαίσιο απαιτείται και τέλος (στ) ποιο είναι το διεθνές περιβάλλον;
Το σύνολο των ερωτημάτων ανάγονται και παραπέμπονται στο μελλοντικό Υπουργείο Περιβάλλοντος, ασχέτως εάν βασίμως μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ακόμα και αν υπήρχε αυτό το Υπουργείο, η αποτελεσματικότητά του δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετική από των υπολοίπων.
Οι αειφόρος ανάπτυξη και ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός δεν είναι μια επέκταση της αρμοδιότητας του αρχιτέκτονα. Ήταν πάντα το πεδίο της επαγγελματικής και κοινωνικής ευθύνης του αρχιτέκτονα, επομένως η συμμετοχή του σε δραστηριότητες που διέπονται από βιο-οικονομικές αρχές θεωρείται αναγκαία, ιδιαίτερα αν η στροφή σε παραδοσιακότερες προαιώνιες πρακτικές προβάλλει ως σημαντικός παράγοντας της σύγχρονης βιο-οικονομίας.
Οι παράγοντες που καθορίζουν το ρόλο- συμμετοχή του αρχιτέκτονα στη βιο- οικονομία είναι οι ακόλουθοι:
- Το «ηθικόν γήρας» του κτιρίου- Η μοίρα του κάθε κτιρίου. Ο αρχιτέκτων ως κοινωνικός επιστήμονας ή ακόμη και ως κοινωνικός εγκληματίας πολλές φορές καταδικάζει ευρύτερα σύνολα να ζήσουν σε ένα κακό οικιστικό περιβάλλον.
- Η βιο- οικονομική διάσταση του αρχιτεκτονικού– πολεοδομικού σχεδιασμού για μια βέλτιστη εκμετάλλευση-χρήση των πόρων με συνείδηση αειφορίας. Από την εκσκαφή μέχρι την αποπεράτωση υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που η βελτίωση της διαδικασίας μπορεί να καταστεί βιο- οικονομικά ορθή. Στις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης, εάν τα ανάπιπτα, δηλ. η παραγόμενη σκόνη από την οικοδομική δραστηριότητα, υπερβούν κάποια όρια, τότε η ανοικοδόμηση περιστέλλεται.
- Ο αρχιτέκτονας πρέπει να εγγυάται την ασφάλεια και την υγιεινή των χρηστών- πελατών του καθώς και την ελάχιστη επίπτωση στο φυσικό περιβάλλον.
- Η μέγιστη οικολογική ανταποδοτικότητα όλων των κατασκευών που σχεδιάζει ο αρχιτέκτονας συναρτάται με τη μείωση των επικίνδυνων εκπομπών και αποβλήτων, τόσο κατά τη διάρκεια της οικονομικής ζωής του κτιρίου όσο και κατά τη φάση της κατασκευής του.
- Ο σχεδιασμός της άνεσης, της χρηστικότητας και της κατοικισιμότητας για κάθε χρήστη, από τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέχρι τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, σε όλες τις κλίμακες του σχεδιασμού, από το shop mobility μέχρι την ελεύθερη πρόσβαση και τη χρηστικότητα των αντικειμένων που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται είναι βιο- οικονομική παράμετρος που ανεξάρτητα του πόσο στοιχίζει, η ανεπτυγμένη κοινωνία οφείλει να την προσφέρει.
- Η πολιτιστική εναρμόνιση των κτιριακών μορφών στις τοπικές συνθήκες είναι επίσης δουλειά του αρχιτέκτονα. Ο σχεδιασμός της «ένταξης», για να εξασφαλίζεται η συνέχεια, πρέπει να είναι σύμφωνος με τα οράματα της κοινωνίας. Διατήρηση, προστασία και ανάδειξη μνημείων είναι η κοινωνική πλευρά της βιο- οικονομίας.
- Τέλος, ο αρχιτέκτονας πρέπει να συμμετάσχει θεσμικά σύμφωνα με τις γνώσεις του, τη σπουδή του και την εμπειρία του στο μέρος των μελετών που του αναλογούν ώστε να εξασφαλίζεται το αναμενόμενο από την κοινωνία αποτέλεσμα.
Το κύκλωμα παραγωγής της οικοδομής
Στο κύκλωμα της παραγωγής των έργων, ο αρχιτέκτονας αναμιγνύεται από κοινού με άλλες ειδικότητες στην έρευνα για την ανάπτυξη των παρακάτω κατευθύνσεων:
- Βιομηχανία παραγωγής οικοδομικών υλικών, προκατασκευών, μηχανοποίηση κατασκευής κ.λ.π.
- Αναλογιστές και οικονομολόγους για τον προσδιορισμό του βέλτιστου κόστους κατασκευής.
- Περιβαλλοντολόγους, πολεοδόμους και πολιτικούς επιστήμονες για τον προσδιορισμό των κοινωνικών αναγκών.
- Το Real Estate, για να καθορισθεί το βέλτιστο οικονομικό πρόγραμμα εξόδου από την κρίση.
- Άλλες μονοδιάστατες κοινωνιολογικά ειδικότητες, όπως διακοσμητές, διαμορφωτές κοινής γνώμης, διασκεδαστές, οι οποίοι αναμιγνύονται μέσω των Μ.Μ.Ε. και μοιραίως διεκδικούν ρόλο στην παραγωγική διαδικασία.
Όλα τα παραπάνω σαν διαδικασία συνεργασίας και συνύπαρξης πρέπει να εισαχθούν στην εκπαίδευση και μάλιστα από τα πρώτα στάδια. Παράλληλα, πρέπει να χρηματοδοτηθούν και να αναπτυχθούν παραδείγματα πειραματικών-πιλοτικών κτιρίων ώστε να αναπτυχθεί εμπειρία και γνώση. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες από κοινού με άλλες ειδικότητες για τη διάχυση της γνώσης σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες.
Προχωρώντας τώρα σε πιο πρακτικά θέματα, ο αρχιτέκτονας καλείται να συμβάλλει στην αλλαγή συνηθειών όσον αφορά την ενεργειακή κατανάλωση, τόσο του μεμονωμένου καταναλωτή όσο και των βιομηχανικών διαδικασιών, με στόχο την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων και τη μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης.
Κτίρια- δέντρα- ανακύκλωση
Στις μέρες μας σηματοδοτείται σχεδιαστικά ένας ποιητικός νατουραλισμός. Μια επιστροφή στη φύση. Παράλληλα με τα «έξυπνα κτίρια», όπου όλα γίνονται αυτόματα, παράγεται μια φύτευση στους τοίχους και στα δώματα τόσο στα χαρτιά όσο και σε αρκετά κατασκευασμένα παραδείγματα που εμπνέονται από τους νόμους της φύσης. Οι προσεγγίσεις αυτές δημιουργούν έναν ενθουσιασμό στο χρήστη όταν τις βλέπει στο χαρτί ή ακούει περιγραφές από γοητευτικούς ομιλητές. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία.
Είναι άγνωστο προς το παρόν πόσο εύκολα και αν η συγκυρία θα αναγκάσει τον άνθρωπο να επιστρέψει στη φύση και να συνυπάρξει με ζώα και πουλιά, έντομα και τρωκτικά, όπως τη 10ετία του ’50 και να ανακυκλώνει τα υλικά που καταναλώνει με παραδοσιακούς τρόπους, τότε που η αλυσίδα της επιβίωσης περιελάμβανε την κότα, το χοίρο, την κατσίκα και την αυλή με το περιβόλι και τα οπωροφόρα δένδρα.
Επανερχόμενοι στη διαχείριση της περιβαλλοντικής μεταβολής και στο ρόλο που καλείται να παίξει ο αρχιτέκτονας, πρέπει να αναφερθούμε στα φυτεμένα δώματα, που τελικά δεν είναι τόσο απλή υπόθεση. Υπάρχουν ήδη κατασκευασμένα παραδείγματα που απέτυχαν πλήρως. Η μεν φύτευση δεν ευδοκίμησε, οι δε εξωτερικές επιφάνειες από ξύλο απορρόφησαν άλατα και δημιούργησαν αντιαισθητική εμφάνιση. Όταν αυτό συμβεί, η κοινή γνώμη απογοητεύεται και η αειφορία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό δοκιμάζεται.
Η αειφορία στην αρχιτεκτονική δεν προσδιορίζεται αποκλειστικά με standards. Είναι ένα κοινωνικό όραμα που πρέπει να μεταφραστεί με βιο- οικονομικούς όρους. Η τεχνολογία, η πράσινη αρχιτεκτονική, το οικολογικό σπίτι, το «έξυπνο σπίτι», το «φιλικό προς το περιβάλλον» και το πολιτικά ορθό είναι θέματα, όχι για ανταγωνισμό, αλλά για συνέργεια με τις άλλες ειδικότητες μηχανικών, που πρέπει να οδηγήσουν την κοινωνία στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στην καλύτερη ζωή.
Ο αρχιτέκτονας καλείται να είναι ο εφευρετικός και ο δημιουργικός επαγγελματίας μεταφράζοντας τις τρέχουσες κοινωνικές ανάγκες σε πράξη αλλά και οραματιζόμενος το μέλλον για τις επόμενες δεκαετίες. Εξ’ άλλου, η αρχιτεκτονική σκέψη είναι κατ’ εξοχήν συνθετική, σε έναν κόσμο γεμάτο περιορισμούς και αντιφάσεις.
Γνωρίζουμε ότι πρέπει να ξεκαθαριστούν ακόμη πολλά πράγματα και πρέπει να δουλέψουμε ώστε η αειφορία να αποτελέσει εθνικό προσανατολισμό. Η διατύπωση μιας εθνικής πολιτικής για την πράσινη αρχιτεκτονική στα πλαίσια της βιο- οικονομίας είναι στους άμεσους στόχους της Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων.
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2009
ΠΕΡΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ
Θα προσπαθησω το συντομότερο να σας ενημερώσω γιά όσα διαδραματίζονται στη σκηνή των χωροταξικών σχεδιασμών και επιλογών. Πάντα με σκεπτικισμό αλλά και με την πρέπουσα οδύνη γιά μιά επιλογή που θα έπρεπε να είναι κοινός τόπος και στόχος επιστημόνων και πολιτικών
Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2009
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΛΑΡΙΣΑ
ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ του ΤΕΕ
Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας
Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2009- Divani Hotel
Διαμόρφωση ελεύθερων δημόσιων χώρων- Αρχιτεκτονική και εικαστική συνέργια.
Από τις αρχές της ιστορίας, όταν οι άνθρωποι σχημάτιζαν οικισμούς, κυκλικά γύρω από μια εσωτερική αυλή, διαμόρφωναν απ’ έξω μεν τοίχο προστασίας από άγρια ζώα και εισβολείς, στον εσωτερικό χώρο δε, έναν ελεύθερο, δημόσιο, κοινόχρηστο χώρο, όπου «έβγαιναν και έβλεπαν» όλες οι πόρτες των κατοικιών. Αυτός ο χώρος ήταν ο ελεύθερος δημόσιος χώρος, η πλατεία του χωριού. Εκεί γίνονταν οι τελετές, οι συναναστροφές αλλά και οι διαφωνίες. Αυτή η δομή συναντάται από τους αρχαίους οικισμούς μέχρι τα μοναστήρια και τα κάστρα του μεσαίωνα.
Στη διαδρομή της ιστορίας δεν άλλαξαν και πολλά πράγματα. Ο ελεύθερος δημόσιος χώρος κατά κύριο λόγο ταυτίζεται με την έννοια της πλατείας. Επεκτάθηκε στην έννοια του πάρκου, έγινε περιαστικό πράσινο, αναγνωρίσθηκε σαν δάσος, θεωρήθηκε δρυμός και προστατεύεται ως δημόσιο αγαθό.
Ο άνθρωπος στην πλατεία έστησε μνημεία, έχτισε τον καθεδρικό ναό, διαμόρφωσε επίπεδα, χοάνες, ανακάλυψε και ανέδειξε αρχαία και τα διατήρησε εν υπογείω. Αργότερα, γύρω από την πλατεία, έδιωξε τις κατοικίες και έχτισε διοικητήρια, παλάτια, κτίρια συντεχνιών, μουσεία και μεγάλα εμπορικά κέντρα.
Στις παρυφές της πόλης, οι μεγάλες ιδιοκτησίες, παλαιότερα εξοχικές κατοικίες και θερινά ανάκτορα, έγιναν πανεπιστήμια και πάρκα για να αναπνέει η πόλη και οι άνθρωποι, οι οποίοι στο μεταξύ στοιβάχθηκαν σε μικρές κατοικίες μέσα σε πολυκατοικίες γύρω από τους χώρους εργασίας. Αντί λοιπόν ο καθένας να έχει τον κήπο του και το περιβόλι του, είχε το δικαίωμα της ελεύθερης χρήσης του πάρκου και το δικαίωμα κοινωνικής συναναστροφής στην πλατεία, στην προκυμαία, στο βουλεβάρτο ή στο νυφοπάζαρο.
Αν θεωρήσουμε λοιπόν ότι το αυθόρμητο και το τυχαίο στην εξέλιξη του δημόσιου χώρου διαδέχθηκε το έντεχνο, ερχόμαστε στο ρόλο του καλλιτέχνη, είτε αυτός είναι αρχιτέκτονας, είτε είναι γλύπτης, σχεδιαστής, designer, φωτοτέχνης, μέχρι και graffiti καλλιτέχνης του δρόμου. Στον καταμερισμό ρόλων για την επέμβαση, η επιφάνεια που κοιτάει το δημόσιο χώρο είναι αρμοδιότητα του αρχιτέκτονα.
Πολλές φορές ο αρχιτέκτονας εκφράζεται αμφισβητώντας το ό,τι υπάρχει γύρω του, λύει την ιστορική συνέχεια των μορφών και κραυγάζει την αντίθεσή του προς το ιστορικό ή το άμορφο περιβάλλον. Άλλες φορές μιμείται το ιστορικό περιβάλλον προσπαθώντας να κρυφτεί ή και να σεβαστεί ό,τι δημιουργήθηκε πριν από αυτόν. Ακόμα και αν προσπαθήσει να είναι ουδέτερος, δηλαδή ούτε μιμείται ούτε αντιτίθεται, ακολουθεί την αισθητικά αποδεκτή κατηγορία της ουδετερότητας. Και οι τρεις προηγούμενες στάσεις στο σχεδιασμό είναι αποδεκτές. Μόνο όμως η αντίθεση είναι αυτή που μπορεί να εξασφαλίσει στον καλλιτέχνη τη δυνατότητα αναγνώρισης και καταξίωσης.
Η κοινωνία, όσο μεγαλύτερη σημασία αποδίδει σ’ αυτήν την αρμοδιότητα του αρχιτέκτονα να διαμορφώνει το δημόσιο χώρο, τόσο περισσότερα μέτρα λαμβάνει για να διασφαλίσει την τελική εικόνα. Καλεί και συγκροτεί επιτροπές ώστε το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα να είναι το καλύτερο δυνατό. Είναι οι γνωστές σε όλους ΕΠΑΕ, που έχουν ως στόχο να προστατεύσουν και να αναδείξουν το ανθρωπογενές σκηνικό που περιβάλλει το δημόσιο χώρο.
Ας μπούμε όμως τώρα μέσα στην πλατεία. Μέσα στην πλατεία γεννήθηκε η ανάγκη τοποθέτησης συμβόλων, μνημείων, σημάτων, αναμνηστικών, πυλών θριάμβου, γενικά δηλαδή μια ανάταση που συμβολίζει την προσπάθεια του ανθρώπου να ανέβει ψηλά, να φτάσει τον ουρανό, το θεό, να ξεχωρίσει από τους άλλους, τους φτωχούς και ταπεινούς που κοιτούν καταφρονεμένοι, με δέος προς τα επάνω, την τρίτη διάσταση που αναζητά ο καλλιτέχνης και την προσφέρει στον εργοδότη του, που παλαιότερα ήταν ο βασιλιάς ή ο άρχοντας και σήμερα είναι ο δήμος, η νομαρχία ή ο υπουργός.
Βγαίνοντας από την πόλη, το περιαστικό πράσινο είναι ο χώρος αναψυχής, όπου δηλαδή ο αστός, ο άνθρωπος της πόλης, θα δαπανήσει το 8ωρο της αναψυχής που δικαιούται, τουλάχιστον στις πολιτισμένες και πλούσιες κοινωνίες. Εκεί, δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός, ο πολιτισμός αλλά και η επιμόρφωση, βρίσκουν τις κατάλληλες εγκαταστάσεις, υποδομές και λειτουργίες αλλά και το συμβολισμό της εποχής που αποτυπώνεται μέσω των μορφών και των συνθέσεων. Αγάλματα, νερά, πλαστικές μορφές, πειραματικά κτίρια, μεγακατασκευές διερμηνεύουν και αποτυπώνουν την ιστορική στιγμή. Αλλά και πιο πέρα, μακριά από την πόλη, στις βουνοκορφές, ναοί, ιερά κορυφής, σύμβολα και μνημεία αναλαμβάνουν να σηματοδοτήσουν την κυριαρχία και το αποτύπωμα του ανθρώπου στη φύση. Ακόμη και παλιά λατομεία σκεπάζονται με υπερσύγχρονες διάφανες μεγακατασκευές και μετατρέπονται σε τεχνητή ζούγκλα, μουσεία λατομικής τέχνης και χώρους πράσινης εκπαίδευσης και αειφόρου ανάπτυξης. Μη ανακυκλούμενα υλικά στους υπαίθριους χώρους, με την μεσολάβηση του καλλιτέχνη, σχηματίζουν συμβολικά γλυπτά για να θυμίζουν στον κόσμο προγενέστερα στάδια εξέλιξης.
Η εμφάνιση του δημόσιου χώρου, σε όλες τις κλίμακες, είναι ο καθρέφτης του πολιτισμού. Δεν είναι χαμένη στο παρελθόν η εποχή που ο δημόσιος χώρος ήταν ο σκουπιδότοπος μιας απολίτιστης και αμόρφωτης κοινωνίας. Σήμερα, την εποχή των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, ο δημόσιος χώρος, ο δρόμος και το πεζοδρόμιο δεν είναι πια ο αποδέκτης των οικιακών λυμάτων. Κι όμως, στις ακριβότερες συνοικίες, πολλές φορές, βόθροι ξεχειλίζουν, πισίνες και απόβλητα των αποσκληρυντών νερού χύνονται στην άσφαλτο, δημιουργώντας συνθήκες αμφισβητούμενης υγιεινής και κακής- απολίτιστης χρήσης του δημόσιου χώρου.
Η αισθητική των πεζοδρομίων και η προσαρμογή τους στο ανάγλυφο του εδάφους, οι ράμπες εισόδου στα garage, οι αμπολές, τα κρασπεδόρειθρα, οι σημάνσεις των οδών, οι πεζόδρομοι, οι ποδηλατόδρομοι, η ορθολογική φύτευση καθώς και η εξασφάλιση της απρόσκοπτης διαδρομής πεζών, αναπήρων και ηλικιωμένων είναι αντικείμενο σχεδιασμού, φροντίδας και επίβλεψης κατά την κατασκευή από τους ειδικούς. Η αντίληψη του «θα στήσω μνημειάκια- συντριβανάκια σε όλα τα πλατειάκια», εκφράζει το εκφυλιστικό άγχος αγκίστρωσης κακών δημοσίων αρχόντων στην τοπική εξουσία και βέβαια την έλλειψη παιδείας του μέσου ψηφοφόρου.
Οι άνθρωποι ταξιδεύουν. Μαζί με τους ανθρώπους ταξιδεύουν οι λέξεις και οι ιδέες, οι φόρμες, τα σχήματα και οι ρυθμοί. Ο κλασικισμός εγκαταστάθηκε και ωρίμασε στην Ελλάδα, έφτασε στο απόγειο του έντεχνου. Όταν έγινε νεοκλασικισμός, ταξίδεψε στην Ευρώπη, έμεινε όμως το πρότυπο ανυπέρβλητο. Αυτό δημιούργησε την αυταρέσκεια και τον απομονωτισμό στην ελληνική κοινωνία που ήθελε πάντοτε να ξεπερνά τα ανώτατα πρότυπα- standards. Στην πράξη, αυτό δημιούργησε τη διασπορά. Οι έλληνες ασφυκτιούσαν στον εθνικό χώρο και διέπρεπαν πάντα ως έθνος της διασποράς και λιγότερο ως κράτος εντός των συνόρων- intra muros. Η Γαλλία της αυτοκρατορίας, της ωραίας υπερβολής, ήταν πάντοτε αγκαλιά καλλιτεχνών για όλες τις κλίμακες, από τον ταπεινό ζωγράφο στο Βουνό των Μαρτύρων (Μοντμάρτη) μέχρι την πυραμίδα στην αυλή του Λούβρου και το Centre George Pompidou, το γνωστό σε όλους Beaubourg. Χιλιάδες καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο αναζητούσαν μια ευκαιρία, την ευκαιρία της διάκρισης στο Παρίσι.
Είχα την τύχη να γνωρίσω τον γιατρό Κατσίγρα στο ημιυπόγειο μουσείο- κατοικία του πριν από 30 ακριβώς χρόνια. Ήταν για μένα ένα μουσείο- πινακοθήκη- κλινική που έγραψε στο μυαλό μου τη Λάρισα. Η Λάρισα λοιπόν, κέντρο τέχνης αλλά και με το σημερινό μουσείο Κατσίγρα, διεθνής πια πόλος ενδιαφέροντος, σηματοδοτείται από το έργο του Θεσσαλού Φιλολάου, αναζητώντας την ανάταση της τρίτης διάστασης που περιγράφηκε στην αρχή. Όπως ταξιδεύουν οι λέξεις και από αρχαιοελληνικές επιστρέφουν στον τόπο τους έχοντας βιώσει περιπέτειες εννοιών σε όλο τον κόσμο, έτσι και οι φόρμες του Φιλόλαου, βαθιά ελληνικές, με ανάταση, αντίστροφη στατικότητα, αντιπροσωπεύοντας το σχόλιο, την ευαισθησία και την ελληνική φιλοδοξία, κοσμούν ένα δίκτυο πολιτισμού και αποτυπωμάτων, μέρος του οποίου είναι πια η Λάρισα.
Οι διαδρομές που συνδέουν τους πόλους του πολιτιστικού- καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος είναι ο στόχος του αρχιτέκτονα, του πολεοδόμου, του χωροτάκτη ώστε να αναδειχθούν σε διαδρομές παραγωγής πολιτισμού και τελικά ευζωίας. Η ευζωία που αναζητά την ομορφιά στο περιττό, όταν η κοινωνία συμπληρώσει, θεραπεύσει και αντιμετωπίσει τις βασικές της ανάγκες. Τότε μένει χρόνος και χρήμα για παιγνίδι, για ομορφιά, δηλαδή για τέχνη και πολιτισμό.
Το παρόν έχει δικαίωμα να εκφρασθεί κι εμείς πρέπει να εξασφαλίζουμε αυτό το δικαίωμα στους νέους αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες.
Τρίτη, 13 Ιανουαρίου 2009
Δρ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΛΥΡΟΥΔΙΑΣ
Αρχιτέκτων- Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ
Από τις αρχές της ιστορίας, όταν οι άνθρωποι σχημάτιζαν οικισμούς, κυκλικά γύρω από μια εσωτερική αυλή, διαμόρφωναν απ’ έξω μεν τοίχο προστασίας από άγρια ζώα και εισβολείς, στον εσωτερικό χώρο δε, έναν ελεύθερο, δημόσιο, κοινόχρηστο χώρο, όπου «έβγαιναν και έβλεπαν» όλες οι πόρτες των κατοικιών. Αυτός ο χώρος ήταν ο ελεύθερος δημόσιος χώρος, η πλατεία του χωριού. Εκεί γίνονταν οι τελετές, οι συναναστροφές αλλά και οι διαφωνίες. Αυτή η δομή συναντάται από τους αρχαίους οικισμούς μέχρι τα μοναστήρια και τα κάστρα του μεσαίωνα.
Στη διαδρομή της ιστορίας δεν άλλαξαν και πολλά πράγματα. Ο ελεύθερος δημόσιος χώρος κατά κύριο λόγο ταυτίζεται με την έννοια της πλατείας. Επεκτάθηκε στην έννοια του πάρκου, έγινε περιαστικό πράσινο, αναγνωρίσθηκε σαν δάσος, θεωρήθηκε δρυμός και προστατεύεται ως δημόσιο αγαθό.
Ο άνθρωπος στην πλατεία έστησε μνημεία, έχτισε τον καθεδρικό ναό, διαμόρφωσε επίπεδα, χοάνες, ανακάλυψε και ανέδειξε αρχαία και τα διατήρησε εν υπογείω. Αργότερα, γύρω από την πλατεία, έδιωξε τις κατοικίες και έχτισε διοικητήρια, παλάτια, κτίρια συντεχνιών, μουσεία και μεγάλα εμπορικά κέντρα.
Στις παρυφές της πόλης, οι μεγάλες ιδιοκτησίες, παλαιότερα εξοχικές κατοικίες και θερινά ανάκτορα, έγιναν πανεπιστήμια και πάρκα για να αναπνέει η πόλη και οι άνθρωποι, οι οποίοι στο μεταξύ στοιβάχθηκαν σε μικρές κατοικίες μέσα σε πολυκατοικίες γύρω από τους χώρους εργασίας. Αντί λοιπόν ο καθένας να έχει τον κήπο του και το περιβόλι του, είχε το δικαίωμα της ελεύθερης χρήσης του πάρκου και το δικαίωμα κοινωνικής συναναστροφής στην πλατεία, στην προκυμαία, στο βουλεβάρτο ή στο νυφοπάζαρο.
Αν θεωρήσουμε λοιπόν ότι το αυθόρμητο και το τυχαίο στην εξέλιξη του δημόσιου χώρου διαδέχθηκε το έντεχνο, ερχόμαστε στο ρόλο του καλλιτέχνη, είτε αυτός είναι αρχιτέκτονας, είτε είναι γλύπτης, σχεδιαστής, designer, φωτοτέχνης, μέχρι και graffiti καλλιτέχνης του δρόμου. Στον καταμερισμό ρόλων για την επέμβαση, η επιφάνεια που κοιτάει το δημόσιο χώρο είναι αρμοδιότητα του αρχιτέκτονα.
Πολλές φορές ο αρχιτέκτονας εκφράζεται αμφισβητώντας το ό,τι υπάρχει γύρω του, λύει την ιστορική συνέχεια των μορφών και κραυγάζει την αντίθεσή του προς το ιστορικό ή το άμορφο περιβάλλον. Άλλες φορές μιμείται το ιστορικό περιβάλλον προσπαθώντας να κρυφτεί ή και να σεβαστεί ό,τι δημιουργήθηκε πριν από αυτόν. Ακόμα και αν προσπαθήσει να είναι ουδέτερος, δηλαδή ούτε μιμείται ούτε αντιτίθεται, ακολουθεί την αισθητικά αποδεκτή κατηγορία της ουδετερότητας. Και οι τρεις προηγούμενες στάσεις στο σχεδιασμό είναι αποδεκτές. Μόνο όμως η αντίθεση είναι αυτή που μπορεί να εξασφαλίσει στον καλλιτέχνη τη δυνατότητα αναγνώρισης και καταξίωσης.
Η κοινωνία, όσο μεγαλύτερη σημασία αποδίδει σ’ αυτήν την αρμοδιότητα του αρχιτέκτονα να διαμορφώνει το δημόσιο χώρο, τόσο περισσότερα μέτρα λαμβάνει για να διασφαλίσει την τελική εικόνα. Καλεί και συγκροτεί επιτροπές ώστε το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα να είναι το καλύτερο δυνατό. Είναι οι γνωστές σε όλους ΕΠΑΕ, που έχουν ως στόχο να προστατεύσουν και να αναδείξουν το ανθρωπογενές σκηνικό που περιβάλλει το δημόσιο χώρο.
Ας μπούμε όμως τώρα μέσα στην πλατεία. Μέσα στην πλατεία γεννήθηκε η ανάγκη τοποθέτησης συμβόλων, μνημείων, σημάτων, αναμνηστικών, πυλών θριάμβου, γενικά δηλαδή μια ανάταση που συμβολίζει την προσπάθεια του ανθρώπου να ανέβει ψηλά, να φτάσει τον ουρανό, το θεό, να ξεχωρίσει από τους άλλους, τους φτωχούς και ταπεινούς που κοιτούν καταφρονεμένοι, με δέος προς τα επάνω, την τρίτη διάσταση που αναζητά ο καλλιτέχνης και την προσφέρει στον εργοδότη του, που παλαιότερα ήταν ο βασιλιάς ή ο άρχοντας και σήμερα είναι ο δήμος, η νομαρχία ή ο υπουργός.
Βγαίνοντας από την πόλη, το περιαστικό πράσινο είναι ο χώρος αναψυχής, όπου δηλαδή ο αστός, ο άνθρωπος της πόλης, θα δαπανήσει το 8ωρο της αναψυχής που δικαιούται, τουλάχιστον στις πολιτισμένες και πλούσιες κοινωνίες. Εκεί, δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός, ο πολιτισμός αλλά και η επιμόρφωση, βρίσκουν τις κατάλληλες εγκαταστάσεις, υποδομές και λειτουργίες αλλά και το συμβολισμό της εποχής που αποτυπώνεται μέσω των μορφών και των συνθέσεων. Αγάλματα, νερά, πλαστικές μορφές, πειραματικά κτίρια, μεγακατασκευές διερμηνεύουν και αποτυπώνουν την ιστορική στιγμή. Αλλά και πιο πέρα, μακριά από την πόλη, στις βουνοκορφές, ναοί, ιερά κορυφής, σύμβολα και μνημεία αναλαμβάνουν να σηματοδοτήσουν την κυριαρχία και το αποτύπωμα του ανθρώπου στη φύση. Ακόμη και παλιά λατομεία σκεπάζονται με υπερσύγχρονες διάφανες μεγακατασκευές και μετατρέπονται σε τεχνητή ζούγκλα, μουσεία λατομικής τέχνης και χώρους πράσινης εκπαίδευσης και αειφόρου ανάπτυξης. Μη ανακυκλούμενα υλικά στους υπαίθριους χώρους, με την μεσολάβηση του καλλιτέχνη, σχηματίζουν συμβολικά γλυπτά για να θυμίζουν στον κόσμο προγενέστερα στάδια εξέλιξης.
Η εμφάνιση του δημόσιου χώρου, σε όλες τις κλίμακες, είναι ο καθρέφτης του πολιτισμού. Δεν είναι χαμένη στο παρελθόν η εποχή που ο δημόσιος χώρος ήταν ο σκουπιδότοπος μιας απολίτιστης και αμόρφωτης κοινωνίας. Σήμερα, την εποχή των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, ο δημόσιος χώρος, ο δρόμος και το πεζοδρόμιο δεν είναι πια ο αποδέκτης των οικιακών λυμάτων. Κι όμως, στις ακριβότερες συνοικίες, πολλές φορές, βόθροι ξεχειλίζουν, πισίνες και απόβλητα των αποσκληρυντών νερού χύνονται στην άσφαλτο, δημιουργώντας συνθήκες αμφισβητούμενης υγιεινής και κακής- απολίτιστης χρήσης του δημόσιου χώρου.
Η αισθητική των πεζοδρομίων και η προσαρμογή τους στο ανάγλυφο του εδάφους, οι ράμπες εισόδου στα garage, οι αμπολές, τα κρασπεδόρειθρα, οι σημάνσεις των οδών, οι πεζόδρομοι, οι ποδηλατόδρομοι, η ορθολογική φύτευση καθώς και η εξασφάλιση της απρόσκοπτης διαδρομής πεζών, αναπήρων και ηλικιωμένων είναι αντικείμενο σχεδιασμού, φροντίδας και επίβλεψης κατά την κατασκευή από τους ειδικούς. Η αντίληψη του «θα στήσω μνημειάκια- συντριβανάκια σε όλα τα πλατειάκια», εκφράζει το εκφυλιστικό άγχος αγκίστρωσης κακών δημοσίων αρχόντων στην τοπική εξουσία και βέβαια την έλλειψη παιδείας του μέσου ψηφοφόρου.
Οι άνθρωποι ταξιδεύουν. Μαζί με τους ανθρώπους ταξιδεύουν οι λέξεις και οι ιδέες, οι φόρμες, τα σχήματα και οι ρυθμοί. Ο κλασικισμός εγκαταστάθηκε και ωρίμασε στην Ελλάδα, έφτασε στο απόγειο του έντεχνου. Όταν έγινε νεοκλασικισμός, ταξίδεψε στην Ευρώπη, έμεινε όμως το πρότυπο ανυπέρβλητο. Αυτό δημιούργησε την αυταρέσκεια και τον απομονωτισμό στην ελληνική κοινωνία που ήθελε πάντοτε να ξεπερνά τα ανώτατα πρότυπα- standards. Στην πράξη, αυτό δημιούργησε τη διασπορά. Οι έλληνες ασφυκτιούσαν στον εθνικό χώρο και διέπρεπαν πάντα ως έθνος της διασποράς και λιγότερο ως κράτος εντός των συνόρων- intra muros. Η Γαλλία της αυτοκρατορίας, της ωραίας υπερβολής, ήταν πάντοτε αγκαλιά καλλιτεχνών για όλες τις κλίμακες, από τον ταπεινό ζωγράφο στο Βουνό των Μαρτύρων (Μοντμάρτη) μέχρι την πυραμίδα στην αυλή του Λούβρου και το Centre George Pompidou, το γνωστό σε όλους Beaubourg. Χιλιάδες καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο αναζητούσαν μια ευκαιρία, την ευκαιρία της διάκρισης στο Παρίσι.
Είχα την τύχη να γνωρίσω τον γιατρό Κατσίγρα στο ημιυπόγειο μουσείο- κατοικία του πριν από 30 ακριβώς χρόνια. Ήταν για μένα ένα μουσείο- πινακοθήκη- κλινική που έγραψε στο μυαλό μου τη Λάρισα. Η Λάρισα λοιπόν, κέντρο τέχνης αλλά και με το σημερινό μουσείο Κατσίγρα, διεθνής πια πόλος ενδιαφέροντος, σηματοδοτείται από το έργο του Θεσσαλού Φιλολάου, αναζητώντας την ανάταση της τρίτης διάστασης που περιγράφηκε στην αρχή. Όπως ταξιδεύουν οι λέξεις και από αρχαιοελληνικές επιστρέφουν στον τόπο τους έχοντας βιώσει περιπέτειες εννοιών σε όλο τον κόσμο, έτσι και οι φόρμες του Φιλόλαου, βαθιά ελληνικές, με ανάταση, αντίστροφη στατικότητα, αντιπροσωπεύοντας το σχόλιο, την ευαισθησία και την ελληνική φιλοδοξία, κοσμούν ένα δίκτυο πολιτισμού και αποτυπωμάτων, μέρος του οποίου είναι πια η Λάρισα.
Οι διαδρομές που συνδέουν τους πόλους του πολιτιστικού- καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος είναι ο στόχος του αρχιτέκτονα, του πολεοδόμου, του χωροτάκτη ώστε να αναδειχθούν σε διαδρομές παραγωγής πολιτισμού και τελικά ευζωίας. Η ευζωία που αναζητά την ομορφιά στο περιττό, όταν η κοινωνία συμπληρώσει, θεραπεύσει και αντιμετωπίσει τις βασικές της ανάγκες. Τότε μένει χρόνος και χρήμα για παιγνίδι, για ομορφιά, δηλαδή για τέχνη και πολιτισμό.
Το παρόν έχει δικαίωμα να εκφρασθεί κι εμείς πρέπει να εξασφαλίζουμε αυτό το δικαίωμα στους νέους αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες.
Τρίτη, 13 Ιανουαρίου 2009
Δρ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΛΥΡΟΥΔΙΑΣ
Αρχιτέκτων- Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ
Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2008
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ !!
Τώρα τι κλαις και τι γκρινιάζεις
πρωτοχρονιά είναι και γιορτάζεις
.......
παει ο καιρός που οι δικοί σας
σκηνοθετούσαν τη γιορτή σας
και είσαι εσύ που πρέπει τώρα
να υψώσεις της γιορτής τα δώρα
Ποιος θα νοιαστεί και ποιος θα παίξει
χρονοποιός ας είναι η λέξη
γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα
και εμείς τους δίνουμε ένα σχήμα
ΔΑΝΕΙΚΟ .... Από το ΧΡΟΝΟΠΟΙΟ ΤΟΥ Δ. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ
Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2008
Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2008
ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
13-12-2008
ΘΕΜΑ:
«Το μέλλον της Αρχιτεκτονικής και της οικοδομής στη σκιά της ύφεσης»
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα κατ’ αρχάς να συγχαρώ και να ευχαριστήσω το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Νομού Μαγνησίας για την ανάληψη της διοργάνωσης αυτής της ημερίδας που αφορά στο μέλλον της αρχιτεκτονικής και της οικοδομής στη σκιά της ύφεσης. Η ημερίδα πραγματοποιείται κάτω από το βαρύ κλίμα των γεγονότων που συγκλονίζουν με διάφορους τρόπους ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Ανεξαρτήτως του ποια στάση ή ποια οπτική χρησιμοποιήσει κανείς για να ερμηνεύσει και να κατανοήσει το τι συνέβη- συμβαίνει και γιατί, το όραμα και οι στόχοι για καλύτερη ζωή είναι το μοναδικό κοινό στοιχείο που συνδέει όλες τις απόψεις. Είτε μαχητικά, είτε φιλοσοφικά, είτε επιστημονικά διεκδικεί κανείς το καλύτερο αύριο, ο στόχος είναι κοινός. Στο κοινό αυτό όραμα για καλύτερο αύριο, οι αρχιτέκτονες οφείλουν να διαδραματίσουν ξεχωριστό ρόλο.
Η καλή αρχιτεκτονική και ο καλός σχεδιασμός (αστικός, πολεοδομικός και χωροταξικός) βελτιώνει τη ζωή μας. Στην παρούσα ιστορική συγκυρία, ο σχεδιασμός πρέπει να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή και την περιβαλλοντική υποβάθμιση. Είναι οι δύο επιπλέον κύριες παράμετροι του σχεδιασμού, πέραν των προβλημάτων που καλείται να αντιμετωπίσει. Για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους, οι αρχιτέκτονες αλλά και όλοι εμείς που πιστεύουμε στην αξία του σχεδιασμού, πρέπει να διευρύνουμε την επιρροή μας στην αγορά, στην πολιτική και στην επικοινωνία. Πρέπει να πείσουμε για να μας εμπιστευθούν. Για να χτίσουμε λοιπόν και να σχεδιάσουμε πρέπει να πείσουμε. Οι πελάτες του μέλλοντος θα έχουν πολύ περισσότερες απαιτήσεις και η αντίληψη «χτίζω και ο πελάτης θα έρθει» ανεξαρτήτως ποιότητας έχει περάσει ανεπιστρεπτί.
Η ιστορία γράφεται με κατεδαφίσεις και ανεγέρσεις. Υπάρχουν βίαιες κατεδαφίσεις που προήλθαν από βομβαρδισμούς, και άλλες που απλώς έγιναν για να αποκαταστήσουν ένα τοπίο. Πίσω από αυτόν τον τρόπο της ιστορίας της ανοικοδόμησης βρίσκεται πάντα η οικονομική διαδικασία. Μια παραδοσιακή διαμάχη μεταξύ δημιουργών και οικονομολόγων είναι ότι ο τυπικός οικονομολόγος δεν δημιουργεί, αγοράζει και πουλά. Οι αρχιτέκτονες επιμένουν στην αυτοτελή αξία της τέχνης και της δημιουργίας. Τα τελευταία γεγονότα της παγκόσμιας αναμενόμενης ύφεσης δικαίωσαν αυτή τη μετριοπαθή κόντρα μεταξύ οικονομολόγων και δημιουργών.
Σήμερα στην ημερίδα αυτή πρέπει να συζητήσουμε για το ρόλο της οικοδομής στο ξεπέρασμα της κρίσης και η στιγμή είναι κατάλληλη μια που τα χωροταξικά σχέδια είναι επίκαιρα, συζητούνται για να εγκριθούν ή κατ’ άλλους να απορριφθούν ή και να αποσυρθούν. Η συζήτηση των χωροταξικών θεμάτων, δημιουργεί παιδεία σχεδιασμού. Εισάγεται σε ευρύτερους κοινωνικούς χώρους η έννοια του πολυδιάστατου έναντι της μονοδιάστατης και αναποτελεσματικής αντιμετώπισης που ίσχυε μέχρι τώρα.
Η οικοδομή δεν είναι μια μεμονωμένη και αυτοτελής διαδικασία στη σύγχρονη ζωή και κοινωνία. Περνά μέσα από τον εντατικό χωροταξικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Τα δίκτυα τουριστικής ανάπτυξης, οι παραθεριστικές κατοικίες, οι τουριστικές κατοικίες, απαιτούν συμμετοχή των αρχιτεκτόνων σε διάφορα στάδια σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων. Στο συγκεκριμένο στάδιο εξέλιξης της σύγχρονης κοινωνίας δεν νοείται διαχωρισμός της έννοιας της αρχιτεκτονικής από την οικοδομή. Κάθε οικοδομή πρέπει να είναι δείγμα καλής αρχιτεκτονικής. Κάθε οικοδομή πρέπει να ενσωματώνει περιβαλλοντικές, τεχνολογικές αρετές, εν τέλει δηλαδή σπουδή και να είναι αποτέλεσμα σοβαρής μελέτης των σχετικών ειδικοτήτων με κορυφαία την παρουσία του αρχιτέκτονα.
Η διεθνής κοινωνία έχει προσεγγίσει το πώς θωρακίζεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι αισιόδοξες προβλέψεις λένε ότι από τον Ιανουάριο του 2009 ή κατά τις απαισιόδοξες 9 μήνες αργότερα δηλ. τον Σεπτέμβριο του 2009, σιγά σιγά η οικονομία θα ανακάμψει, οι τράπεζες θα δανειοδοτήσουν την κατοικία, άρα σε 2-3 χρόνια εικάζεται ότι θα κλείσει τον κύκλο της η δύσκολη αυτή οικονομικά συγκυρία.
Βέβαια, οι επενδύσεις σε «μεγάλα» σπίτια- μεζονέτες που έχουν χτιστεί ανά την Ελλάδα και που παραμένουν απούλητα τοποθετούν την εμφάνιση της κρίσης στην οικοδομή παλαιότερα.
Κάθε κρίση στην οικονομία παρουσιάζει περιοδικότητα, πιθανώς κάποιες εμμονές και κάποιες τάσεις. Είναι δυνατόν να εμφανισθούν και τυχαία γεγονότα που να παρατείνουν ή να επιβραδύνουν την κρίση. Σίγουρο πάντως είναι ότι για την έξοδο από την ύφεση- κρίση καλό είναι να υπάρχει προετοιμασία και προγραμματισμός. Η ημερίδα αυτή και ως προς αυτό το σημείο είναι σημαντική. Εφόσον οι αρχιτέκτονες μετέχουν κατά ένα μεγάλο μέρος στον προγραμματισμό και το σχεδιασμό, κατ’ επέκταση συμμετέχουν με σημαντικό ρόλο στην έξοδο από την κρίση.
Η διεθνής εμπειρία πολλές φορές είναι πρωτοπορία και άλλες όχι. Η ισπανική εμπειρία είναι ένα παράδειγμα το οποίο δεν μας συγκινεί. Η υπερβολική εκμετάλλευση, τα πολυώροφα κτίρια, οι υπερβολικές υποδομές σε δρόμους οδήγησαν μετά από μια 20ετία οικονομικά αποδοτικής διαδικασίας σε σκεπτικισμό, κατεδαφίσεις και αναθεώρηση του προτύπου άμετρης ανάπτυξης για εμάς που παρακολουθούμε. Σήμερα η Πορτογαλία χαρακτήρισε το σύνολο της ακτογραμμής της στον Ατλαντικό ως ζώνη τουριστικής υπερεκμετάλλευσης. Η ιστορία επαναλαμβάνεται άλλοτε ως φάρσα και άλλοτε ως τραγωδία. Η υπερεκμετάλλευση είναι αναμφισβήτητα τραγωδία αλλά και πλήρης αποεπένδυση στο όνομα μιας διατεινόμενης περιβαλλοντικής ευαισθησίας εξαιρεί το στόχο που καλούμαστε όλοι να υπηρετήσουμε, δηλαδή το σχεδιασμό, την αειφορία αλλά και την βελτίωση της ποιότητας ζωής του κόσμου.
Όπως είπαμε και στην αρχή, καλή αρχιτεκτονική και σχεδιασμός σημαίνουν καλύτερη ζωή. Η σημερινή ημερίδα έχει σκοπό να διευρύνει την παρουσία της αρχιτεκτονικής στην αγορά και στην οικοδομή. Στην αυριανή συνάντηση το Συντονιστικό θα προσπαθήσει να διευρύνει την παρουσία των αρχιτεκτόνων στην πολιτική μέσω του προγραμματισμού των δράσεων των Συλλόγων Αρχιτεκτόνων όλης της Ελλάδας. Η πολιτική συνεπώς για την αρχιτεκτονική είναι ο τομέας που θα μας απασχολήσει έντονα στο άμεσο μέλλον. Οι σχέσεις με τους φορείς, υπουργεία και ιδιαίτερα το ΥΠ.ΠΟ και Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. θα πρέπει υποχρεωτικά να είναι παραγωγικές και αποδοτικές κι αυτό θα πρέπει να είναι ανεξάρτητο του αν οι σχέσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως «καλές».
Σας ευχαριστώ πολύ.
Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2008
Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2008
Συνάδελφοι,
Κύρια αποστολή του συλλόγου μας ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ είναι η προώθηση και προβολή της Αρχιτεκτονικής δημιουργίας στην Ελληνική κοινωνία. Όμως, τους αρχιτέκτονες- μέλη μας, από οποιαδήποτε θέση κι αν κατέχουν, απασχολούν ειδικότερα – σημαντικά-επαγγελματικά προβλήματα, τα οποία έχουμε την παράλληλη υποχρέωση να υποστηρίξουμε και να αντιμετωπίσουμε.
Το «δημόσιο όφελος» που προκύπτει από την προβολή της αρχιτεκτονικής ως τέχνης και ιδέας, θα μπορούσε ορισμένες φορές να χαρακτηρισθεί από πολλούς ότι είναι μια πρόφαση για την ύπαρξη του συλλόγου, αν δραστηριοποιείται μονομερώς και αγνοεί το διπλό παράλληλο σκοπό του. Ο συνδικαλισμός και ο επαγγελματισμός είναι αυτό που θα δυναμώσει και θα μαζικοποιήσει το σύλλογό μας ξανά.
Απαιτείται ένας υγιής και ισορροπημένος συνδυασμός κατά την άσκηση του επαγγέλματος για αξιοπρεπή επιβίωση και «ηθική» συμπεριφορά από οποιαδήποτε θέση και αν ασκείται το επάγγελμα. Η προώθηση των παραπάνω δεν μπορεί παρά να είναι πρωτεύων στόχος του συλλόγου.
Η αποστολή μας είναι να δημιουργήσουμε καλύτερες συνθήκες εργασίας και δημιουργίας για τους έλληνες αρχιτέκτονες. Η έμφαση που πρέπει να δοθεί είναι στις συνθήκες άσκησης του επαγγέλματος διότι είναι κοινώς γνωστό ότι σήμερα στην Ελλάδα πολλοί αντιποιούνται το επάγγελμα του αρχιτέκτονα, άρα δημιουργούν συνθήκες παραγωγής κακής αρχιτεκτονικής.
Ανάμεσα στα καθήκοντά μας και με τη δημόσια παρουσία και διαδρομή μας πρέπει να αναπροσανατολίσουμε το σύστημα και να ενθαρρύνουμε την καλή αρχιτεκτονική αποθαρρύνοντας τον κακό σχεδιασμό, που ενώ σταδιακά περιορίζεται, συνεχίζει να αποτελεί κυρίαρχη παρουσία στο τοπίο, τη λειτουργία και την εικόνα των πόλεών μας.
Πρέπει να παρακολουθήσουμε την εκπαίδευση αλλά και τον τρόπο άσκησης του επαγγέλματος. Οι αρχιτέκτονες, όπως και άλλοι επαγγελματίες, δεν δρουν μόνοι τους. Πρέπει να συνεργαστούν με πολιτικούς μηχανικούς, τοπογράφους, μηχανολόγους και άλλες ειδικότητες. Τα όρια των ειδικοτήτων δεν είναι όμως πάντα σαφή.
Αυτό όμως που πρέπει να γίνει σαφές είναι ότι ο αρχιτέκτονας διεκδικεί το διανοητικό μέρος της δημιουργίας του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και σχεδιάζει - καθοδήγει ένα σημαντικό μέρος της «χειρωνακτικής» παραγωγής του δομημένου χώρου.
Ο σχεδιασμός σε όλες τις κλίμακες από το design μέχρι τον χωροταξικό και περιφερειακό σχεδιασμό πρέπει κατά το μέτρο που αναλογούν στην παιδεία και την εκπαίδευση των μελών μας να αναβιώσει σαν αναφαίρετο επαγγελματικό δικαίωμα μας.
Ο συνδυασμός «καλλιτέχνης δημιουργός και επαγγελματίας μηχανικός- εργαζόμενος» συνοδεύει τον αρχιτέκτονα και θα καθοδηγεί τις δραστηριότητες και τις προσπάθειες του ΣΑΔΑΣ για την περίοδο 2008-2011.
Παρασκευή 24 Οκτωβρίου 2008
Α.Π. 37647, Αθήνα 23 Οκτωβρίου 2008
Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η
Συνεδρίασε και συγκροτήθηκε σε σώμα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων, το οποίο εκλέχτηκε από την Γ.Σ. της Αντιπροσωπείας που είχε πραγματοποιηθεί στις 07.06.2008.
Η συνεδρίαση του Δ.Σ. πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου 2008 και η σύνθεσή του έχει ως εξής:
Πρόεδρος: Λυρούδιας Ευάγγελος
Αντιπρόεδρος: Νικολάου Γιώργος
Γεν. Γραμματέας: Κουρμπανά Μαρία
Ειδ. Γραμματέας: Δεσποτίδη Μυρτώ
Ταμίας: Κοσμόγλου Γαρυφαλιά
Μέλη: Δούμας Δημήτρης
Μαούνης Αντώνης
Μαραβέας Δημήτρης
Μπαρδάκης Κώστας
Μπελιμπασάκης Κώστας
Μπούμης Θανάσης
Σέμψης Ισίδωρος
Τζατζάνης Κώστας
Φανουράκης Ιωσήφ
Χατζηκίδης Βασίλης
Για το Διοικ. Συμβούλιο
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Ε. ΛΥΡΟΥΔΙΑΣ Μ. ΚΟΥΡΜΠΑΝΑ
Dr.Evangelos LyroudiasArchitect NTUA
122 Tatoiou & 3 Parthenon st.
N.Erithrea 146 71
ATHENS GREECE
tel 0030 210 6202533
fax 0030 210 6202534
mob. 00306945707942
http://www.lyroudias.blogspot.com/
Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2008
ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ
- Η διαχείριση της Καθημερινότητας.
- Γραμματεία -ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ.
- Οδηγός άσκησης επαγγέλματος.
- Πνευματική Ιδιοκτησία & Αρχιτεκτονική.
- Δημοσιότητα του κλάδου.
- Τα Πρόσωπα και η εκπροσώπηση.
- Η εκκοσμίκευση του κλάδου. Η εσωστρέφεια του κλάδου και τα όρια του σεμνού
...........this building is built by an Architect. - Tο κτίριο ανήκει ..και στον Αρχιτέκτονα.
- Η επιστροφή του "χαμένου" Αρχιτέκτονα
- Aρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί - Βραβεία.
- Τέχνη – τεχνολογία – έρευνα.
- Ινστιτουτο συμμετοχών (Κερδοσκοπική ή μή συμμετοχή)
- Expert catalogue.
- Αρχιτεκτονική πολιτική (έργο) Εθνική τοπική και κατά πόλη.
- Διαχείριση Τμήματος του ΤΕΕ που αναλογεί στους Αρχιτέκτονες (Ανταποδοτικότητα των εισφορών)
- Σημα συλλογου και αναγνωριστικό BADGE
- Η αντιποίηση του επαγγελματος.
- Αναζήτηση της Ελληνικότητας στις μορφές της τέχνης Αρχιτεκτονική Ζωγραφική, μουσική τέχνες λόγου, οι ζώσες και οι πλαστικές.
- Εισαγωγή ζωγραφικής – γλυπτικής – Πλαστικής και τοιχογραφίας σε ....όλα τα αρχιτεκτονήματα.
- Σηματοδότηση (διαγωνισμοί ) δίκτυων πόλεων σημάτων και μνημείων.
Εξοπλισμοί πόλεως (Εκστρατεία το ΣΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ και του ΧΩΡΙΟΥ ) - Ειδικότητες. Ομάδες. γειτονιές Αρχιτεκτόνων και Δαιμόνων.
- Η σύνοδος των προέδρων
Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2008
ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ....του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων
In politics, if your tactics work and if you are lucky, then you will be remembered for your principles. "Andrew Marr's History of Modern Britain ".
Φωτο. Γιώργος Νικολάου 15/10/2008 στο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ
Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2008
ΚΑΙ Η ΖΩΗ ...ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ στα Χωματουργικά.
Αλλη μιά βδομάδα χωρίς ... συγκροτημένο ΔΣ στο Σύλλογο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ.
Γιά τους φίλους του Κινηματογράφου:
ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ: Μπόμπερ και Παγκανίνι,
Ηθοποιοί: Μάριο Αντόρφ, Τίλο Πρίκνερ, Οτο Αμπρος, Ντέλια Κάρστεν
Σκηνοθέτης: Νίκος ΠΕΡΑΚΗΣ
Παρά τη διαφωνία της συμμορίας τους, ο Μπόμπερ και ο Παγκανίνι αποφασίζουν να κάνουν μια ριψοκίνδυνη ληστεία. Η ληστεία όμως δεν πηγαίνει όπως την είχαν σχεδιάσει και μετά από μια διαμάχη καταλήγουν και οι δύο στο νοσοκομείο, ο ένας με τύφλωση και ο άλλος σε ακινησία. Ωστόσο η νέα τους κατάσταση θα τους φέρει ακόμα πιο κοντά. Εξω από το νοσοκομείο, η παλιά τους συμμορία αρνείται την επανένταξή τους και μόνοι καθώς έχουν απομείνει, σχεδιάζουν νέα κομπίνα η οποία φαίνεται ότι θα πετύχει, τουλάχιστον στην αρχή...
Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2008
To ΔΣ του ΣΑΔΑΣ ΠΕΑ προσπαθεί ξανά...να συγκροτηθεί σε σώμα.
Μισογεμάτο (ΑΙΣΙΟΔΟΞΟ) : To ΔΣ προσπαθεί ξανα ...να συγκροτηθεί σε σώμα εδώ και ενάμισι μήνα, από τις 3 του Σεπτέμβρη.
Μισοάδειο (ΑΠΑΙΣΙΟΔΟΞΟ): To ΔΣ προσπαθεί να συγκροτηθεί από τα τέλη του ΜΑΡΤΗ που έγιναν οι εκλογές.( Πρώτη μετεκλογική συνεδρίαση έγινε στις 15 Ιουλίου.)
Το πιο δυσάρεστο είναι ότι ελάχιστοι, -εκτός από εμάς τους 15 και τους στενούς συνεργάτες- ενδιαφέρονται αν το ΔΣ είναι σώμα και λειτουργεί. Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι, αποδέχτηκαν και- από ανικανότητα ή σκόπιμα- υποβίβασαν και υποβάθμισαν την θεσμοθετημένη παρουσία των Αρχιτεκτόνων στο Δημόσιο Βίο. Πάντα θα υπάρχει δράση και αντίδραση. Σ’ αυτό το μεταξύ "τήνελλα Καλλίνικε" που μπορεί και να σημαίνει πεσ' τα χρυσόστομε.
ΕΠΙΛΟΓΕΣ και ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΙ
Θορυβώδεις επιλογές – σιωπηλοί αποκλεισμοί.
«Μέχρι γαρ τούδε ανεκτοί οι έπαινοι εισί περί ετέρων λεγόμενοι,
ες όσον αν και αυτός έκαστος οίηται ικανός είναι δράσαι τι ων ήκουσεν.»
Είμαστε θορυβώδεις και φιγουρατζήδες. Το μίνιμαλ ξαναγύρισε στο design αλλά εμείς παραμένουμε αθεράπευτα πληθωρικοί. Δεν μας βραβεύουν όταν πρέπει και δίνουμε μόνοι μας άσχετα βραβεία στους εαυτούς μας. Η παρέα των τηλεπωνύμων μόλις είχε αλληλοβραβευθεί. Μια κουραστική μέρα πλησίαζε στο τέλος. Ο φίλος μου, καλοφαγάς και "gallant" αποφάσισε να φάμε μαζί. Η ταβέρνα στο Χαλάνδρι. Γνωστό άτεχνα και ερασιτεχνικά εξελιγμένο σκηνικό νεοελληνικής ανάμνησης του φτωχού μίζερου Βαρναλικού παρελθόντος.
Η μοσχαρίσια στεγνή και ξερή, η σαλάτα -για να μη μαυρίσει- άπλυτη, το κρασί χύμα-μίγμα και το «νεοκλασικό» παλαιόσπιτο με πυκνή στοίβαξη. Υποδοχή των πεινασμένων και "χωρίς απαιτήσεις" νεοελλήνων, με κίβδηλο υποκριτικό χαμόγελο του εξυπνάκια απατεώνα που προετοιμάζει το πιάτο χθες για να μας ταΐσει την επαύριον. Αν εμφανιστούν τα κανάλια για ρεπορτάζ, θα σου ..αναλύσει το λειτούργημα του ταβερνιάρη που στηρίζει την κοινωνία ταΐζοντας την σκουπίδια.
Αθάνατε Ανδρέα μοίρασες επαγγελματικές ταυτότητες και έκανες το τίποτα το πιο προσοδοφόρο επάγγελμα. Στην γωνιά και ο μουσικός. Καλή φωνή, πολλά ανεκπλήρωτα όνειρα και για όργανο ένα ηλεκτρονικό κατασκεύασμα αυτό που έχει καταστρέφει πολλά ταλέντα.
Πρώτα τραπέζια πίστα. Τρία το σύνολο. Εμείς και οι άλλοι. Στο διπλανό κυριαρχεί ένας "ευτραφής". Αποτυχημένη μορφή που αναζητά τη δόξα το σαββατόβραδο. Με το γνωστό νεοελληνικό ύφος της λανθάνουσας περιφρόνησης. Ύφος που συχνά αποκτούν οι έλληνες μόλις αποκτήσουν ένα μεγάλο αυτοκίνητο. Μείγμα σκληρότητας και βρετανικού σνομπισμού. Το συναντάς σε Βρετανούς θυρωρούς και παλιούς Λονδρέζους σκουπιδιαρέους που το κατέκτησαν όταν πλήθυναν τα «τσεμπέρια» στην Brompton Road και ο Al Fayied αγόρασε το Ηarrods που οι Λονδρέζοι με χιούμορ μετονόμασαν σε HARRABS.
Παρ’ ημίν εγεννήθη το ύφος, όταν φορέθηκαν κουστούμια και γραβάτες, εγκαταλείφθηκαν οι παραδοσιακές στολές και αντεγράφη το ύφος των λόρδων του ευρωπαϊκού κινηματογράφου.Η επιτάχυνση για να γίνουμε αστοί. Τόση αμυντική περιφρόνηση στο βλέμμα του "ευτραφούς " προς εμένα και τους άλλους. Το πουκάμισο του, μικτής συνθέσεως, με αραιή ρίγα, και ιδρώτας σε σεβαστή επιφάνεια στις μασχάλες. Κινήσεις μεγαλοπρεπείς αποφασιστικές και αστραπιαίες προς τα κοινόχρηστα πιάτα. Φωνή βροντώδης.
Ο εργολάβος φίλος μου, τον γνώριζε από την Κηφισιά. Μου είπε εν συντομία το Βιογραφικό του. Ανεκπλήρωτες κομπίνες και απογοητεύσεις. Κρίμα γι’ αυτόν που δε συναπάντησε τα κατάλληλα κορόιδα. Παρέα του, επιλεγμένοι και υποδεέστεροι. Τι στην ευχή για διασκέδαση πάμε οι υποδεέστεροι προσφέρονται για παρέα του το Σαββατόβραδο. Εξασφαλισμένη και σικέ η κυριαρχία του στο τραπέζι. Το δράμα ήταν κοντά. Ο "ευτραφής" άρχισε να τραγουδά με συχνότητες που τρυπούσαν το κρανίο. Η φωνή βροντερή, άσχημη, ελαφρά παράφωνη έτσι όπως θα ήθελε να γκαζώνει τη λιμουζίνα ή να εκτονώνει την ανικανοποίητη ορμή μιάς καταπιεσμένης νιότης χωρίς επαίνους και χωρίς αναγνώριση. Το δράμα συνέχισε με χορό ατομικό στο ξύλινο δάπεδο. Σεισμός στο θλιβερό ταβερνάκι. Ο ευτραφής ξεδίπλωνε τον σεβντά του. Τόσα χρόνια στην ανωνυμία και την καταφρόνια. Το σαββατόβραδο επώνυμος με το ζόρι.
Του 'λειψε ο έπαινος και η βράβευση όταν έπρεπε, δηλαδή στον καιρό του.
Πρώτα τραπέζια πίστα. Τρία το σύνολο. Εμείς και οι άλλοι. Στο διπλανό κυριαρχεί ένας "ευτραφής". Αποτυχημένη μορφή που αναζητά τη δόξα το σαββατόβραδο. Με το γνωστό νεοελληνικό ύφος της λανθάνουσας περιφρόνησης. Ύφος που συχνά αποκτούν οι έλληνες μόλις αποκτήσουν ένα μεγάλο αυτοκίνητο. Μείγμα σκληρότητας και βρετανικού σνομπισμού. Το συναντάς σε Βρετανούς θυρωρούς και παλιούς Λονδρέζους σκουπιδιαρέους που το κατέκτησαν όταν πλήθυναν τα «τσεμπέρια» στην Brompton Road και ο Al Fayied αγόρασε το Ηarrods που οι Λονδρέζοι με χιούμορ μετονόμασαν σε HARRABS.
Παρ’ ημίν εγεννήθη το ύφος, όταν φορέθηκαν κουστούμια και γραβάτες, εγκαταλείφθηκαν οι παραδοσιακές στολές και αντεγράφη το ύφος των λόρδων του ευρωπαϊκού κινηματογράφου.Η επιτάχυνση για να γίνουμε αστοί. Τόση αμυντική περιφρόνηση στο βλέμμα του "ευτραφούς " προς εμένα και τους άλλους. Το πουκάμισο του, μικτής συνθέσεως, με αραιή ρίγα, και ιδρώτας σε σεβαστή επιφάνεια στις μασχάλες. Κινήσεις μεγαλοπρεπείς αποφασιστικές και αστραπιαίες προς τα κοινόχρηστα πιάτα. Φωνή βροντώδης.
Ο εργολάβος φίλος μου, τον γνώριζε από την Κηφισιά. Μου είπε εν συντομία το Βιογραφικό του. Ανεκπλήρωτες κομπίνες και απογοητεύσεις. Κρίμα γι’ αυτόν που δε συναπάντησε τα κατάλληλα κορόιδα. Παρέα του, επιλεγμένοι και υποδεέστεροι. Τι στην ευχή για διασκέδαση πάμε οι υποδεέστεροι προσφέρονται για παρέα του το Σαββατόβραδο. Εξασφαλισμένη και σικέ η κυριαρχία του στο τραπέζι. Το δράμα ήταν κοντά. Ο "ευτραφής" άρχισε να τραγουδά με συχνότητες που τρυπούσαν το κρανίο. Η φωνή βροντερή, άσχημη, ελαφρά παράφωνη έτσι όπως θα ήθελε να γκαζώνει τη λιμουζίνα ή να εκτονώνει την ανικανοποίητη ορμή μιάς καταπιεσμένης νιότης χωρίς επαίνους και χωρίς αναγνώριση. Το δράμα συνέχισε με χορό ατομικό στο ξύλινο δάπεδο. Σεισμός στο θλιβερό ταβερνάκι. Ο ευτραφής ξεδίπλωνε τον σεβντά του. Τόσα χρόνια στην ανωνυμία και την καταφρόνια. Το σαββατόβραδο επώνυμος με το ζόρι.
Του 'λειψε ο έπαινος και η βράβευση όταν έπρεπε, δηλαδή στον καιρό του.
Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 2008
Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2008
ΠΑΝΩΣΗΚΩΜΑ...the uprising house
Μια σκυροδέτηση … «Κουστούμι».
Πανωσήκωμα είναι επί το επισημότερο η ανοικοδόμηση του δικαιώματος του «υψούν» ή αλλιώς του λεγόμενου «αέρα». Όταν προκύψει λοιπόν μια στεγαστική ανάγκη για τον ιδιοκτήτη ενός «αέρα», τότε επισκέπτεται έναν μηχανικό και ζητεί την ανάληψη της μελέτης και της ευθύνης για την κατασκευή του πανωσηκώματος. Στην ορολογία της αδειοδότησης η διαδικασία χαρακτηρίζεται καθ’ ύψος επέκταση.
Η ελαφρά μεταλλική κατασκευή ενδείκνυται για προσθήκες σε ασθενή υφιστάμενα υπόβαθρα λόγω του αντισεισμικού χαρακτήρα της, που οφείλεται κυρίως στην προσθήκη μειωμένου νεκρού φορτίου σε μια αμφιβόλου αντοχής υφιστάμενη παλαιότερη κατασκευή.
Πολλές φορές οι ιδιοκτήτες δεν εμπιστεύονται (κυρίως λόγω άγνοιας) την μεταλλική κατασκευή και επιμένουν στην συμβατική κατασκευή. Τότε προκύπτει μια δυσανάλογη με το τελικό αποτέλεσμα περιπέτεια, η οποία διεκτραγωδεί την ελληνική πραγματικότητα που αποτελείται από πλείστους αυτοδίδακτους και ανεύθυνους.
Η ανευθυνότητα ξεκινά από τις αρμόδιες αρχές που απαιτούν ο σκελετός στο πανωσήκωμα να οπλίζεται ως να επρόκειτο για νέα κατασκευή. Δηλαδή μπορεί οι υφιστάμενες κολώνες να έχουν 4 σίδερα εκάστη ενώ η νέα κολώνα να πρέπει να οπλισθεί με 8. Έτσι χορηγείται η παράλογη άδεια στατικής επάρκειας ως η υφιστάμενη ταράτσα του 1960 να είναι το νέο έδαφος θεμελίωσης της νέας κατασκευής. Ακολούθως αν ο υφιστάμενος οπλισμός είναι σαθρός, γίνεται η φύτευση του νέου οπλισμού από οποιονδήποτε δηλώσει ειδικός δεδομένου ότι δεν υφίσταται επαγγελματική πιστοποίηση σε τέτοια δευτερεύοντα επαγγέλματα.
Ακολούθως προσέρχεται ο εμπειροτέχνης μπετατζής της γειτονιάς, φίλος και ενίοτε επικοινωνιακά πλησιέστερος στον ιδιοκτήτη, ο οποίος για λόγους οικονομίας αποφασίζει να καλουπώσει «κουστούμι» προκειμένου να εξοικονομήσει μεροκάματα. Κουστούμι σημαίνει ότι σε μια μέση πλάκα 150 τετραγωνικών μέτρων το φορτίο του υγρού σκυροδέματος (περίπου 100 τόνοι) θα πρέπει να στηριχθεί στον ξυλότυπο και μόνο, για μερικές μέρες μέχρις ότου οι κολώνες να μπορέσουν από υγρή μορφή να στερεοποιηθούν και να παραλάβουν το βάρος της πλάκας. Αυτή τη βασική διαφορά ο μπετατζής της γειτονιάς συνήθως την αγνοεί.
Αν ο μηχανικός είναι επιπόλαιος και ριψοκίνδυνος τότε αδιαφορεί και εμπιστεύεται το μέλλον στον προστάτη άγιο των μηχανικών. Αν κάνει το σφάλμα να ενδιαφερθεί για τους ελλοχεύοντες κινδύνους και την προστασία έναντι πιθανής πλάγιας φόρτισης, συντονισμού, σεισμού ή ανεμοπίεσης κατά την σκυροδέτηση, τότε θα αναγκαστεί να παραδώσει απλά μαθήματα στατικής να μιλήσει για ροπές για μηχανισμό έναντι του άκαμπτου δικτυώματος, έστω για κόντρες που ο αδαής μπετατζής συνεχίζει να αμφισβητεί με την επιμονή που του δίδει η ημιμάθεια αφενός και το απίστευτο ελληνικό θράσος, που δίδει το δικαίωμα στον καθένα να δηλώνει ειδικός και να εξευτελίζει κάθε είδους σπουδή γνώση ή ευσυνειδησία.
Την δεκαετία του 90 η Ελλάδα δέχθηκε το κύμα των μεταναστών. Καλώς. Με εξαίρεση τους πολωνούς οι υπόλοιποι ήλθαν κατά κανόνα ανειδίκευτοι. Αντί το κράτος να τους εκπαιδεύσει υπεύθυνα, τους παρέδωσε στα «συνεργεία». Την ίδια δεκαετία συνέπεσε η συνταξιοδότηση των τελευταίων «μαστόρων» της αθηναϊκής πολυκατοικίας. Οι κακοτεχνίες και τα λάθη έκτοτε πολλαπλασιάστηκαν. Η οικοδομή μετετράπη σε σχολείο trial and error με πολλούς κακούς μαθητές, που διέθεταν και τον απίστευτο εγωισμό έναντι οποιασδήποτε γνώσης που δεν διέθεταν, αλλά πίστευαν ότι «στους τυφλούς μπορούν να βασιλεύουν ως μονόφθαλμοι». Το κόστος της ημιμάθειας, στη εθνική οικονομία γενικά αλλά και στο πορτοφόλι του ιδιώτη που χτίζει ειδικότερα, είναι τεράστιο. Είναι κι’ αυτό από τα τρέχοντα προς αντιμετώπιση θέματα για την τεχνική και συνδικαλιστική ηγεσία
Πανωσήκωμα είναι επί το επισημότερο η ανοικοδόμηση του δικαιώματος του «υψούν» ή αλλιώς του λεγόμενου «αέρα». Όταν προκύψει λοιπόν μια στεγαστική ανάγκη για τον ιδιοκτήτη ενός «αέρα», τότε επισκέπτεται έναν μηχανικό και ζητεί την ανάληψη της μελέτης και της ευθύνης για την κατασκευή του πανωσηκώματος. Στην ορολογία της αδειοδότησης η διαδικασία χαρακτηρίζεται καθ’ ύψος επέκταση.
Η ελαφρά μεταλλική κατασκευή ενδείκνυται για προσθήκες σε ασθενή υφιστάμενα υπόβαθρα λόγω του αντισεισμικού χαρακτήρα της, που οφείλεται κυρίως στην προσθήκη μειωμένου νεκρού φορτίου σε μια αμφιβόλου αντοχής υφιστάμενη παλαιότερη κατασκευή.
Πολλές φορές οι ιδιοκτήτες δεν εμπιστεύονται (κυρίως λόγω άγνοιας) την μεταλλική κατασκευή και επιμένουν στην συμβατική κατασκευή. Τότε προκύπτει μια δυσανάλογη με το τελικό αποτέλεσμα περιπέτεια, η οποία διεκτραγωδεί την ελληνική πραγματικότητα που αποτελείται από πλείστους αυτοδίδακτους και ανεύθυνους.
Η ανευθυνότητα ξεκινά από τις αρμόδιες αρχές που απαιτούν ο σκελετός στο πανωσήκωμα να οπλίζεται ως να επρόκειτο για νέα κατασκευή. Δηλαδή μπορεί οι υφιστάμενες κολώνες να έχουν 4 σίδερα εκάστη ενώ η νέα κολώνα να πρέπει να οπλισθεί με 8. Έτσι χορηγείται η παράλογη άδεια στατικής επάρκειας ως η υφιστάμενη ταράτσα του 1960 να είναι το νέο έδαφος θεμελίωσης της νέας κατασκευής. Ακολούθως αν ο υφιστάμενος οπλισμός είναι σαθρός, γίνεται η φύτευση του νέου οπλισμού από οποιονδήποτε δηλώσει ειδικός δεδομένου ότι δεν υφίσταται επαγγελματική πιστοποίηση σε τέτοια δευτερεύοντα επαγγέλματα.
Ακολούθως προσέρχεται ο εμπειροτέχνης μπετατζής της γειτονιάς, φίλος και ενίοτε επικοινωνιακά πλησιέστερος στον ιδιοκτήτη, ο οποίος για λόγους οικονομίας αποφασίζει να καλουπώσει «κουστούμι» προκειμένου να εξοικονομήσει μεροκάματα. Κουστούμι σημαίνει ότι σε μια μέση πλάκα 150 τετραγωνικών μέτρων το φορτίο του υγρού σκυροδέματος (περίπου 100 τόνοι) θα πρέπει να στηριχθεί στον ξυλότυπο και μόνο, για μερικές μέρες μέχρις ότου οι κολώνες να μπορέσουν από υγρή μορφή να στερεοποιηθούν και να παραλάβουν το βάρος της πλάκας. Αυτή τη βασική διαφορά ο μπετατζής της γειτονιάς συνήθως την αγνοεί.
Αν ο μηχανικός είναι επιπόλαιος και ριψοκίνδυνος τότε αδιαφορεί και εμπιστεύεται το μέλλον στον προστάτη άγιο των μηχανικών. Αν κάνει το σφάλμα να ενδιαφερθεί για τους ελλοχεύοντες κινδύνους και την προστασία έναντι πιθανής πλάγιας φόρτισης, συντονισμού, σεισμού ή ανεμοπίεσης κατά την σκυροδέτηση, τότε θα αναγκαστεί να παραδώσει απλά μαθήματα στατικής να μιλήσει για ροπές για μηχανισμό έναντι του άκαμπτου δικτυώματος, έστω για κόντρες που ο αδαής μπετατζής συνεχίζει να αμφισβητεί με την επιμονή που του δίδει η ημιμάθεια αφενός και το απίστευτο ελληνικό θράσος, που δίδει το δικαίωμα στον καθένα να δηλώνει ειδικός και να εξευτελίζει κάθε είδους σπουδή γνώση ή ευσυνειδησία.
Την δεκαετία του 90 η Ελλάδα δέχθηκε το κύμα των μεταναστών. Καλώς. Με εξαίρεση τους πολωνούς οι υπόλοιποι ήλθαν κατά κανόνα ανειδίκευτοι. Αντί το κράτος να τους εκπαιδεύσει υπεύθυνα, τους παρέδωσε στα «συνεργεία». Την ίδια δεκαετία συνέπεσε η συνταξιοδότηση των τελευταίων «μαστόρων» της αθηναϊκής πολυκατοικίας. Οι κακοτεχνίες και τα λάθη έκτοτε πολλαπλασιάστηκαν. Η οικοδομή μετετράπη σε σχολείο trial and error με πολλούς κακούς μαθητές, που διέθεταν και τον απίστευτο εγωισμό έναντι οποιασδήποτε γνώσης που δεν διέθεταν, αλλά πίστευαν ότι «στους τυφλούς μπορούν να βασιλεύουν ως μονόφθαλμοι». Το κόστος της ημιμάθειας, στη εθνική οικονομία γενικά αλλά και στο πορτοφόλι του ιδιώτη που χτίζει ειδικότερα, είναι τεράστιο. Είναι κι’ αυτό από τα τρέχοντα προς αντιμετώπιση θέματα για την τεχνική και συνδικαλιστική ηγεσία
Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου 2008
Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου 2008
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2008
ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ Δ.Σ. σε ΣΩΜΑ
Η συνεδρίαση στις 18 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε. Ο έντονος παραγωγικός σκεπτικισμός από όλες τις πλευρές ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της συνάντησης. Πραγματοποιήθηκαν ψηφοφορίες και ξεκίνησε η καταστατικά προβλεπόμενη διαδικασία του σχηματισμού προεδρείου.
Αν δεν είχε μεσολαβήσει το "καλοκαίρι" και η σχετικά μακρά περίοδος ζυμώσεων, η χθεσινή συνεδρίαση θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί -σαν εναρκτήρια- απολύτως επιτυχής. Η πολιτική αντιπαράθεση, χωρίς να απουσιάζει σε επίπεδο αρχών, τέθηκε σε ενδιαφέρουσα διάσταση και κατεύθυνση.
Στη συνεδρίαση τέθηκαν οι βάσεις για να ισορροπήσουν ποικίλες συνιστώσες. Ο Σύλλογος αρχιτεκτόνων δεν παράβλεψε ποτέ τις κοινωνικές και πολιτικές βάσεις ύπαρξης ασκησης και εξέλιξης της αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα όμως, στις παραγωγικές περιόδους του, δεν τις χρησιμοποίησε σαν άλλοθι ουτοπικής δράσης, διαιωνίζοντας τα προβλήματα και τα κακώς κείμενα που απαιτούν λύση και διευθέτηση.
Επόμενη συνεδρίαση την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 17:00.
Αν δεν είχε μεσολαβήσει το "καλοκαίρι" και η σχετικά μακρά περίοδος ζυμώσεων, η χθεσινή συνεδρίαση θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί -σαν εναρκτήρια- απολύτως επιτυχής. Η πολιτική αντιπαράθεση, χωρίς να απουσιάζει σε επίπεδο αρχών, τέθηκε σε ενδιαφέρουσα διάσταση και κατεύθυνση.
Στη συνεδρίαση τέθηκαν οι βάσεις για να ισορροπήσουν ποικίλες συνιστώσες. Ο Σύλλογος αρχιτεκτόνων δεν παράβλεψε ποτέ τις κοινωνικές και πολιτικές βάσεις ύπαρξης ασκησης και εξέλιξης της αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα όμως, στις παραγωγικές περιόδους του, δεν τις χρησιμοποίησε σαν άλλοθι ουτοπικής δράσης, διαιωνίζοντας τα προβλήματα και τα κακώς κείμενα που απαιτούν λύση και διευθέτηση.
Επόμενη συνεδρίαση την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 17:00.
Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2008
Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2008
ΠΛΑΝΑ του ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ
Η ΨΗΣΤΑΡΙΑ.. ΤΑ ΚΑΡΒΟΥΝΑ.. ΟΙ ΚΑΣΣΕΛΕΣ..με σαρδέλλες, ΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ.. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ..παντός καιρού, ΤΟ ΚΟΤΤΕΡΟ και μετά το ΓΑΛΑΖΙΟ.
ΕΡΑΤΕΙΝΗ.....στη γιορτή της σαρδέλλας.
"Θυμήθηκα τις ζωγραφιές με τα νεοκλασσικά σπίτια. Ο φαντάρος μπροστά. Στο επόμενο πρώτο πλάνο, το παράθυρο με ανοικτές τις κουρτίνες. Πίσω από το παράθυρο το μελαχρινό υποδοχείο του αγοραίου πόθου. Στη συνέχεια η μπαλκονόπορτα πρός την πίσω αυλή. Ενδιάμεσα η ντουλάπα με τον οβαλ καθρέφτη, να δείχνει την μέσα όψη της πρόσοψης. Η ελληνικότητα στο φώς. Αλλοι με ποιήματα, άλλοι με πεζα και άλλοι με ζωγραφιές ,προσπάθησαν να τη διδάξουν στους αμύητους. Είναι ενστικτο και όχι γνώση το να .συλλογάσαι ελέυθερα δημιουργικά και ποιητικά δηλαδή νασαι αρχιτεκτονας."
ONE STEP AT A TIME.
Η συνεδρίαση της Τρίτης (και ο μήνας ...είχε 9 !) δεν καρποφόρησε. Δεν συγκροτήθηκε προεδρείο γιά τον Πανελλήνιο Σύλλογο Αρχιτεκτόνων. Οι συννενοήσεις και μή (συνεννοήσεις) συνεχίζονται μέχρι την επόμενη τρίτη .. τετάρτη ...πέμπτη.... Κύριος οίδε.
Στην εποχή των "βοηθημάτων" προτείνεται .....νόμιμο και εγκεκριμμένο βιβλίο - βοήθημα.
Στην εποχή των "βοηθημάτων" προτείνεται .....νόμιμο και εγκεκριμμένο βιβλίο - βοήθημα.
Βιβλιογραφία
Oliver David, "How to negotiate effectively", Konan Page 2003
Κυκλοφορεί και στα Ελληνικά από τις ειδικές εκδόσεις Ελευθερουδάκη γιά την εφημερίδα Ελεύθερο Τύπο
Υ/Γ(1): Οι εκλογές του ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ πραγματοποιήθηκαν στις 29 και 30 Μαρτίου.
Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου 2008
ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ ... στον καιρόν!!
Η χθεσινή συνεδρίαση δεν καρποφόρησε. (Απέβη άκαρπος ).
Οι συννενοήσεις και μή (συνεννοήσεις) συνεχίζονται μέχρι την επόμενη τρίτη.
Εν τω μεταξύ... Κρείττον σιωπάν ή λαλείν μάτην.
(Είναι προτιμότερο να σιωπάς,παρά να ομιλείς άσκοπα). -Φιλωνίδης
Οι συννενοήσεις και μή (συνεννοήσεις) συνεχίζονται μέχρι την επόμενη τρίτη.
Εν τω μεταξύ... Κρείττον σιωπάν ή λαλείν μάτην.
(Είναι προτιμότερο να σιωπάς,παρά να ομιλείς άσκοπα). -Φιλωνίδης
Πέμπτη 28 Αυγούστου 2008
ΔΑΝΕΙΣΤΕ ΜΟΥ Τ' ΑΥΤΙΑ ΣΑΣ
Friends, Romans, countrymen, lend me your ears;
.................
The evil that men do lives after them;
The good is oft interred with their bones;
.................
The evil that men do lives after them;
The good is oft interred with their bones;
ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΔΣ ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Καλή .. προσαρμογή γιά όσους από μας το έχουν ανάγκη.
Η γνωμοδότηση επί των ερωτηματων της συγκρότησης του Προεδρείου του
ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ επισυνάπτεται.
Ευχαριστούμε τον κ. Κωστόπουλο πού εγκαίρως πάντα ανταποκρίνεται .....στο
πηδάλιο της νομιμότητας του Συλλόγου.
Απομένει να συναντηθούμε την προσεχή Τετάρτη 3 του Σεπτέμβρη και να
συνθέσουμε το Προεδρείο του ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ.
Οι διαδικαστικές δυσκολίες ελπίζω θα ξεπεραστούν και ο σύλλογος θα
ξεκινήσει και παλι την δραστηριότητα του.
Καλή εργασιακή και ...σχολική χρονιά!
Ευάγγελος Λυρούδιας.
Fw: ερωτήματα σε σχέση με τη νόμιμη συγκρότηση του νεοεκλεγέντος Διοικητικού Συμβουλιου του Συλλογου
Προς
το Σύλλογο Αρχιτεκτονων Διπλωματούχων
Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ) - Πανελλήνια Ενωση Αρχιτεκτόνων
Α θ ή ν α
(υπ' όψη κ. Ευάγγελου Λυρούδια.
μελους του νεοεκλεγέντος Δ.Σ.)
Αθήνα, 26 Αυγούστου 2008
Θέμα : Απαντήσεις σε ερωτήματα σχετικά με το τρόπο νόμιμης συγκρότησης του νεοεκλεγέντος Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου εν όψει της συνεδρίασης αυτού της 3.9.2008
Επιστρέφοντας στην Αθήνα, θα ήθελα να σας παραθέσω συνοπτικά τις απαντήσεις στα ερωτήματα, που μου θέσατε με το από 1.8.2008 e-mail σας, αναφορικά με τη συγκρότηση σε σώμα του νεοεκλεγέντος Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ.
Ερώτημα 1 : για την έγκυρη λήψη απόφασης για την εκλογή προεδρείου - σε κάθε σχετική ψηφοφορία - είναι απαραίτητη η απόλυτη πλειψηφία των παρόντων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Τούτο επιτάσσει ρητά η διάταξη του άρθρου 65 τιου Αστικού Κώδικα, που ορίζει ότι οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου "αν δεν ορίζεται κάτι άλλο στη συστατική πραξη ή στο καταστατικό λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων." Για το θέμα αυτό, το ισχύον καταστατικό του Συλλόγου ορ'ιζει στο άρθρο 15.4 ότι "οι αποφάσεις του Διοικητικου Συμβουλίου παίρνονται με πλειοψηφία, σε περίπτωση δε ισοψηφίας νικά η ψήφος του Προέδρου." Από τη διάταξη αυτή του καταστατικού του Συλλόγου δεν φαίνεται να προκύπτει ότι "ορίζεται κάτι άλλο", π.χ. σχετική πλειοψηφία πέραν της απαίτησης του νόμου για απόλυτη πλειοψηφία.
Ερώτημα 2 : πάντοτε η πλειοψηφία υπολογιζεται επί των παρόντων
Ερώτηνα 3 : τα λευκά προσμετρώνται στους παρόντες
Ερώτημα 4 : το ίδιο και τα άκυρα
Ερώτημα 5 : η αποχή - σε αντίθεση με την "απουσία" του μέλους του Δ.Σ. - προϋποθέτει "παρουσία" κατά τη συνεδρίαση και "αποχή" κατά τη έκφραση γνώμης.
Ερώτημα 6 : δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω.
Ως προς τα "αριθμητικά ερωτήματα" :
Ερώτημα 1 : δεν εκλέγεται.
Ερώτημα 2 : δεν εκλέγεται.
Ερώτημα 3 : για να εκλεγεί κανείς σε θέση του προεδρείου απαιτείται να συγκεντρώσει υπέρ αυτού την απόλυτη πλειψηφία των παρόντων. Το ίδιο ισχύει και για το "ανεξάρτητο ερώτημα", που τέθηκε από μέλος του Δ.Σ.
Σ η μ ε ί ω σ η
Η μη σαφής γραμματική διατύπωση του άρθρου 15.4 του καταστατικού του Συλλόγου υπέρ της απόλυτης πλειοψηφίας δεν θα πρέπει να οδηγήσει στην υιοθέτηση ερμηνείας υπερ της σχετικής πλειοψηφίας και τουτο προκειμένου να αποφευχθεί προσβολή των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου. Εάν η βούληση του Συλλόγου είναι να υιοθετηθεί διάταξη υπέρ της σχετικής πλειοψηφίας (με τη παράλληλη υιοθέτηση περισσοτέρων εναλλακτικών τρόπων ψηφοφορίας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, τούτο μπορεί να γίνει με την τροποποίηση του άρθρου 15.4 και την αντικατάστασή του από μία νέα διάταξη που θα προβλέπει πλουραλισμό των περιπτώσεων λήψης απόφασης από το Δ.Σ.
Ελπίζω τα πολυ συνοπτικά αυτά σχόλια να σας είναι αρκετά για μιά πρώτη ενήμέρωση εν όψει και της συνεδρίασης του Διοικητικού σας Συμβουλίου της 3.9.2008.
Με τιμή,
Βασίλης Θ. Κωστόπουλος
Δικηγόρος
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)